Zweryfikowane przez eksperta

Co to jest allicyna i gdzie występuje?

Angelika Janowicz

lek. Agnieszka Widera

30.10.2021

Aktualizacja: 30.09.2022

Allicyna jest substancją wydzielaną przez niektóre rośliny. Nie tylko odpowiada za ich charakterystyczny zapach, ale także wykazuje właściwości prozdrowotne. Dzięki temu może być wykorzystywana w leczeniu infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Zobacz, co to jest allicyna i gdzie występuje.


Substancje pochodzenia roślinnego są z powodzeniem wykorzystywane w leczeniu wielu chorób od tysięcy lat. Często są jednym ze składników leków lub suplementów diety. Niektóre z nich zostały wpisane do oficjalnej Farmakopei, czyli urzędowego spisu leków i surowców służących do ich sporządzania. Dzieje się tak, ponieważ wykazują właściwości, dzięki którym wpływają pozytywnie na organizm człowieka. Ich działanie potwierdzają badania. Jedną z takich substancji jest właśnie allicyna.

allicyna-co-to-jest-gdzie-wystepuje-dzialanie
unsplash.com

Czym jest allicyna?

Allicyna jest organicznym związkiem chemicznym zaliczanym do fitoncydów. Są to naturalne substancje wydzielane przez różne rośliny, aby hamować rozwój mikroorganizmów. Ma ona charakterystyczny, ostry zapach, który możesz kojarzyć z wonią pojawiającą się po rozcięciu lub zmiażdżeniu czosnku.

Warto, abyś zdawał sobie sprawę, że czosnek nie zawiera allicyny. Substancja ta powstaje dopiero po połączeniu się dwóch substratów. Są nimi enzymy alliina i allinaza. Jeden z nich znajduje się w cytoplazmie, a drugi w wakuolach. Kiedy kroisz, miażdżysz, zgniatasz lub kruszysz ząbki czosnku, powodujesz ich uwolnienie, a tym samym połączenie. Dopiero wtedy powstaje allicyna.

Właściwości i działanie allicyny

Właściwości allicyny sprawiają, że czosnek jest uznawany za jedną z roślin leczniczych. Wykazuje ona działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze. Potrafi zwalczać drobnoustroje, które są obecne w organizmie człowieka. Tym samym może wspierać go w radzeniu sobie z różnego rodzaju infekcjami. Warto dodać, że allicyna ma właściwości, które pozwalają jej wnikać przez ścianę komórkową do wnętrza komórki, a następnie działać bezpośrednio na enzymy i składniki cytoplazmy.

Allicyna może wpływać pozytywnie na śródbłonek naczyń wieńcowych. Chodzi przede wszystkim o jego funkcje obronne. Na podstawie obserwacji i badań klinicznych wysnuto teorię, że dieta bogata w czosnek sprzyja profilaktyce chorób układu krążenia.

Allicynie przypisuje się działanie przeciwzapalne. Ma ona zdolność do hamowania aktywacji czynnika genów prozapalnych (natural factor-kappa B). Badano także jej wpływ na parametry gospodarki lipidowej. Prawdopodobnie allicyna przyczynia się do ograniczenia biosyntezy cholesterolu, a tym samym do obniżenia jego stężenia we krwi.

Gdzie występuje allicyna?

Warto, abyś wiedział, gdzie występuje allicyna. Jej najważniejszym źródłem jest czosnek. Znaleźć możesz ją także w cebuli i porze. Pamiętaj jednak, że substancja ta jest wydzielana dopiero po uszkodzeniu rośliny. Jeżeli połkniesz ząbek czosnku w całości, nie zostanie ona wydzielona, a tym samym nie odczujesz żadnego wpływu na organizm.

Musisz wiedzieć, że allicyna ulega szybkiemu rozpadowi. Oznacza to, że jej źródłem powinien być świeży czosnek (cebula lub por). Najlepiej, gdy przygotujesz go zaraz przed spożyciem i nie poddasz obróbce termicznej.

Ile allicyny jest w czosnku?

Po zmiażdżeniu lub pokrojeniu czosnku w jednym ząbku powstaje 3-5 mg allicyny. Możesz spotkać się też z informacjami, że jest jej nawet trzykrotnie więcej.

Czy warto spożywać czosnek?

Allicyna nie jest jedynym składnikiem, który wpływa na prozdrowotne działanie czosnku. Warzywo to jest bogatym źródłem wielu innych substancji. Należy do nich ajoen. Ten związek chemiczny również powstaje na skutek rozpadu alliiny. Wykazuje działanie bakteriobójcze, a do tego antykrzepliwe. Zapobiega agregacji (zlepianiu się) płytek krwi.

Czosnek jest cennym źródłem przeciwutleniaczy - związków chemicznych, wspierających naturalne procesy obronne komórek i zapobiegających powstawaniu wolnych rodników w organizmie. Obecne są w nim także: flawonoidy, kwasy fenolowe, witamina C, witaminy z grupy B, magnez, żelazo, potas, fosfor, fitosterole. Świeże ząbki czosnku zawierają również niewielką ilość białka i węglowodany.

Czosnek jest powszechnie dodawany do potraw, dzięki czemu wzbogaca ich smak. Spotkać go możesz w wielu gotowych mieszankach. Zalecane jest jednak spożywanie świeżych ząbków czosnku, ponieważ w takiej postaci ma więcej korzystnych właściwości. Dopuszczalne jest dostarczenie organizmowi około 3-5 gramów czosnku dziennie.

Na rynku dostępne są gotowe preparaty, które zawierają alliinę i alliinazę, z których w przewodzie pokarmowym powstanie allicyna. Są to suplementy diety. Ich stosowanie powinieneś zawsze skonsultować z lekarzem.

Źródła
  1. M. Matysiak, K. Gaweł-Bęben, K. Rybczyńska, J. Gmiński, S. Surma, Porównanie wybranych właściwości biologicznych czosnku pochodzącego z Polski i Chin, Żywność. Nauka, Technologia. Jakość 2015, nr 2, s. 160-169.

  2. A. Kędzia, Przeciwdrobnoustrojowe działanie czosnku, Postępy Fitoterapii 2010, nr 1, s. 46-52.

  3. I. Lis, P. Bogdański, G. Nowak, Zastosowanie czosnku w profilaktyce chorób układu sercowo-naczyniowego, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2013, tom 4, nr 4, 210–215.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

nadmiar-zelaza-objawy-skorne-i-neurologiczne
Odżywianie
1 min.
Nadmiar żelaza - objawy skórne i neurologiczne
21.01.2022
platki-jaglane-jak-je-ugotowac-co-warto-wiedziec
Odżywianie
1 min.
Płatki jaglane - jak je ugotować? Co warto wiedzieć?
27.07.2021
syrop-z-lawendy-jakie-ma-wlasciwosci-i-zastosowanie
Odżywianie
1 min.
Syrop lawendowy – na co pomaga, jak go przygotować i odpowiednio wykorzystać
19.05.2021
papryczka-chili-marynowana-w-oleju-suszona
Odżywianie
1 min.
Papryczka chili - marynowana, w oleju, suszona
24.01.2022
Popularne w kategorii Odżywianie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.