Darmowe e-booki o zdrowiu od Welbi
  • Poradniki
  • Plany żywieniowe (diety)
  • Kompendia wiedzy
Sprawdź za darmo

Zaloguj się

Umów teleporadę
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

Depresja sezonowa – co to takiego?

Paulina Cywka

18.02.2023

Aktualizacja: 18.02.2023

Depresja sezonowa pojawia się zwykle w okresie jesienno-zimowym. Jest uznawana za jedną z lżejszych postaci zaburzeń afektywnych. Nie oznacza to jednak, że jej objawy należy bagatelizować. Wręcz przeciwnie. Im wcześniej podejmie się odpowiednie leczenie, tym lepiej. Jak radzić sobie z tą chorobą? Sprawdź.


depresja-sezonowa-objawy-leczenie-ile-trwa
pixabay.com

Polecane

ofidiofobia-lek-przed-wezami-jak-ja-skutecznie-leczyc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Jak pozbyć się lęku przed wężami?
26.05.2022
androfobia-lek-przed-mezczyznami-objawy-i-przyczyny
Zdrowie psychiczne
1 min.
Androfobia (lęk przed mężczyznami) - objawy i przyczyny
29.10.2021
autyzm-atypowy-co-to-objawy-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Autyzm atypowy – przyczyny, objawy, terapia
28.07.2022
osobowosc-anankastyczna-czym-sie-charakteryzuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Czym charakteryzuje się osobowość anankastyczna?
19.05.2021
Spis treści
  1. Depresja sezonowa – co to takiego i czym się objawia?
  2. Depresja sezonowa – przyczyny
  3. Depresja sezonowa – leczenie jasnym światłem
  4. Depresja sezonowa – farmakoterapia i psychoterapia

Depresja sezonowa – co to takiego i czym się objawia?

Depresja sezonowa to zaburzenie afektywne występujące w określonych porach roku. Przywołane schorzenie najczęściej pojawia się w okresie jesienno-zimowym. Istnieje również letnia postać choroby. Występuje jednak dość rzadko, głównie na obszarach okołorównikowych. Dlatego na potrzeby niniejszego opracowania przyjęto definicję depresji sezonowej, która odnosi się do spopularyzowanego na gruncie polskim zimowego wariantu zaburzenia. 

Schorzenie trwa od paru tygodni do kilku miesięcy i zazwyczaj kończy się wraz z nadejściem wiosny. Jego przebieg przypomina klasyczną depresję. Część objawów ma jednak charakter atypowy i pozwala odróżnić sezonową postać choroby od innych rodzajów zaburzeń afektywnych. O jakich symptomach mowa? Jednym ze znaków rozpoznawczych opisywanej choroby jest nadmierne łaknienie połączone z brakiem energii i motywacji do działania. Chory przyjmuje zwiększoną ilość węglowodanów oraz cukrów prostych. Zjada dużo słodyczy i wysoce przetworzonych produktów. Taki sposób odżywiania skutkuje szybkim i niekontrolowanym przyrostem masy ciała, sięgającym nawet kilkunastu kilogramów.

Inne objawy występujące w przebiegu sezonowej depresji to hipersomnia (senność), uczucie ociężałości oraz wyraźne obniżenie nastroju. Chory traci zainteresowanie podejmowanymi dotąd aktywnościami. Nie ma na nic ochoty. Łatwo wpada w gniew. Jest rozdrażniony i poirytowany. Cierpi na wahania nastrojów. Odczuwa duże zmęczenie. Nie czerpie radości z dotychczasowych przyjemności. Egzystuje w swoistym letargu. W rezultacie gorzej funkcjonuje i nie może wypełniać swoich zwyczajowych obowiązków. Pogorszeniu ulegają również jego relacje z otoczeniem (przyjaciółmi i rodziną).

Kluczowe znaczenie dla odróżnienia depresji klasycznej od sezonowej ma czas wystąpienia oraz nawrotowość symptomów towarzyszących zimowemu zaburzeniu. Warto zwrócić uwagę na fakt, że nasilenie wskazanych wyżej objawów na ogół bywa łagodne lub umiarkowane. Choć oczywiście to kwestia indywidualna i każdy przypadek należy rozpatrywać jednostkowo.

Depresja sezonowa – przyczyny

Przyjmuje się, że jednym z głównych czynników odpowiedzialnych za pojawienie się objawów depresji sezonowej jest niedostateczna ilość światła słonecznego docierającego do organizmu człowieka. Ma ono duży wpływ na pracę układu nerwowego, a w szczególności mózgu. Jeśli zaczyna go brakować, dochodzi do zaburzeń w wydzielaniu hormonów oraz neuroprzekaźników. Zbyt niskie stężenie noradrenaliny i serotoniny skutkuje natomiast obniżeniem nastroju, które charakteryzuje zarówno depresję klasyczną, jak i sezonową. Przeprowadzone badania dowodzą, że u podłoża opisywanego schorzenia leżą również pewne predyspozycje biologiczne związane z mutacją w genie melanopsyny. 

Depresja sezonowa – leczenie jasnym światłem

Jedną z metod wykorzystywanych w leczeniu depresji sezonowej jest fototerapia z wykorzystaniem białego światła o dużej jasności (nawet do 6000 luksów). Sesje odbywają się codziennie w godzinach porannych przez minimum dwa tygodnie. Pacjent przebywa w zasięgu specjalnych lamp fluorescencyjnych. Ekspozycja trwa zazwyczaj od 30 do 120 minut. Efektem tego typu kuracji jest ustabilizowanie zegara biologicznego pacjenta. Dochodzi do podwyższenia poziomu serotoniny w organizmie i zmniejszenia ilości wydzielanej melatoniny. 

Należy jednak podkreślić, że zdania badaczy dotyczące skuteczności fototerapii w leczeniu depresji sezonowej są podzielone. Ocenę efektywności wspomnianego sposobu działania utrudnia między innymi mała liczebność grup kontrolnych i badawczych (zazwyczaj nie przekraczają one 100 osób). W efekcie uzyskane wyniki nie są zbyt miarodajne i nie mogą posłużyć jako podstawa do wyciągania szerzej zakrojonych wniosków. 

Większość naukowców nie ma natomiast wątpliwości co do jednej istotnej kwestii – fototerapia jest bezpieczna i dobrze tolerowana przez organizm pacjenta. Niepożądane skutki uboczne pojawiają się dość rzadko. Najczęstsze dolegliwości zgłaszane przez pacjentów uczestniczących w kuracji to bóle i zawroty głowy oraz zmęczenie oczu. Co ważne, ustępowały one dość szybko. Wystarczyło zwiększyć odległość między chorym a źródłem światła, by zniwelować te przykre objawy.

Depresja sezonowa – farmakoterapia i psychoterapia

Bardzo ważną rolę zarówno w leczeniu ciężkich postaci depresji klasycznej, jak i sezonowej odgrywa farmakoterapia, a dokładniej rzecz ujmując przyjmowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Dużą skuteczność wykazują między innymi fluoksetyna i sertralina. Warto jednak zauważyć, że najlepsze rezultaty daje połączenie farmakoterapii ze wsparciem psychologicznym.

Źródła
  1. B. Bereza, Depresja sezonowa – wybrane aspekty diagnostyczne i terapeutyczne, „Pediatria Med Rodzinnej”, 2009, vol. 5, nr 2, s.113–119.
  2. M. Chojnacka, Ł. Święcicki, Niefarmakologiczne terapie chronobiologiczne stosowane w leczeniu depresji, „Neuropsychiatria i Neuropsychologia” 2012, vol. 7, nr 3, s. 148–157.
  3. C. Hammen, Depresja, tłum. M. Trzebiatowska, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006.
  4. M. Kosowska, Depresja w aspekcie teologiczno-moralnym, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, Kraków 2015, s. 36–37.
  5. B. Łoza, Cała nasza depresja, Servier Polska Sp. z o.o., Warszawa 2015, s. 11–13.
  6. M. Puciłowska, Problem depresji w środowisku młodzieży gimnazjalnej, [w:] K. Kowalczuk, E. Krajewska-Kułak, M. Cybulski (red.), Wybrane choroby cywilizacyjne XXI wieku, T. 2, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Białystok 2016, s. 32–56.
  7. M. Pudlo, R. Pudlo i in., Miejsce fototerapii w leczeniu sezonowych zaburzeń depresyjnych, „Okulistyka po dyplomie” 2013, t. 3, nr 2, s. 23–28.
  8. Ł. Święcicki, Depresja zimowa – epidemiologia, etiopatogeneza, objawy i metody leczenia, „Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej” 2007, vol. 1, nr 7, s. 15–21.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

platoniczny-zwiazek-co-to-jest-na-czym-polega
Zdrowie psychiczne
1 min.
Platoniczny związek - co to jest? Na czym polega?
24.01.2022
nieprzespana-noc-jak-szybko-odzyskac-sily
Zdrowie psychiczne
3 min.
Nieprzespana noc - jak szybko odzyskać siły?
27.07.2021
agresja-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-rozpoznac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Agresja - jakie są rodzaje? Jak ją rozpoznać?
27.07.2021
nadpobudliwosc-objawy-u-dzieci-i-doroslych
Zdrowie psychiczne
2 min.
Jak objawia się nadpobudliwość u dzieci i dorosłych?
19.05.2021
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
przewlekle-zmeczenie-kiedy-skonsultowac-sie-z-lekarzem
Telemedycyna
1 min.
Przewlekłe zmęczenie – kiedy skonsultować się z lekarzem?
18.11.2021
  • Kontakt
  • Regulamin serwisu
  • Polityka prywatności

© 2023 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.