Zaloguj się

Umów teleporadę
ZdrowieBadania 1 min.

Histamina w testach alergicznych – co to jest i jaką pełni funkcję?

Olga Dąbska

22.09.2023

Aktualizacja: 22.09.2023

Testy skórne należą do podstawowych metod diagnostycznych alergii. Uzyskane po podaniu alergenu reakcje porównuje się celem wnikliwej interpretacji wyników z kontrolą ujemną i kontrolą dodatnią, którą przeprowadza się z użyciem histaminy. Sprawdź, jak przebiegają testy skórne i jak mierzony jest bąbel powstały w próbie z histaminą.


jaka-funkcje-pelni-histamina-w-testach-alergicznych
Adobe Stock

Polecane

skladniki-krwi-i-ich-funkcje-co-warto-wiedziec
Zdrowie
3 min.
Składniki krwi i ich funkcje - co warto wiedzieć?
30.10.2021
badania-serca-jakie-sa-rodzaje-na-czym-polegaja
Zdrowie
1 min.
Badania serca - jakie są rodzaje? Na czym polegają?
30.07.2021
erytrocyty-krwinki-czerwone-jakie-sa-normy
Zdrowie
2 min.
Erytrocyty (krwinki czerwone) - jakie są normy?
31.10.2021
pasozyty-ludzkie-jak-je-wykryc-i-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Pasożyty ludzkie - jak je wykryć i jak leczyć?
19.11.2021
Spis treści
  1. Testy alergiczne – na czym polegają?
  2. Co to jest histamina w testach alergicznych?
  3. Histamina w testach alergicznych – jak wymierzyć bąbel?
  4. Interpretacja wyników testów skórnych
  5. Czy reaktywność skóry na histaminę jest zawsze taka sama?
  6. Sposób żywienia a wyniki testu alergicznego

Testy alergiczne – na czym polegają?

Skórne testy alergiczne to podstawowy rodzaj badania stosowany w diagnostyce alergii IgE-zależnej i IgE-niezależnej. W pierwszym przypadku reakcja alergiczna wywoływana jest za pośrednictwem przeciwciał IgE. W drugim reakcję inicjują komórki układu odpornościowego. Na przestrzeni lat opracowano i udoskonalono wiele odmian testów skórnych, a najczęściej wykonywane spośród nich to punktowe testy na alergie pokarmowe, wziewne i leki. Badanie to polega na umieszczeniu roztworu zawierającego alergen na skórze uprzednio przemytej alkoholem lub innym środkiem antyseptycznym. Następnie nakłuwa się skórę w obrębie kropli roztworu z użyciem metalowych lub plastikowych lancetów. Nakłucia mogą być wykonywane metodą klasyczną (prostopadle do powierzchni skóry) albo metodą zmodyfikowaną (pod kątem 30–70 stopni). Każde nakłucie powinno być wykonane osobnym lancetem. Odległość pomiędzy kolejnymi nakłuciami wynosi 2–5 cm. Liczba badanych alergenów zależy od podejrzewanej alergii. Badanie z alergenem odczytywany jest po 15–20 minutach od nakłucia. Aby móc sprawdzić, czy dana substancja wywołała reakcję alergiczną, w międzyczasie przeprowadzane są próby kontrolne, w których kluczową rolę odgrywają histamina i roztwór do rozcieńczania lub sporządzania wyciągów alergenowych.

Co to jest histamina w testach alergicznych?

Histamina występuje naturalnie w ludzkim organizmie – jest hormonem tkankowym należącym do neurohormonów (czyli hormonów produkowanych przez komórki nerwowe). Histamina pełni przede wszystkim funkcję mediatora procesów zapalnych i odczynu alergicznego. Oznacza to, że bierze udział w procesie reakcji układu odpornościowego na kontakt np. z alergenem czy chorobotwórczymi drobnoustrojami (pomaga uruchomić reakcje obronne). Dodatkowo pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego i jest neuroprzekaźnikiem (pomaga w przewodzeniu impulsów nerwowych między komórkami układu nerwowego).

Histamina wywołuje zaczerwienienie, lokalne ocieplenie skóry i nabrzmienie. Rozszerza małe naczynia krwionośne, co powoduje wzrost ich przepuszczalności i sprzyja powstawaniu lokalnego obrzęku i bąbli. Histamina drażni zakończenia nerwów czuciowych, co odpowiada za świąd i doznania bólowe.

Wykorzystywana jest w kontroli dodatniej testów skórnych. Dla interpretacji wyniku należy równolegle wykonać testy z roztworami kontrolnymi, żeby przeprowadzić ocenę stanu reaktywności skóry. W badaniu wykonywana jest próba z użyciem roztworu histaminy w różnym rozcieńczeniu – od 1,0 do 10 mg/ml. Najczęściej stosowany jest jednak roztwór 10 mg/ml. Lekarz przeprowadzający test z histaminą odczytuje wynik po 8–10 minutach.

Histamina w testach alergicznych – jak wymierzyć bąbel?

Po upływie czasu podanego wyżej alergolog sprawdza średnicę miejscowego odczynu alergicznego wokół nakłucia. Rozróżniamy średnicę miejscowego obrzęku skóry (tzw. pęcherzyk) oraz rumień wokół. Im większy odczyn, tym wyższe prawdopodobieństwo alergii. Odczytanie wyników kontroli dodatniej z histaminą polega na wyliczeniu średnicy bąbla. Lekarz mierzy bąbla i porównuje wyniki z badania z użyciem alergenu ze średnią średnicą bąbla histaminowego. Za wynik dodatni uznaje się wystąpienie bąbla o średnicy przekraczającej 3 mm. Wymiar bąbla z testowanym alergenem musi być równy lub większy od kontroli dodatniej. Kontrola ujemna nie powinna wywoływać reakcji skóry (to punkt odniesienia do wyników testów alergicznych, w miejscu kontrolnym nie powinny pojawić się żadne objawy alergii).

Interpretacja wyników testów skórnych

Popularna w interpretacji wyników testów skórnych jest skala plusowa. Za pomocą liczby plusów lekarz ocenia stopień uczulenia na alergen:

  • 0 – odczyn alergenowy równy jest kontroli negatywnej, oznacza to, że nie ma alergii,

  • + – średnia średnica odczynu alergenowego jest większa od odczynu z kontroli negatywnej, a mniejsza od połowy średnicy bąbla histaminowego, oznacza to, że nie ma alergii,

  • ++ – średnia średnica bąbla alergenowego jest równa albo większa od połowy średniej średnicy bąbla histaminowego, oznacza wynik wątpliwy,

  • +++ – średnia średnica bąbla alergenowego jest równa średniej średnicy bąbla histaminowego, oznacza to, że jest alergia, wynik dodatni,

  • ++++ – średnia średnica bąbla alergenowego jest ponad 2 razy większa od średniej średnicy bąbla histaminowego, oznacza to, że jest alergia, wynik dodatni.

Czy reaktywność skóry na histaminę jest zawsze taka sama?

Reaktywność skóry na histaminę jest różna między poszczególnymi osobami. Wielkość bąbla w testach alergicznych nie zależy wyłącznie od histaminy. Oznacza to, że nawet jeśli wykażesz niewielkie uwalnianie histaminy w odpowiedzi na badany alergen, wynik testu alergicznego wciąż może okazać się pozytywny. W związku z tym wynik badania alergicznego nie powinien być porównywany z wielkością bąbla z kontroli dodatniej. 

Sposób żywienia a wyniki testu alergicznego

Testy alergiczne wiążą się z pewnym specjalnym przygotowaniem ze strony pacjenta. Przede wszystkim pamiętaj, aby chociaż w dniu badania wykluczyć z jadłospisu pokarmy, które zawierają duże ilości histaminy bądź też powodują uwalnianie tego związku. Dieta bogata w pokarmy mające w swoim składzie histaminę może wpływać na interpretację badań alergicznych. Dlatego też wskazana jest na ten czas dieta antyhistaminowa. Przed przeprowadzeniem testów konieczne okazać się może odstawienie wybranych leków. Niektóre środki wpływają na ostateczny wynik badania. O tym, które leki i na jak długo powinno się odstawić, należy porozmawiać z lekarzem

Źródła
  1. K. Jahnz-Różyk, Problemy w alergologii: od teorii do praktyki. Wydanie Jubileuszowe Alergologii Współczesnej, Alergopharma-Nexter, Warszawa 2012.
  2. K. Obtułowicz, Alergologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2016.
  3. R. Pawliczak, Alergologia kompendium, Termedia, Poznań 2013.
  4. E. Ziętkowska, Z. Ziętkowski, A. Bodzenta-Łukaszyk, Udział pielęgniarki w diagnostyce chorób alergicznych – testy skórne, „Problemy Pielęgniarstwa” 2010, t. 18, nr 4, s. 523–528.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
skurcz-w-stopie-jak-sie-go-pozbyc-co-robic
Zdrowie
1 min.
Skurcz w stopie - jak się go pozbyć? Co robić?
29.10.2021
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
bol-grzbietu-srodstopia-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Fitness
1 min.
Ból grzbietu śródstopia - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
  • Kontakt
  • Regulamin serwisu
  • Polityka prywatności

© 2023 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.