Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Płatki gryczane – wartości odżywcze i właściwości zdrowotne

Katarzyna Grzyś-Kurka

27.05.2022

Aktualizacja: 27.05.2022

Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała, gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała – pisał Adam Mickiewicz w „Panu Tadeuszu”. Nie bez powodu gryka zagościła na stronach narodowej epopei. Jest produktem wartościowym odżywczo, o licznych właściwościach prozdrowotnych. Bardzo wartościowe są też produkowane z ziaren tego zboża płatki gryczane.


platki-gryczane-jakie-maja-wartosci-odzywcze
pixabay

Czym są płatki gryczane?

Płatki gryczane powstają z nasion gryki, które zostały wcześniej obłuskane. Mają brązowy kolor, sypką konsystencję i absorbują wodę w większym stopniu niż inne płatki zbożowe. 

Wyróżniają się wyraźnym smakiem z charakterystycznym orzechowym akcentem. Zwykłe płatki gryczane powstają z krojonego ziarna. Błyskawiczne natomiast poddawane są zabiegom hydrotermicznym, mającym na celu usunięciu z ziaren tych składników, które są rozpuszczalne w wodzie, oraz oczyszczenie z twardej warstwy zewnętrznej. Jak zapewne się domyślasz – ma to wpływ na utratę części składników mineralnych, białek i błonnika. Są one bowiem skumulowane w zarodku, w warstwie aleuronowej (zewnętrznej warstwie bielma) i w okrywie owocowo-nasiennej.

Płatki gryczane – wartości odżywcze

Płatki gryczane zawierają białko (w tym lizynę i leucynę) o najkorzystniejszym składzie aminokwasów spośród wszystkich innych płatków zbożowych. Ponieważ ma ono roślinne pochodzenie, jest cenionym białkiem wegańskim, jakiego nie może zabraknąć w diecie osób, które zrezygnowały ze spożywania produktów pochodzenia zwierzęcego (mięsa) i odzwierzęcego (np. jajek, twarogu, mleka).

W płatkach gryczanych znajdziesz witaminy E oraz B1 i B2, a także mikro- i makroelementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu:

  • magnez,

  • potas,

  • fosfor,

  • mangan,

  • żelazo,

  • wapń,

  • kobalt,

  • miedź,

  • cynk,

  • jod,

  • chrom.

Zawarta w gryce skrobia, choć ma budowę typową dla roślin, to ulega wolniejszej hydrolizie, w efekcie niższy jest jej indeks glikemiczny niż w pszennych odpowiednikach. Cechą charakterystyczną płatków gryczanych jest brak prolamin, które są białkami toksycznymi dla osób chorujących na celiakię.

Na uwagę zasługują cenne składniki bioaktywne, w tym przede wszystkim przeciwutleniacze. Są to głównie związki fenolowe (flawonoidy): katechiny oraz rutyna. W płatkach gryczanych znajduje się cenny błonnik. Nie powinno go zabraknąć w Twojej diecie, jeśli zależy Ci na sprawnym działaniu układu pokarmowego i ograniczeniu ryzyka rozwoju raka jelita grubego. Warto także wspomnieć, że płatki gryczane są ważnym źródłem węglowodanów. W 100 g jest ich aż około 70 g. Wpływa to również na ich kaloryczność, która wynosi 356 kcal/100 g.

Płatki gryczane błyskawiczne czy zwykłe – które wybrać?

Z pewnością zauważyłaś, że na półkach sklepowych znaleźć można zarówno płatki błyskawiczne gryczane, jak i zwykłe. Wbrew pozorom nie różnią się wyłącznie strukturą, która wpływa na tempo ich przygotowania do spożycia.

Płatki zwykłe są znacznie mniej przetworze. Błyskawiczne natomiast zostały poddane dodatkowym zabiegom hydrotermiczny, mającym na celu rozluźnienie ich struktury. Choć tego typu płatki gryczane możesz jeść na surowo, to jednak nie są one tak wartościowe jak zwykłe.

Różnicę widać wyraźnie, jeśli porównamy wartość energetyczną oraz zawartość węglowodanów i tłuszczów w obu tych produktach:

  • wartość energetyczna (płatki zwykłe – 356 kcal/100 g, błyskawiczne – 387 kcal/100 g),

  • węglowodany (płatki zwykłe – 70 g/100 g, błyskawiczne – 80 g/100 g),

  • tłuszcze (płatki zwykłe – 1,7 g/100 g, błyskawiczne – 3 g/100 g).

Jeśli więc masz wątpliwości, jakie płatki gryczane wybrać na śniadanie czy lekką kolację, zdecyduj się na zwykłe, ponieważ dostarczają organizmowi więcej składników odżywczych.

Dlaczego warto jeść płatki gryczane?

Płatki gryczane ze względu na dużą zawartość białka korzystnie wpływają na funkcjonowanie mózgu. Z tej przyczyny warto je włączyć do diety małych dzieci, szczególnie jeśli z przyczyn zdrowotnych muszą w niej dominować dania bezglutenowe.

Płatki gryczane będą odpowiednie, jeśli chorujesz na celiakię lub borykasz się z alergią na gluten. Nie ma bowiem tego białka w gryce, w odróżnieniu od pszenicy (i jej pochodnych), żyta czy jęczmienia.

Wysoka zawartość błonnika nie tylko jest korzystna dla utrzymania smukłej sylwetki i wydłużenia czasu odczuwania sytości po posiłku. Dzięki niemu Twój układ pokarmowy będzie pracował sprawniej, a ty unikniesz bolesnych zaparć, wzdęć. To także ważny element diety osób chorujących na miażdżycę i borykających się z podwyższonym cholesterolem.

Jedząc regularnie płatki gryczane bez gotowania (na surowo) lub po obróbce termicznej, dostarczysz organizmowi przeciwutleniaczy, które będą zwalczać wolne rodniki i tym samym spowolnią proces starzenia się tkanek i komórek organizmu. Dzięki temu nie tylko zachowasz zdrowy i młody wygląd, ale również zmniejszysz ryzyko rozwoju wielu chorób cywilizacyjnych, w tym nowotworów.

Źródła
  1. B. Achremowicz i in., Płatki zbożowe – ocena porównawcza część i porównanie składu chemicznego i mineralnego, „Postępy Techniki Przetwórstwa Spożywczego” 2016, nr 2, s. 97–102.

  2. B. Achremowicz i in., Porównanie cech fizycznych i sensorycznych płatków zbożowych różnego pochodzenia, „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość” 2016, nr 6 (109), s. 55–63.

  3. E. Worobiej i in., Wpływ przetwarzania ziarniaków gryki i obróbki termicznej na składniki odżywcze, „Żywność. Nauka. Technologia. Jakość” 2017, nr 3 (112), s. 60–73.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Odżywianie
Ad

Polecane

platki-kukurydziane-czy-sa-zdrowe-ile-maja-kalorii
Odżywianie
1 min.
Czym wyróżniają się płatki kukurydziane? Skład i właściwości produktu
19.05.2021
sniadanie-lekkostrawne-z-czego-powinno-sie-skladac
Odżywianie
2 min.
Śniadanie lekkostrawne - z czego powinno się składać?
27.07.2021
dieta-po-kolonoskopii-czego-nie-wolno-jesc
Odżywianie
3 min.
Jak wygląda dieta po kolonoskopii? Co jeść, a czego unikać?
19.05.2021
zupa-lekkostrawna-z-czego-ja-ugotowac
Odżywianie
2 min.
Zupa lekkostrawna – z czego ją ugotować? | Welbi
19.05.2021

Najchętniej czytane

ziola-na-stawy-na-bole-na-odbudowe-chrzastki
ZdrowieOdżywianie
1 min.
Zioła na stawy - na bóle, na odbudowę chrząstki
24.01.2022
cwiczenia-na-drugi-podbrodek-jak-sie-go-pozbyc
FitnessOdżywianie
1 min.
Ćwiczenia na drugi podbródek - jak się go pozbyć?
29.10.2021
ile-krokow-dziennie-robic-zeby-schudnac
FitnessOdżywianie
1 min.
Ile kroków dziennie robić, żeby schudnąć?
29.10.2021
jak-wyszczuplic-lydki-jakie-sa-skuteczne-sposoby
FitnessOdżywianie
1 min.
Jak wyszczuplić łydki? Jakie są skuteczne sposoby?
29.10.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.