account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieUrazy 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Rana szarpana – definicja, przyczyny, pierwsza pomoc, sposoby leczenia

Agata Oleszkiewicz

lek. Agnieszka Żędzian

28.02.2023

Aktualizacja: 28.02.2023

W wyniku szkodliwego działania czynników mechanicznych, termicznych lub chemicznych możesz odnieść uszkodzenia skóry różnego rodzaju. Jednym z nich jest rana szarpana. Sprawdź, czym się charakteryzuje, co może ją powodować i jak wygląda jej leczenie!


rana-szarpana-od-czego-jak-leczyc
pixabay.com

Polecane

zerwane-wiezadlo-objawy-i-leczenie
Zdrowie
1 min.
Zerwane więzadła w kolanie – najczęstsze objawy, sposoby leczenia, rehabilitacja
03.06.2022
bole-reumatyczne-jakie-sa-objawy-co-robic
Zdrowie
1 min.
Bóle reumatyczne – w jaki sposób można je łagodzić?
27.05.2022
zerwane-sciegno-objawy-rehabilitacja-i-leczenie
Zdrowie
1 min.
Zerwane ścięgno - objawy, rehabilitacja i leczenie
24.01.2022
bol-stawow-dloni-jakie-sa-przyczyny-jak-leczyc
Zdrowie
2 min.
Ból stawów dłoni - jakie są przyczyny? Jak leczyć?
24.01.2022
Spis treści
  1. Co to jest rana szarpana?
  2. Rana szarpana – od czego?
  3. Rana szarpana – pierwsza pomoc przy małych urazach
  4. Pierwsza pomoc przy dużych ranach szarpanych
  5. Rana szarpana – jak leczyć?

Co to jest rana szarpana?

Rana szarpana nogi, ręki czy innej okolicy ciała to rodzaj uszkodzenia skóry polegający na przerwaniu jej ciągłości w sposób szarpiący. Rana szarpana wygląda zwykle bardzo nieestetycznie. Charakteryzuje się nieregularnymi i podwiniętymi brzegami. Skóra objęta urazem jest nadmiernie rozciągnięta, a w głębi uszkodzenia można zaobserwować strzępy oderwanych tkanek czy inne uszkodzenia, np. złamaną kość. Rana szarpana zwykle bardzo krwawi, a ze względu na przyczyny jej powstawania nierzadko bywa zanieczyszczona, co sprzyja infekcjom i wydłuża czas leczenia. Rana tego typu jest bardziej wymagająca pod względem udzielania pierwszej pomocy oraz doboru metod terapii usprawniających miejscową regenerację skóry niż np. rana cięta. Rana szarpana może pozostawiać po sobie bliznę.

Rana szarpana – od czego?

Istotą powstania rany szarpanej jest zadziałanie czynnika mechanicznego w stosunku do powierzchni skóry, wywołujące przerwanie jej ciągłości. Uraz tego typu powstaje w wyniku uszkodzenia zakrzywionym narzędziem o tępej, kanciastej krawędzi, które godzi pod skosem bądź stycznie do powierzchni ciała. Najczęściej rana szarpana palca powstaje w efekcie nieumiejętnego posługiwania się narzędziami różnego rodzaju, w tym zasilanych elektrycznie, np. piłą mechaniczną. Do urazu tego typu może także doprowadzić zahaczenie o hak i gwoździe czy niefortunne spotkanie z bosakiem. Ze względu na okoliczności powstawania rany jej wnętrze nierzadko bywa narażone na kontakt z rdzą, ze smarami, z błotem czy innymi zabrudzeniami, dlatego nie tylko ze względu na obfite krwotoki, ale również ryzyko wdania się zakażenia rana szarpana wymaga szybkiego i odpowiedniego opatrzenia. Rozwijające się bakterie w miejscu zalegania zanieczyszczeń mogą powodować poważne powikłania zdrowotne. Sącząca się, ropiejąca rana na wiele dni po wypadku może świadczyć o niedokładnym oczyszczeniu jej brzegów czy wnętrza i upośledzeniu procesu gojenia. 

Rana szarpana – pierwsza pomoc przy małych urazach

Pierwsza pomoc polega głównie na zabezpieczeniu rany i ochronie przed postępem uszkodzeń. Ponieważ ranom szarpanym zwykle towarzyszy silne krwawienie, należy w pierwszej kolejności je zatamować, zakładając jałowy opatrunek. Kiedy nie masz apteczki i odpowiednich akcesoriów, możesz przyłożyć do rany czystą odzież lub ręcznik. W razie udzielania pomocy innej osobie pamiętaj także, aby ograniczyć bezpośredni kontakt z krwią poszkodowanego do minimum. W tym celu podczas czynności ratowniczych, jeśli to możliwe, załóż rękawiczki jednorazowe! Kiedy rana szarpana jest powierzchowna, należy jej najbliższą okolicę oczyścić, używając soli fizjologicznej lub środków antyseptycznych, a na koniec zabezpieczyć plastrem lub gazą. Nie zakładaj opatrunków z waty lub ligniny. Unikaj opasek uciskowych oraz przemywania wodą. 

Pierwsza pomoc przy dużych ranach szarpanych

Rana szarpana piłą mechaniczną wymaga pilnej wizyty szpitalnej. Głęboka rana bez szycia może stwarzać zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Jeśli dostrzegasz wewnątrz rany jakieś odłamki narzędzi czy innych przedmiotów bądź zabrudzenia, wzbraniaj się przed ich usuwaniem – odgrywają one rolę tamponu zapobiegającego postępowi krwotoku. Wyjęciem wbitych ciał obcych zajmą się odpowiednie służby medyczne. Twoja pierwsza pomoc w przypadku rany szarpanej powinna polegać przede wszystkim na tamowaniu krwawienia, zabezpieczeniu uszkodzonej skóry oraz wezwaniu pogotowia i monitorowaniu stanu poszkodowanego. Podczas udzielania pierwszej pomocy postaraj się odpowiednio ułożyć osobę, która uległa urazowi. Najlepiej, aby usiadła lub położyła się, ponieważ krwotoki sprzyjają omdleniom i nudnościom. 

Rana szarpana – jak leczyć?

Sposób założenia opatrunku zależy przede wszystkim od rozległości uszkodzeń. Kiedy krwawienie jest obfite, rana szarpana wymaga obłożenia jałową gazą i szerokim kompresem z gazy. Na całość najlepiej zastosować docisk w postaci bandażowania miejscowego oraz obejmującego najbliższą okolicę w celu stabilizacji opatrunku. Krwawiąca, niegojąca się rana szarpana może powodować przeciekanie opatrunku. W takiej sytuacji wskazane jest dokładanie materiałów opatrunkowych, ale bez zdejmowania poprzednich warstw. Oprócz zastosowania opatrunku rana może wymagać szycia. Jest ono wskazane zwłaszcza wtedy, gdy krwawienie nie ustępuje pomimo tamponowania, a brzegi rany silnie się rozchodzą. Po opanowaniu ostrej fazy urazu poszkodowanemu może zostać zaproponowane wsparcie farmakologiczne obejmujące doustne środki przeciwbólowe oraz miejscowe preparaty o działaniu antybakteryjnym i przyspieszającym gojenie. W zależności od stanu uodpornienia chory może także wymagać podania szczepienia przeciwko tężcowi, a w niektórych przypadkach również anatoksyny tężcowej.

Źródła
  1. J. Fibak, Chirurgia, PZWL, Warszawa 2010.
  2. W. Noszczyk, Chirurgia, PZWL, Warszawa 2007.
  3. G. Ziółkowski i in., Pielęgnacja skóry i rany, Polskie Stowarzyszenie Pielęgniarek Epidemiologicznych, Katowice 2011.
Author Agata Oleszkiewicz picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
jak-zatamowac-krew-z-nosa-pierwsza-pomoc
Zdrowie
2 min.
Jak zatamować krwawienie z nosa? Postępowanie krok po kroku
19.05.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.