Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Zaburzenia lękowe - objawy i przyczyny. Sposoby leczenia zaburzeń u dzieci i dorosłych

Emilia Kruszewska

30.10.2021

Aktualizacja: 30.10.2021

Zaburzenia lękowe są najczęściej występującymi objawami psychopatologicznymi. Ich podłoże związane jest z silnym stresem i nerwicą. Zaburzenia lękowe mogą być również rodzajem fobii.


Stany lękowe są najczęściej występującym rodzajem zaburzeń psychicznych. Objawiają się silnym uczuciem strachu, jednak nie są tym samym, czym lęk. Podłożem zaburzeń lękowych jest nerwica i silny, długotrwały stres, często nieadekwatny do rzeczywistości. Przyczyny są różne, nie zawsze związane z psychiką człowieka. Sposób leczenia zależy od rodzaju zaburzeń lękowych, ich powtarzalności i kondycji psychicznej. W przypadku sporadycznych stanów lękowych możliwe jest samodzielne wyleczenie poprzez zmianę trybu życia. Niekiedy niezbędna jest jednak pomoc specjalisty psychiatrii lub psychologa.

zaburzenia-lekowe-jakie-sa-objawy-jak-leczyc
pixabay.com

Zaburzenia lękowe

Lęk jest naturalnym stanem psychicznym, w którego trakcie odczuwamy strach. Dopóki objawia się on w sytuacjach adekwatnych do okoliczności, w żaden sposób nie powinien wzbudzać niepokoju. Natomiast jeśli stan lęku pomimo braku wyraźnych bodźców utrzymuje się długo, a dodatkowo się nasila, istnieje podejrzenie występowania zaburzeń lękowych. Przedłużający się niepokój uniemożliwia normalne funkcjonowanie i realną ocenę sytuacji. Depresja lękowa zaczyna dezorganizować życie, napady lęku pojawiają się nagle, w sytuacjach nieadekwatnych do odczuwanego strachu. Bagatelizowane zaburzenia wpływają na obniżenie jakości życia i uniemożliwiają podtrzymanie stosunków społecznych.

Rodzaje i objawy zaburzeń lękowych

Psychologia wyróżnia kilka rodzajów zaburzeń lękowych. Zostały one podzielone ze względu na objawy i czynniki wpływające na rozwój nerwicy.

  • Fobia społeczna - atak silnego stresu, wynikający z kontaktu z innymi ludźmi. U podstaw fobii leży przekonanie o własnych słabościach i niedoskonałościach, które są źródłem krytyki i upokorzenia nas przez innych. Fobia uaktywnia się w chwili inicjowania rozmowy z obcymi osobami. Lękowi towarzyszą objawy fizyczne, m.in.: nadmierne pocenie się, czerwienienie na twarzy, wzrost ciśnienia, kołatanie serca i skrócenie oddechu.

  • Fobie specyficzne - napady lęku powstają w wyniku kontaktu z konkretnymi sytuacjami, miejscami lub obiektami. Do fobii specyficznych zaliczamy m.in. strach przed zwierzętami, krwią, burzą, wodą, lekarzem, nożami, małymi pomieszczeniami, ciemnością.

  • Zespół lęku uogólnionego - lęk powstający na skutek wyobrażeń o wystąpieniu potencjalnego wypadku lub katastrofy. Towarzyszą mu zarówno objawy psychiczne, jak i fizyczne, np. kołatanie serca, napięcie mięśniowe, bezsenność. Przedmiotem lęku może być np. strach przed jazdą samochodem zarówno jako kierowca, jak i na miejscu pasażera.

  • Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne - to połączenie silnego stresu z czynnościami, które podejmowane są w chwili wystąpienia ataku i mają na celu rozładowanie napięcia, np. liczenie, układanie rzeczy, mycie rąk. Natręctwo pojawia się jako objaw przymusu wewnętrznego. Chociaż chory zdaje sobie sprawę z braku logiki podejmowania danych czynności, całkowity brak działania nie pozwala mu na opanowanie poczucia lęku.

  • Zespół stresu pourazowego - powstaje na skutek traumatycznego doświadczenia, np. napadu, wypadku komunikacyjnego, znęcania psychicznego i fizycznego. Objawy koncentrują się na psychice, powodując ciągły powrót myślami do traumatycznego wydarzenia. Brak możliwości uwolnienia się od wspomnień utrudnia normalne funkcjonowanie i może być powodem problemów z koncentracją, bezsennością i nagłymi atakami złości.

  • Agorafobia - to lęk przed otwartą przestrzenią i niemożność opuszczenia pomieszczenia.

  • Zespół lęku panicznego - stan silnego i nagłego stresu, prowadzący do ataku paniki. Napad może wystąpić zarówno jako pojedynczy epizod, jak i jeden z nawracających objawów zaburzeń lękowych. Zespół lęku panicznego odczuwany jest fizycznie. Atak poprzedzają: nudności, zawroty głowy, kołatanie serca, skrócenie oddechu, mrowienie, które osoba mająca atak odbiera jako całkowity brak czucia w dłoniach i stopach.

Zaburzenia lękowe - przyczyny

Zaburzenia lękowe mogą powstać na skutek wystąpienia wielu czynników. Problemy najczęściej mają charakter narastający i nawarstwiają się już od dzieciństwa. Zaburzenia mogą być skutkiem długotrwałego stresu wynikającego z sytuacji zawodowej i prywatnej. Psychiatria dopuszcza również czynniki genetyczne jako jedno ze źródeł zaburzeń. Dotyczy to szczególnie ataków paniki rodziców, które mają swoje następstwo w zaburzeniach lękowych u dzieci w wieku przedszkolnym. Nadmierny lęk może powstać również wskutek chorób autoimmunologicznych, np. chorób tarczycy, cukrzycy, astmy. Aktywację zaburzeń lękowych obserwuje się również po długotrwałym zażywaniu substancji psychoaktywnych. Główną przyczyną predyspozycji do wystąpienia stanów lękowych są czynniki osobowościowe, m.in. niska samoocena.

Jak można leczyć zaburzenia lękowe?

Leczenie zaburzeń lękowych uzależnione jest od wielu czynników, w tym od stopnia zaawansowania problemu. W przypadku łagodnych symptomów i sporadycznych ataków lęku leczenie nie wymaga ingerencji lekarza, a zmiany trybu życia. Pomocne w radzeniu sobie z nadmiarem stresu jest wprowadzenie do codziennej rutyny aktywności fizycznej i zadbanie o długi i wartościowy sen. Znajdź czas na czytanie książek, oglądanie filmów lub medytację połączoną z ulubioną, relaksującą muzyką. Zadbaj o wartościowe odżywianie. Unikaj uciekania w używki. Przynoszą one ulgę krótkotrwale, a w dłuższej perspektywie pogłębiają problem depresji i napadów nerwicowych. W przypadku objawów obniżających jakość życia i często nawracających napadów lękowych niezbędna jest pomoc psychiatry lub psychologa. Nieleczone zaburzenia lękowe prowadzą do poważnych powikłań, m.in. do rozwoju głębokiej depresji, zaburzeń odżywiania, bruksizmu. W skrajnych przypadkach prowokują do samobójstwa.

Źródła
  1. A. Wells, Terapia poznawcza zaburzeń lękowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010.

  2. E. Bourne, Lęk i fobia. Praktyczny podręcznik dla osób z zaburzeniami lękowymi, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011.

  3. D. A. Clark, A. T. Beck, Zaburzenia lękowe. Podręcznik z ćwiczeniami opartymi na terapii poznawczo-behawioralnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2018.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
Ad

Polecane

osobowosc-schizotypowa-czym-sie-charakteryzuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Na czym polega osobowość schizotypowa i jak sobie z nią radzić?
19.05.2021
depresja-lekowa-jakie-sa-objawy-jak-z-nia-walczyc
Zdrowie psychiczne
2 min.
Depresja lękowa - jakie są objawy? Jak z nią walczyć?
31.10.2021
gynofobia-lek-przed-kobietami-przyczyny-leczenie
Zdrowie psychiczne
2 min.
Gynofobia (lęk przed kobietami) - przyczyny, leczenie
04.11.2021
frustracja-co-to-jest-jak-sobie-z-nia-poradzic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Frustracja - co to jest? Jak sobie z nią poradzić?
31.10.2021

Najchętniej czytane

psychoterapia-co-to-jest-jakie-sa-techniki-terapeutyczne
Zdrowie psychiczne
3 min.
Psychoterapia - co to jest? Jakie są techniki terapeutyczne?
30.07.2021
platoniczny-zwiazek-co-to-jest-na-czym-polega
Zdrowie psychiczne
1 min.
Platoniczny związek - co to jest? Na czym polega?
24.01.2022
wstyd-co-to-jest-jak-sie-od-niego-uwolnic
Zdrowie psychiczne
2 min.
Wstyd - co to jest? Jak się od niego uwolnić?
27.07.2021
zlosc-jak-sobie-z-nia-radzic-na-czym-polega-terapia
Zdrowie psychiczne
1 min.
Skąd bierze się złość i jak można sobie z nią konstruktywnie radzić?
19.05.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.