Zweryfikowane przez eksperta

Najczęstsze zaburzenia seksualne. Jak je rozpoznawać i leczyć?

Paulina Kłos-Wojtczak

lek. Magdalena Mroczek

05.10.2021

Aktualizacja: 05.10.2021

Seks stanowi bardzo ważny aspekt w życiu człowieka. Każde zaburzenie negatywnie wpływa na zdrowie psychiczne, a nawet na fizyczne. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek objawów konieczne jest podjęcie odpowiedniej terapii.


zaburzenia-seksualne-jakie-sa-rodzaje-i-przyczyny
pexels.com

Czym są zaburzenia seksualne?

Zaburzenia seksualne w równym stopniu dotykają kobiet i mężczyzn. Wiele z nich nadal traktowanych jest jako tematy tabu. Jakiekolwiek odchylenia w sferze seksualnej są powodem do zmartwienia nie tylko samego chorego, ale także jego partnerów i najbliższej rodziny. Zgodnie z przyjętą na całym świecie klasyfikacją DSM-IV na życie erotyczne składa się kilka czynników i są nimi:

  • orientacja psychoseksualna – świadczy o zainteresowaniu konkretną płcią, obiema płciami lub żadną z nich,

  • tożsamość płciowa – uznawanie siebie samego za kobietę, mężczyznę lub osobę androgyniczną,

  • rola płciowa – ekspresja swojej seksualności w warstwie społecznej,

  • preferencja seksualna – wybór obiektu, który wzbudza największą stymulację seksualną,

  • realizacja seksualna – czyli sposób, w jaki realizowane są zapotrzebowania i fantazje erotyczne.

O występowaniu patologii mówi się wówczas, gdy dojdzie do zaburzenia tożsamości płciowej, preferencji seksualnej lub do dysfunkcji seksualnej.

Zaburzenia seksualne u kobiet

Dysfunkcje seksualne nie pozwalają kobietom cieszyć się zbliżeniem w stopniu satysfakcjonującym lub w ogóle odbierają im radość ze współżycia. Bywa, że na skutek niektórych zaburzeń kobieta podejmuje decyzję o zrezygnowaniu z posiadania potomstwa (ale brak chęci posiadania potomstwa nie musi być skutkiem zaburzeń seksualnych!).

Do najczęstszych zaburzeń seksualnych u kobiet zaliczają się m.in.:

  • nimfomania – objawia się niepohamowaną potrzebą częstego współżycia seksualnego, masturbacji, oglądania pornografii lub praktykowania innych metod zaspokajania fantazji erotycznych. Zwiększone potrzeby seksualne nie mają związku z wchodzeniem w relacje uczuciowe i mogą prowadzić do rozwoju wielu innych schorzeń, w tym depresji, nerwicy oraz lęków,

  • choroba wdowia – inaczej zespół Kehrera – o tej dysfunkcji seksualnej mówi się stosunkowo rzadko. Pojawia się ona u kobiet, które z różnych powodów nie są w stanie osiągnąć rozkoszy seksualnej. Często zmuszają się do kontaktów płciowych z partnerami, a nawet udają orgazm. Kobiety te nie mają problemu z libido. Co ciekawe, choroba wdowia dotyczy najczęściej młodych pań, które nie rozpoczęły jeszcze systematycznego współżycia, a także starszych, które straciły zainteresowanie tą dziedziną swojego życia,

  • pochwica – objawia się niemożnością odbycia aktu seksualnego. O problemie tym nie mówi się zbyt wiele, a nie tylko przekłada się on na niemożność współżycia, ale także uniemożliwia wykonanie transwaginalnych badań ginekologicznych, czy chociażby korzystanie z tamponów. Podczas próby penetracji pochwy dochodzi do niezależnego od woli skurczu mięśni budujących ten narząd,

  • dyspareunia – może pojawić się również u mężczyzn i dzieli się ją na organiczną i nieorganiczną. Jej objawem jest bardzo silny ból zarówno podczas próby współżycia, jak i w jego trakcie. W większości przypadków dyspareunia ma podłoże psychiczne, jednak może rozwinąć się także u kobiet z wadami w budowie narządów rodnych, a także z powodu poważnych stanów zapalnych,

  • anorgazmia, czyli niezdolność do osiągnięcia orgazmu pomimo prawidłowego poziomu libido i możliwości seksualnych. Występuje również u mężczyzn. Anorgazmia znacznie obniża jakość z życia seksualnego, co może prowadzić do całkowitego z niego zrezygnowania.

Przyczyny zaburzeń seksualnych u kobiet

Istnieje wiele przyczyn pojawienia się zaburzeń seksualnych. Mogą mieć one podłoże typowo fizyczne lub też psychiczne. Do pierwszej grupy zalicza się m.in.:

  • choroby układu moczowego,

  • problemy hormonalne,

  • przewlekłe schorzenia immunologiczne o przebiegu autoagresywnym,

  • nieprawidłowości w budowie kości łonowej,

  • wady rozwojowe narządów płciowych,

  • torbiele,

  • kurcze mięśni pochwy,

  • mięsaki,

  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków,

  • alergię na lateks,

  • endometriozę.

Czynnikami psychologicznymi, które zwiększają ryzyko pojawiania się zaburzeń seksualnych u kobiet, są najczęściej:

  • przewlekły stres,

  • kompleksy dotyczące swojego ciała,

  • niska pewność siebie,

  • traumatyczne doświadczenia na tle seksualnym z przeszłości,

  • stany lękowe,

  • depresja,

  • poglądy religijne i społeczne.

Zaburzenia seksualne u mężczyzn

Dysfunkcje seksualne mogą pojawić się zarówno u młodych mężczyzn, jak i u seniorów. Społeczeństwo nadal kojarzy je wyłącznie albo z wybujałą potrzebą zaspokojenia swoich potrzeb, albo z niemożnością osiągnięcia wzwodu. Problem jest jednak znacznie bardziej złożony, niż mogłoby się wydawać, tym bardziej że w społeczeństwie utrwaliło się błędne przekonanie, że każdy mężczyzna powinien być zawsze gotowy do współżycia, Niesłuszne jest wiązanie każdej dysfunkcji tego elementu życia ze słabością. To wpływa na zwiększenie presji i często pogłębienie się objawów zaburzeń.

Do najczęstszych zaburzeń seksualnych u mężczyzn zalicza się m.in.:

  • problemy z erekcją – są najczęstszą przypadłością mężczyzn zarówno młodych, jak i nieco starszych. Definiowane są jako niemożność do osiągnięcia i utrzymania wzwodu, co utrudnia lub nawet uniemożliwia odbycie stosunku. Najczęstszymi powodami kłopotów z erekcją są stres oraz zaburzenia o podłożu psychicznym, a znacznie rzadziej – czynniki fizyczne,

  • zaburzenia wytrysku – dotyczą najczęściej niemożności opanowania przedwczesnej ejakulacji, zupełnego braku wytrysku, a nawet bólu w trakcie uwolnienia nasienia,

  • satyryzm – to zwiększenie popędliwości seksualnej, u kobiet znane pod nazwą nimfomanii. Zwiększa skłonność do ryzykowanych zachowań, negatywnie wpływa na relacje partnerskie lub całkowicie je uniemożliwia. Przed psychiatrów satyryzm traktowany jest na równi z alkoholizmem i uzależnieniem od hazardu,

  • brak popędu płciowego – może mieć charakter nabyty lub pierwotny. W pierwszym przypadku pojawia się u mężczyzny po okresie normalnego współżycia seksualnego, a w drugim występuje od samego początku.

Przyczyny zaburzeń seksualnych u mężczyzn

Czynniki, które powodują rozwój zaburzeń seksualnych u mężczyzn, mogą mieć wymiar zarówno czysto fizyczny, jak i psychologiczny. Aspekty zdrowotne, które destrukcyjnie wpływają na życie seksualne, to na ogół:

  • otyłość,

  • uzależnienie od używek, w tym od alkoholu, papierosów, narkotyków,

  • brak aktywności fizycznej,

  • choroby sercowo-naczyniowe,

  • przewlekły stres,

  • presja społeczeństwa do bycia tzw. samcem alfa,

  • radioterapia,

  • długotrwałe przyjmowanie niektórych leków, w tym głównie sterydów,

  • zaburzenia hormonalne.

Co ciekawe, czynniki psychologiczne zaburzeń seksualnych są podobne u obu płci. Mogą pojawić się w następstwie długotrwałego stresu, niedoboru snu, urazów i traum z wcześniejszych okresów życia (w tym z dzieciństwa), uzależnienia od pornografii, braku relacji emocjonalnych z partnerem, kompleksów na punkcie własnego ciała, niskiej samooceny, a także rygoru religijnego i braku edukacji seksualnej.

Jak wygląda leczenie zaburzeń seksualnych?

Leczenie zaburzeń seksualnych uzależnione jest od pierwotnej lub wtórnej przyczyny ich występowania. Bez względu jednak na jej rodzaj, konieczna jest wizyta u seksuologa lub psychoterapeuty. W zależności od stopnia zaawansowania problemu, a także od występowania chorób współistniejących podejmowana jest decyzja o rodzaju zastosowanego leczenia. Najczęściej jest nią psychoterapia (indywidualna lub grupowa), oparta nie tylko na edukacji i nakreśleniu specyfiki problemu, ale i poszukująca możliwych do wdrożenia rozwiązań. Przy odpowiednio silnej motywacji możliwe jest całkowite pozbycie się zaburzenia.

W niektórych przypadkach, np. zaburzeń hormonalnych, konieczne jest wdrożenie farmakoterapii. Bywa również tak, że specjaliści decydują się na połączenie obu form terapii.

Jeśli natomiast są to zaburzenia o podłożu organicznym, np. wady w budowie narządów płciowych czy ostre infekcje, należy się zwrócić o pomoc przede wszystkim do ginekologa lub urologa.

Źródła
  1. M. Dora i M. Mijas. Od masturbacyjnego obłędu do zdrowia seksualnego. Zmiany w postrzeganiu autoerotyzmu w dyskursie medycznym i terapii. Psychoterapia, 2012, t. 3, nr 162, s. 65–75.

  2. J. Oettingen. Dysfunkcje seksualne — podejście oparte na teorii poznawczej. Seksuologia Polska, 2013, t. 11, nr 2, s. 68–75.

  3. T. Songin. Endometrioza głęboko naciekająca przegrody odbytniczo-pochwowej – problem interdyscyplinarny. Nowa Medycyna, 2019, t. 3, s. 108–118.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Seks
Ad

Polecane

dieta-na-potencje-co-jesc-aby-poprawic-erekcje
Seks
1 min.
Dieta na potencję - co jeść, aby poprawić erekcję?
29.10.2021
seksualnosc-mezczyzn-co-warto-o-niej-wiedziec
Seks
2 min.
Seksualność mężczyzn - co warto o niej wiedzieć?
05.10.2021
poped-seksualny-jak-go-zmniejszyc-lub-zwiekszyc
Seks
1 min.
Czy popęd seksualny można kontrolować? Lista czynników, które wpływają na libido
19.05.2021
sapioseksualnosc-co-to-jest-na-czym-polega
Seks
2 min.
Sapioseksualność - co to jest? Na czym polega?
30.07.2021

Najchętniej czytane

choroba-wdowia-zespol-kehrera-jakie-sa-objawy
Seks
2 min.
Choroba wdowia (Zespół Kehrera) - jakie są objawy?
27.07.2021
brak-ochoty-na-seks-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Seks
1 min.
Brak ochoty na seks – z czego wynika i jak sobie z tym radzić?
19.05.2021
nimfomania-co-to-jest-jakie-sa-objawy-jak-ja-leczyc
Seks
1 min.
Nimfomania - co to jest? Jakie są objawy? Jak ją leczyć?
30.07.2021
seks-po-porodzie-kiedy-mozna-do-niego-wrocic
Seks
1 min.
Seks po porodzie – kiedy zacząć współżyć po ciąży?
19.05.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.