account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Zespół Hakima – diagnoza i terapia

lek. Agnieszka Żędzian28.04.2024Aktualizacja: 28.04.2024

Zespół Hakima (wodogłowie normotensyjne) charakteryzuje się poszerzeniem komór mózgu, z zachowaniem prawidłowego ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego. Jego typowe objawy (zaburzenia chodu, nietrzymanie moczu i demencja) określa się mianem triady Hakima. Dowiedz się, jakie mogą być przyczyny wodogłowia normotensyjnego, na podstawie jakich badań lekarza stawia diagnozę oraz na czym polega leczenie zespołu Hakima.


zespol-hakima-diagnoza-terapia
Pixabay.com

Polecane

toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
Spis treści
  1. Zespół Hakima – co to jest?
  2. Jakie są przyczyny wodogłowia normotensyjnego?
  3. Zespół Hakima – jakie są jego objawy?
  4. Zaburzenia chodu
  5. Zaburzenia poznawcze w zespole Hakima
  6. Nietrzymanie moczu
  7. Jakie badania wykonać u osób z objawami zespołu Hakima?
  8. Jakie są dostępne metody leczenia w zespole Hakima?
  9. Zespół Hakima – rokowania

Zespół Hakima – co to jest?

Zespół Hakima jest potoczną nazwą określającą wodogłowie normotensyjne. Jego nazwa pochodzi od nazwiska neurochirurga Solomona Hakima, który wraz z Adamsem w 1965 roku opisał charakterystyczną triadę objawów (zaburzenia chodu, otępienie i nietrzymanie moczu) występujących u osób w wieku podeszłym. Wodogłowie normotensyjne jest chorobą, w której przebiegu dochodzi do nagromadzenia zbyt dużej ilości płynu mózgowo-rdzeniowego w komorach mózgu i ich wtórnego poszerzenia. Co istotne, ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego pozostaje prawidłowe.

Zespół Hakima występuje u około 0,2% osób w wieku 70–79 lat i aż u 5,9% osób po 80. roku życia. Zachorowania dotyczą w równym stopniu kobiet i mężczyzn. Wodogłowie normotensyjne jest uważane za przyczynę 6% przypadków demencji, jednak wielu pacjentów (nawet 80%) pozostaje niezdiagnozowanych. Ma to związek z podobieństwem przebiegu zespołu Hakima do obrazu klinicznego choroby Alzheimera, choroby Parkinsona czy otępienia naczyniopochodnego.

Jakie są przyczyny wodogłowia normotensyjnego?

Nie zawsze da się określić przyczynę zespołu Hakima. Mówi się wówczas o idiopatycznym wodogłowiu normotensyjnym. Wodogłowie normotensyjne może wystąpić również wtórnie – po przebytym zapaleniu mózgu, krwawieniu wewnątrzczaszkowym, urazie mózgu lub przebytej radioterapii tej okolicy. U osób z wyżej wymienionymi czynnikami ryzyka choroba może się rozwinąć niezależnie od wieku.

Zespół Hakima – jakie są jego objawy?

Zespół Hakima ma przebieg przewlekły, postępujący. Znacznie obniża jakość życia i nieleczony z czasem uniemożliwia samodzielne funkcjonowanie. Dla wodogłowia normotensyjnego charakterystyczna jest triada objawów: zaburzenia chodu, demencja i nietrzymanie moczu. Trzeba jednak zaznaczyć, że wszystkie 3 symptomy występują tylko u 50–75% chorych.

Zaburzenia chodu

Przyczyną zaburzeń chodu u pacjentów z zespołem Hakima jest przede wszystkim ucisk włókien nerwowych w mózgu, odpowiadających za unerwienie kończyn dolnych. Objaw ten dotyczy 80–95% pacjentów z zespołem Hakima i zwykle występuje jako pierwszy. Na początku zaburzenia chodu są trudne do zauważenia. Z czasem dochodzi do wyraźnego spowolnienia chodu, „szurania” stopami i poruszania się „na szerokiej podstawie”. Trudność sprawia także obrót wokół własnej osi – aby go wykonać, chory musi zrobić kilka drobnych kroków. Oprócz tego mogą pojawić się drżenia kończyn i spowolnienie ruchów kończyn górnych.

Zaburzenia poznawcze w zespole Hakima

Poszerzenie układu komorowego mózgu prowadzi do uciskania kory mózgowej i wystąpienia objawów demencji u 80–95% chorych, m.in.:

  • zaburzeń pamięci;

  • zaburzeń uwagi;

  • spowolnienia psychomotorycznego.

Nietrzymanie moczu

Nietrzymanie moczu u chorych zmagających się z wodogłowiem normotensyjnym jest konsekwencją rozciągania włókien nerwowych położonych w okolicy układu komorowego. Prowadzi to do stopniowej utraty kontroli nad oddawaniem moczu. Objaw ten występuje u 50–75% chorych. W początkowej fazie chorzy zgłaszają częste oddawanie moczu małymi porcjami i uczucie nagłego parcia na mocz. Z czasem dochodzi do całkowitego nietrzymania moczu.

Jakie badania wykonać u osób z objawami zespołu Hakima?

Jeżeli zauważysz, że bliska ci osoba ma objawy zespołu Hakima, zgłoś się z nią do lekarza rodzinnego. W przypadku podejrzenia wodogłowia normotensyjnego wypisze on skierowanie do neurologa, czyli lekarza specjalizującego się w zakresie diagnozowania i leczenia chorób układu nerwowego. W diagnostyce zespołu Hakima podstawowe znaczenie mają badania obrazowe – tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny mózgu. Badania te umożliwiają m.in. ocenę szerokości układu komorowego w stosunku do wymiarów czaszki. U chorych wykonuje się też nakłucie lędźwiowe z pobraniem płynu mózgowo-rdzeniowego.

Jakie są dostępne metody leczenia w zespole Hakima?

Leczenie wodogłowia normotensyjnego polega najczęściej na wykonaniu połączenia pomiędzy układem komorowym mózgu a jamą otrzewnową chorego. Wszczepia się wówczas specjalną zastawkę, a cały zabieg przeprowadza specjalista neurochirurgii. U osób, które z różnych względów nie kwalifikują się do operacji, stosuje się leki (inhibitory anhydrazy węglanowej) i powtarzane nakłucia lędźwiowe w celu zmniejszenia ilości płynu mózgowo-rdzeniowego. Nieodłącznym elementem terapii w zespole Hakima jest rehabilitacja.

Podobnie jak każdy inny zabieg operacyjny, wszczepienie zastawki komorowo-otrzewnowej wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań. U około 3% pacjentów zastawka nie działa prawidłowo, u <1% dochodzi do zakażenia pooperacyjnego, a u 3–4% powstaje krwiak podtwardówkowy. Wszelkie niepokojące objawy należy niezwłocznie zgłaszać lekarzowi.

Zespół Hakima – rokowania

Osoby z zespołem Hakima, które poddały się leczeniu operacyjnemu, mają dość duże szanse na zmniejszenie nasilenia objawów:

  • u 85% chorych dochodzi do poprawy w zakresie chodu;

  • 80% pacjentów we wczesnym stadium choroby i 50–60% z zaawansowanym wodogłowiem normotensyjnym widzi znaczącą poprawę funkcji pęcherza moczowego;

  • u 80% chorych zmniejszają się lub ustępują zaburzenia poznawcze.

Po operacji należy liczyć się z częstymi kontrolami w gabinecie lekarskim. Specjaliści (neurolodzy, urolodzy, psychiatrzy) dokonują oceny stanu pacjenta przy pomocy szczegółowych testów, w tym:

  • japońskiej skali wodogłowia normotensyjnego;

  • skali równowagi Berga;

  • dynamicznego indeksu chodu;

  • karty pomiaru niezależności funkcjonalnej;

  • skali MMSE (Mini-Mental Status Examination), czyli przesiewowego testu stosowanego do wykrycia zaburzeń poznawczych.

Jeśli obawiasz się wystąpienia zespołu Hakima albo chcesz uzyskać pomoc w leczeniu już trwającej choroby, sprawdź, co możesz zyskać dzięki Polisie Zdrowie Welbi. To prywatne ubezpieczenie zdrowotne może dać Ci łatwy i szybki dostęp do lekarzy pierwszego kontaktu i specjalistów oraz wielu badań, w tym laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych (nawet blisko 300 badań w najbardziej rozbudowanym pakiecie OCHRONA GOLD). Wypełnij formularz i otrzymaj ofertę, a po opłaceniu składki możesz zyskać m.in.:

  • konsultacje u lekarzy specjalistów bez skierowania (nawet 39 specjalistów w pakiecie OCHRONA GOLD, w tym neurolog),

  • dostęp do minimum 190 badań diagnostycznych, w tym do diagnostyki obrazowej, np. RTG, tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny,

  • wizyty u lekarzy bez konieczności czekania w długich kolejkach – ze specjalistą skonsultujesz się z reguły w ciągu 3 dni roboczych, a z lekarzem POZ w ciągu 1 dnia,

  • opiekę w placówkach na terenie całego kraju – prawie 3500 placówek współpracujących z ubezpieczycielem w 650 miastach Polski,

  • inne korzyści w zależności od pakietu.

Wypełnij formularz i zamów ofertę. Sprawdź, co możesz zyskać, wybierając pakiet Polisy Zdrowie Welbi. Ochrona ubezpieczeniowa działa niemal od razu po opłaceniu pierwszej składki.

Źródła
  1. Das J., Biagioni M., Normal Pressure Hydrocephalus, „StatPearls” 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542247/ [dostęp: styczeń 2024].
  2. Gavrilov G. i in., Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus (Hakim-Adams Syndrome): Clinical Symptoms, Diagnosis and Treatment, „Psychiatria Danubina” 2019, https://www.psychiatria-danubina.com/UserDocsImages/pdf/dnb_vol31_noSuppl%205/dnb_vol31_noSuppl%205_737.pdf [dostęp: styczeń 2024].
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.