Zioła na zaparcia – w jaki sposób je stosować, by wesprzeć perystaltykę jelit? Czy zawsze są bezpieczne?

Katarzyna Grzyś-Kurka

02.06.2022

Aktualizacja: 06.10.2022

Zioła lecznicze są stosowane od wieków w celu uśmierzania dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Możesz jednak mieć mylne wrażenie, że preparaty roślinne są bezpieczne dla każdego. Niewłaściwe stosowanie ziół na przeczyszczenie może nie tylko nie pomóc, lecz także wręcz nasilić problemy gastryczne.


ziola-na-zaparcia-jakie-sa-najskuteczniejsze
pixabay

Czym są spowodowane zaparcia?

Zaparcia stanowią jedno z najczęstszych zaburzeń pracy układu pokarmowego. Boryka się z nimi co ósmy Polak. Ponadto problem nasila się wraz z wiekiem i częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Jest to spowodowane różnicami anatomicznymi i hormonalnymi.

Zaparciem nie jest każda trudność w oddawaniu stolca. Takie sporadyczne przypadłości nie wymagają leczenia. Jeśli jednak wypróżniasz się rzadziej niż trzy razy w tygodniu i sprawia ci to trudność – może to być sygnał nieprawidłowości w pracy układu pokarmowego. 

Kiedy chcesz wesprzeć organizm, nie zawsze konieczne jest zażywanie leków. W przypadku sporadycznie pojawiających się zaparć możesz stosować zioła lecznicze na obstrukcję.

Udaj się do specjalisty, jeśli bezpośrednio przed lub tuż po wypróżnieniu pojawiają się wzdęcia brzucha. Przyczyną może być bowiem zespół jelita drażliwego.

Najskuteczniejsze zioła na zaparcia dla dorosłych i osób starszych

Stosowanie ziół na zaparcia przez osoby starsze i w średnim wieku może być korzystne, jeśli trudności z wypróżnianiem są wynikiem wolniejszego, ale prawidłowego formowania i przesuwania kału wzdłuż jelit. Poza stosowaniem herbat ziołowych na zaparcia niezwykle istotna jest codzienna aktywność fizyczna, dieta bogata w błonnik (bogatoresztkowa) i prawidłowe nawodnienie.

Miąższ aloesowy

Stosowany jest w tradycyjnej medycynie indyjskiej jako środek przeczyszczający, głównie ze względu na składniki znajdujące się w liściach: antrazwiązki o gorzkim smaku, polisacharydy i antraglikozydy (np. olejki eteryczne, kwas aloesowy, aloina). Miąższ z aloesu do picia przyspiesza pracę jelit i pobudza organizm do usuwania toksyn. Dzięki temu w jelicie grubym przywrócona zostaje równowaga bakteryjna.

Aloes normuje parcia i zawartość wody w kale, co ułatwia pozbycie się nawet chronicznych obstrukcji.

Jak rozpoznać aloes leczniczy? Wybierz odmianę zwyczajną lub drzewiastą. Mają najwięcej cennych składników, dlatego wykorzystywane są również w farmacji.

Kora kruszyny

Kruszyna jest krzewem o drobnych owocach (mają wielkość ziaren grochu) w kolorze czerwonym lub czarnym. Pozyskiwana z tej rośliny kora ma właściwości przeczyszczające i wspomagające produkcję żółci. To przede wszystkim zasługa antrazwiązków o różnym stopniu utlenienia.

Korzeń rzewienia (rabarbaru)

Rzewień, znany też pod nazwą rabarbar, zawiera w swoim korzeniu cenne antrazwiązki. Mają one działanie przeczyszczające, jeżeli stosowane są w niewielkich ilościach (nie więcej niż 2 g dziennie). Jeśli będziesz nadużywać korzeń rabarbaru – przyniesie to skutek odwrotny i jeszcze bardziej wzmocni zaparcia. Taki wpływ na organizm mają garbniki, zwane również taninami, które nadają roślinom cierpki smak i znajdują się w rzewieniu w dużych ilościach.

Liść senesu

Liście senesu pochodzą z półkrzewu o żółtych kwiatach. Herbaty ziołowe na zaparcia przygotowane z tej rośliny pobudzają jelita do pracy, co objawia się skurczami brzucha. Dzienna dawka nie powinna przekraczać 1,5 g. W przeciwnym razie mogą wystąpić biegunki odwadniające organizm.

Kora szakłaku amerykańskiego

Szakłak amerykański przybiera postać krzewu lub niewielkiego drzewa. Pozyskiwana z niego kora zawiera antrazwiązki o działaniu przeczyszczającym.

Czy zioła na zaparcia dla każdego są bezpieczne?

Substancją czynną ziół na przeczyszczenie są glikozydy antrachinowe, które mają działanie drażniące. Pobudzają perystaltykę jelit i pozwalają pozbyć się zalegającego kału. Niestety ich nadużywanie może uszkodzić system nerwowy jelit i finalnie spowodować utratę elektrolitów, co pogłębi problem zaparć. Jakie zioła wybrać, by sobie nie zaszkodzić? Stosuj zalecaną dobową dawkę ziół na wypróżnienie przez krótki czas.

Choć herbaty na przeczyszczenie jelit uważane są za bezpieczne, nie mogą być stosowane przez każdego.

Przyjmowanie ziół na zaparcia w ciąży wymaga każdorazowo kontroli lekarskiej. Mogą one doprowadzić do skurczów macicy i poronienia lub przedwczesnego porodu. Zioła na trawienie i zaparcia są również przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią.

Dość ryzykowne jest samodzielne podawanie ziół na zaparcia dzieciom. Jeśli bowiem doszło do zaczopowania odbytnicy masami kałowymi, napary roślinne mogą nasilić bóle kolkowe, a nawet wywołać niedrożność jelit.

Ostrożności wymaga także stosowanie ziół na zaparcia u osób starszych. Przyjmowanie ich przez dłuższy czas może bowiem upośledzać wchłanianie elektrolitów i aminokwasów.

Źródła
  1. J. Daniluk, Przewlekłe zaparcia – niedoceniany problem kliniczny, „Gastroenterologia kliniczna” 2018, t. 10, nr 1, s. 1–13.

  2. E. Cieślik, K. Turcza, Właściwości prozdrowotne aloesu zwyczajnego Aloe vera (L.) Webb. (Aloe barbadensis Mill.), „Postępy Fitoterapii” 2015, nr 1, s. 117–124.

  3. E. Drab, E. Winiarczyk, Zaparcia – strategia podejścia terapeutycznego, „Medycyna Ogólna” 2008, nr 14, s. 200–209.

  4. M. Karwacki, Twardy problem w medycynie: przewlekłe zaparcie jako trudna do opanowania dolegliwość w leczeniu schyłkowej fazy przewlekłych chorób u dzieci, „Opieka Paliatywna Nad Dziećmi – IX Konferencja Naukowo-Szkoleniowa dla Lekarzy i Pielęgniarek, Rynia, 10-14 października” 2014, s. 79–91.

  5. A. Łuczak i in., Bezpieczeństwo leków roślinnych w ciąży, „Farmacja Współczesna” 2017, nr 10, s. 140–146.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

wrzody-zoladka-na-czym-polega-leczenie-naturalne
Zdrowie
2 min.
Wrzody żołądka - na czym polega leczenie naturalne?
30.07.2021
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
ziola-na-zatoki-jakie-stosowac-do-inhalacji-i-do-picia
Zdrowie
2 min.
Zioła na zatoki - jakie stosować do inhalacji i do picia?
24.01.2022
piolun-na-pasozyty-jak-stosowac-napar-nalewka
Zdrowie
1 min.
Jak stosować piołun na pasożyty? Czy jest skuteczny?
19.05.2021
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.