account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Barszcz Sosnowskiego – jak możesz go rozpoznać? Czy jest niebezpieczny?

Anna Rosińskalek. Agnieszka Żędzian19.07.2023Aktualizacja: 19.07.2023

Większość roślin występujących w Polsce jest bezpieczna dla człowieka. Są jednak takie, które mogą powodować nieprzyjemne konsekwencje zdrowotne, np. oparzenia lub silne reakcje alergiczne. Jedną z nich jest barszcz Sosnowskiego. Ta wieloletnia roślina pochodząca z Kaukazu potrafi być naprawdę groźna. Jak rozpoznać barszcz Sosnowskiego? Dowiedz się, dlaczego tak ważne jest, by na niego uważać.


barszcz-sosnowskiego-jak-go-rozpoznac-czy-jest-niebezpieczny
Pixabay.com

Polecane

sluch-absolutny-co-to-jest-jak-sprawdzic
Zdrowie
1 min.
Słuch absolutny - co to jest? Jak sprawdzić?
24.01.2022
jakie-sa-rodzaje-nowotworow-co-warto-wiedziec
Zdrowie
2 min.
Rodzaje nowotworów łagodnych i złośliwych
14.05.2021
jak-wzmocnic-serce-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak wzmocnić serce po chemioterapii, przy arytmii, po zawale? Dieta, ćwiczenia, naturalne sposoby
19.05.2021
wzmocnienie-organizmu-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak możesz wzmocnić swój organizm po antybiotyku?
30.05.2022
Spis treści
  1. Co to jest barszcz Sosnowskiego?
  2. Jak wygląda barszcz Sosnowskiego?
  3. Barszcz Sosnowskiego – czy jest groźny?
  4. Jak wygląda poparzenie barszczem Sosnowskiego?
  5. Jak leczyć oparzenie barszczem Sosnowskiego?
  6. Jak uchronić się przed kontaktem z barszczem Sosnowskiego?

Co to jest barszcz Sosnowskiego?

Pod koniec lat 50. ubiegłego wieku roślina znana jako barszcz Sosnowskiego (łac. Heracleum sosnowskyi) została sprowadzana do Polski z odległego Kaukazu. Pierwotnie miała pełnić funkcję rośliny pastewnej, jednak bezskutecznie. Barszcz Sosnowskiego bardzo szybko rozprzestrzeniał się nawet na gruntach dalekich od pól uprawnych. Z powodu zawartych w nim substancji toksycznych w Polsce obowiązuje obecnie całkowity zakaz jego uprawy oraz sprzedaży.

Barszcz Sosnowskiego należy do rodziny roślin baldaszkowatych, zwanych również selerowatymi. Jest więc niedalekim krewnym tak pospolitych roślin uprawnych jak marchew, seler czy pietruszka. Niestety z uwagi na swoje szkodliwe właściwości i bardzo szybkie tempo rozsiewania, w krótkim czasie przeniósł się na wszystkie kraje dawnego bloku wschodniego. Barszcz Sosnowskiego jest więc bardzo niebezpiecznym chwastem, ponieważ opanowuje znaczne tereny w krótkim czasie, jednocześnie wypierając rodzime gatunki roślin.

Jak wygląda barszcz Sosnowskiego?

Ze względu na toksyczne substancje, które zawiera w sobie barszcz Sosnowskiego, należy uważnie sprawdzać miejsca spacerów i spędzania wolnego czasu z rodziną. Ten niebezpieczny chwast porasta najczęściej brzegi wzdłuż wałów rzecznych i cieków wodnych oraz nasypy kolejowe. Pojawia się też na nieużytkach, ugorach, ale również w ogródkach. Barszcz Sosnowskiego rośnie bardzo szybko i osiąga wysokość nawet 4 metrów.

Jego cechą charakterystyczną jest gruba i długa zielona łodyga zakończona rozłożystym parasolem białych kwiatków. W dolnej części łodygi znajdują się charakterystyczne fioletowe plamki. Barszcz Sosnowskiego posiada również szerokie liście. Jest to roślina o pokaźnych rozmiarach, z równie dużym systemem korzeniowym, który potrafi sięgać nawet do 2 metrów. Okres kwitnienia barszczu Sosnowskiego przypada na czerwiec i lipiec, a więc na najcieplejsze miesiące roku.

Barszcz Sosnowskiego – czy jest groźny?

Od kilku lat na wiosnę pojawia się wiele ostrzeżeń przed tą toksyczną rośliną. Czy barszcz Sosnowskiego jest groźny? Zarówno soki, jak i inne wydzieliny tej rośliny zawierają bardzo wysokie stężenie furanokumaryn. Są to organiczne związki chemiczne naturalnie występujące również w innych roślinach, jednak w znacznie mniejszej ilości. Można je znaleźć m.in. w barszczu zwyczajnym, który jest bezpieczny i nie powoduje nieprzyjemnych skutków zdrowotnych. Wręcz przeciwnie – furanokumaryny w bezpiecznej dawce są cenionym składnikiem preparatów leczniczych na bazie ziół.

W przypadku barszczu Sosnowskiego to dawka czyni truciznę. Olbrzymie stężenia furanokumaryn pod wpływem działania promieni UVA i UVB powodują oparzenia. Dzieje się tak, ponieważ substancje zawarte w tej roślinie wiążą się z komórkami tworzącymi skórę. Konsekwencje działania wysokiego stężenia furanokumaryn z barszczu Sosnowskiego mogą przyczyniać się do poważnych powikłań zdrowotnych. W niektórych sytuacjach konieczna jest hospitalizacja lub szybka interwencja medyczna. Silne oparzenia substancjami toksycznymi wydzielanymi przez barszcz Sosnowskiego mogą być również bezpośrednim zagrożeniem dla życia osoby poszkodowanej. W takiej sytuacji wezwij pomoc, jeśli nagle poczujesz się dużo gorzej – zadzwoń na 112 lub 999.

Jak wygląda poparzenie barszczem Sosnowskiego?

Pierwsze objawy po kontakcie z barszczem Sosnowskiego występują dość szybko, bo po około 30 minutach. Najczęstszym skutkiem kontaktu z tym toksycznym chwastem jest zaczerwienienie, które z czasem wzmacnia się i rozszerza na dalsze partie ciała. Na poparzonych miejscach pojawiają się pęcherze wypełnione płynem surowiczym. Kontakt z barszczem Sosnowskiego skutkuje oparzeniami drugiego i trzeciego stopnia. W przypadku ich wystąpienia jak najszybciej skonsultuj się z lekarzem.

Rodzaj i wielkość poparzeń skórnych po kontakcie z barszczem Sosnowskiego jest różna. Nasilenie objawów zależy od wrażliwości skóry u danej osoby, ale również od ilości substancji toksycznej, która osadziła się na ciele. Istotnym czynnikiem wzmagającym objawy jest nasłonecznienie. Im większa ekspozycja na działanie promieni słonecznych, tym poparzenia mogą być poważniejsze i bardziej rozległe. Stan zapalny na skórze po kontakcie z barszczem Sosnowskiego utrzymuje się około trzy dni. Po tygodniu oparzone miejsca ciemnieją, ale mogą goić się nawet kilka miesięcy.

Jak leczyć oparzenie barszczem Sosnowskiego?

Pierwsza pomoc przy oparzeniu barszczem Sosnowskiego polega na dokładnym umyciu skóry letnią wodą z mydłem oraz na unikaniu ekspozycji na światło słoneczne. W przypadku pojawienia się zmian na skórze stosuje się miejscowe leki zawierające sterydy (np. hydrokortyzon) oraz specjalne opatrunki (często ze związkami srebra). W razie ciężkich oparzeń konieczna jest hospitalizacja i chirurgiczne opracowanie zmian.

lek. Agnieszka Żędzian

Jak uchronić się przed kontaktem z barszczem Sosnowskiego?

Barszcz Sosnowskiego to inwazyjna roślina o toksycznych właściwościach. Nic więc dziwnego, że wzbudza obawy, szczególnie w okresie późnej wiosny i wczesnego lata. Na szczęście barszcz Sosnowskiego jest łatwy do rozpoznania. Jego wysoka łodyga, charakterystyczny rozłożysty kwiatostan oraz duże liście pozwalają zauważyć go z daleka. Warto unikać kontaktu z tą rośliną, aby nie dopuścić do osadzenia się toksycznych substancji na skórze.

Spędzając czas poza domem, zwracaj uwagę, czy w pobliżu nie rośnie barszcz Sosnowskiego. Jeśli nie masz pewności, zawsze lepiej zachować ostrożność i ominąć podejrzanie wyglądające miejsce. Dzięki temu unikniesz nieprzyjemnych dolegliwości w postaci oparzeń na skórze i stanów zapalnych. Skutki kontaktu z toksynami zawartymi w barszczu Sosnowskiego mogą trwać nawet kilka miesięcy. W przypadku rozległych oparzeń oraz nasilających się objawów po kontakcie z tą rośliną skonsultuj się niezwłocznie z lekarzem.

Źródła
  1. M. Walkowiak, Skutki kontaktu człowieka z barszczem Sosnowskiego i postępowanie w przypadku poparzenia, Materiały projektu edukacyjnego "Jak nie sparzyć się barszczem", artykuł 10. Dolnośląski Klub Ekologiczny, Wrocław 2017.
  2. A. Tomaszkiewicz-Potępa, R. Vogt., Substancje biologiczne aktywne z Barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi Manden), Przemysł Chemiczny, 2010, 89/7, s. 696-700.
  3. Toksyczne właściwości barszczu Sosnowskiego i barszczu olbrzymiego, http://barszcz.edu.pl/barszcz-sosnowskiego-poparzenia/, dostęp: 7.07.2023.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.