Zweryfikowane przez eksperta

Czym jest półpasiec i jak go leczyć? Charakterystyka choroby oraz potencjalne powikłania

Ewa Żuchowska

lek. Agnieszka Widera

17.05.2021

Aktualizacja: 09.08.2021

Półpasiec jest poważną chorobą zakaźną. Wywołuje go Varicella Zoster Virus – ten sam, który atakuje organizm ospą wietrzną. Ryzyko rozwoju półpaśca rośnie u osób starszych lub przewlekle chorych. Wirus wykorzystuje fakt, że mają one osłabiony system immunologiczny. Półpaśca trzeba leczyć farmakologicznie. W innym wypadku może się on przekształcić w stałą neuralgię, zapalenie płuc, opon mózgowo-rdzeniowych, a nawet doprowadzić do utraty wzroku.


Charakterystycznym objawem półpaśca jest wysypka po jednej stronie ciała. Zmiany są bolesne, a skóra chorego – czerwona w miejscu ich wystąpienia. Zresztą dość szybko wykwity przybierają postać pęcherzyków, nierzadko wypełnionych płynem, które potęgują nadwrażliwość skóry. Jest kilka odmian omawianej choroby. Wirus może objąć nie tylko skórę na ciele, lecz także oczy (mowa wówczas o półpaścu ocznym) lub uszy (w półpaścu usznym). Nieleczone zakażenie wpływa na pogorszenie się stanu zdrowia.

polpasiec-jakie-daje-objawy-przyczyny-powiklania
pixabay.com

Czym jest półpasiec?

Półpasiec to choroba zakaźna, będąca nawrotem ospy wietrznej. Może na niego zachorować każdy, ale najbardziej narażeni są ci, którzy nie mieli styczności z wirusem w dzieciństwie. Podatne na zachorowanie są też osoby chore przewlekle, u których wadliwie działa system odpornościowy. Jeśli często przechodzisz różne infekcje, jesteś tym bardziej narażony na półpaśca.

Półpaśca wywołuje ten sam wirus, co ospę wietrzną. Jest to Varicella Zoster Virus, który po pierwszym zakażeniu pozostaje w naszych organizmach w utajonej postaci. Przy obniżonej odporności potrafi się reaktywować, czego efektem jest ponowne zachorowanie. Półpasiec ma o wiele cięższy przebieg aniżeli ospa i wymaga leczenia farmakologicznego. Brak terapii może skutkować powikłaniami groźnymi dla zdrowia i życia chorego. Półpasiec u dzieci występuje rzadko. Są to sporadyczne przypadki. Niezależnie od wieku chorobę trzeba leczyć.

Jak wygląda półpasiec? Czy jest zaraźliwy?

Objawy półpaśca nie są szczególnie specyficzne. Choroba zaczyna się od uporczywego, piekącego bólu po jednej stronie ciała, a także:

Charakterystyczna wysypka pojawia się dopiero po 3–4 dniach od momentu wystąpienia pierwszych objawów. Trwa ona kilka lub kilkanaście dni, zanim zastąpią ją strupy. Zmiany skórne powstają jeszcze przez mniej więcej tydzień, a ustępują dopiero po blisko miesiącu. Skóra wokół pęcherzy i strupów jest zaczerwieniona i mocno podrażniona, boli.

Półpaścem możesz zarazić się przez bezpośredni kontakt z chorym (to najczęstsza droga zakażenia). Jesteś na niego bardziej podatny, jeśli w dzieciństwie nie przechodziłeś ospy wietrznej. Pamiętaj też, że osoba z półpaścem nie zaraża dopiero wtedy, gdy na jej ciele pojawią się strupy. Do tego momentu powinna zachować ostrożność, aby nie rozprzestrzeniać choroby.

Półpasiec – odmiany kliniczne i powikłania

Półpasiec lokalizuje się głównie na plecach, ale nie jest to regułą. W medycynie istnieje kilka odmian klinicznych tej choroby; każda z odmiennym wpływem na stan zdrowia. Zdarzają się następujące postaci:

  • półpasiec uogólniony – nazywa się go rozsianym, ponieważ wykwity pojawiają się na całym tułowiu. Występuje zwykle u osób ze znacznie obniżoną odpornością, cierpiących z reguły na poważne schorzenia przewlekłe;

  • półpasiec krwotoczny – jego objawem są wylewy do skóry, które dla chorego mogą być bardzo bolesne;

  • półpasiec zgorzelinowy – pęcherzyki półpaśca zamieniają się w bolesne owrzodzenia;

  • półpasiec oczny – jest jedną z ciężkich odmian półpaśca, który atakuje nerw trójdzielny. Zmiany mogą wtedy obejmować czoło, powieki, a także spojówkę i rogówkę oka. W tej postaci istnieje duże ryzyko trwałego uszkodzenia wzroku;

  • półpasiec uszny – obejmuje małżowinę uszną, skórę za małżowiną, przewód słuchowy, a nawet błonę bębenkową. Konsekwencją tej postaci może być uszkodzenie słuchu, a także obwodowe porażenie nerwu twarzowego.

Jeśli podejrzewasz u siebie tę chorobę, koniecznie zgłoś się do lekarza.

Diagnostyka i leczenie półpaśca

Rozpoznawaniem półpaśca zajmuje się dermatolog. Możesz też udać się do lekarza rodzinnego. Specjalista zaleci ci leki przeciwwirusowe. Wspomagająco możesz stosować też preparaty przeciwbólowe i przeciwświądowe. Inne leki wdraża się, gdy półpasiec ma ciężki przebieg. Wtedy możesz dostać kortykosteroidy lub karbamazepinę, którą stosuje się przy bolesnej neuralgii (nerwobólu wywołanego podrażnieniem nerwów) nerwu trójdzielnego. Karbamazepina wyciszy cię i sprawi, że ból będzie mniej dokuczliwy.

Jeśli faktycznie podejrzewasz u siebie półpasiec, zgłoś się do lekarza. Na pewno nie lecz się na własną rękę, ponieważ grozi to poważnymi powikłaniami, np. utratą wzroku czy słuchu, poważnymi stanami zapalnymi mózgu, zwłaszcza opon mózgowo-rdzeniowych. Jeśli nie wyleczysz choroby do końca, możesz mieć trwałe uszkodzenia twarzy, w tym rogówki, oraz owrzodzenia pozostawiające blizny. Jest to bardzo poważna i zaraźliwa choroba, dlatego nie wolno ci jej lekceważyć.

Źródła
  1. M. M. Bujnowska-Fedak, P. Węgierek, Pacjent z półpaścem w praktyce lekarza rodzinnego, Forum Medycyny Rodzinnej, 2018, tom 12, nr 3, 107–114.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie
Ad

Najchętniej czytane

gdzie-udac-sie-do-lekarza-podczas-urlopu
Zdrowie
1 min.
Gdzie udać się do lekarza podczas urlopu?
20.08.2021
poznaj-5-sposobow-na-dobry-sen
Zdrowie
1 min.
Poznaj 5 sposobów na dobry sen
20.08.2021
jak-sobie-poradzic-z-alergia-poznaj-5-sprawdzonych-sposobow
Zdrowie
1 min.
Jak sobie radzić z alergią? 5 sprawdzonych sposobów
31.08.2021
dlaczego-sniadanie-jest-wazne-i-nie-powinno-sie-go-pomijac
OdżywianieZdrowie
1 min.
Dlaczego śniadanie jest ważne i nie powinno się go pomijać?
30.08.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.