account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Bruceloza – zakaźna choroba odzwierzęca

Emilia Kruszewska

lek. Agnieszka Żędzian

23.03.2023

Aktualizacja: 08.10.2023

Bruceloza to zakaźna choroba odzwierzęca. Nazywana jest chorobą zawodową, gdyż w grupie ryzyka zachorowania znajdują się pracownicy rzeźni, rolnicy i osoby hodujące zwierzęta gospodarskie. Bruceloza występuje na wszystkich kontynentach. Przewlekła postać choroby jest wyniszczająca.


bruceloza-co-to-przyczyny-objawy-leczenie
pixabay.com

Polecane

afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
jak-wyleczyc-zoladek-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak wyleczyć żołądek po antybiotyku i jak go chronić przed niekorzystnym działaniem antybiotykoterapii?
30.05.2022
Spis treści
  1. Bruceloza – zakaźna choroba odzwierzęca
  2. Drogi zakażenia brucelozą
  3. Objawy i przebieg brucelozy 
  4. Leczenie i profilaktyka zakażenia brucelozą

Bruceloza – zakaźna choroba odzwierzęca

Bruceloza to zakaźna choroba odzwierzęca o potencjale epidemiologicznym. Za rozwój zoonozy odpowiedzialne są bakterie z rodzaju Brucella. Wyróżnia się 10 gatunków patogenu, z czego dla człowieka szczególnie niebezpieczne są 4: B. melitensis, B. suis, B. abortus i B. canis. Bruceloza znana jest również pod nazwą gorączki falistej, gorączki śródziemnomorskiej, gorączki mleka koziego.

Drogi zakażenia brucelozą

Głównym źródłem zakażenia są chore zwierzęta, ich wydaliny i wydzieliny. Do przeniesienia patogenów dochodzi najczęściej na trzy sposoby:

  • przez spożycie zakażonego mięsa i produktów odzwierzęcych, np. niepasteryzowanego mleka; 

  • przez uszkodzoną skórę; 

  • przez drogi oddechowe w wyniku wdychania bakterii w postaci aerozolu. 

W diagnostyce brucelozy potwierdzono również przypadki zakażenia w wyniku transfuzji krwi lub przeszczepu szpiku kostnego, w drodze kontaktów seksualnych, a także w trakcie porodu, w którym doszło do przeniesienia drobnoustrojów z matki na dziecko. 

Bruceloza jest określana jako choroba zawodowa, gdyż w grupie ryzyka zakażenia znajdują się lekarze weterynarii, pracownicy rzeźni, rolnicy i hodowcy zwierząt gospodarskich, głównie: owiec, kóz, baranów, bydła, świń, psów, gryzoni. W związku z tym, zgodnie z art. 41. ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 roku, w przypadku wykrycia choroby u zwierząt ich właściciel jest zobowiązany do powiadomienia organów Inspekcji Weterynaryjnej.

Bakteria Brucella jest odporna na działanie czynników środowiska zewnętrznego, dlatego choroba występuje na wszystkich kontynentach i we wszystkich strefach klimatycznych. Obecność bakterii stwierdzono również w mięsie dzikich zwierząt lądowych (dzików, łosi, lisów, kojotów, wilków, reniferów) i morskich (wielorybów, delfinów, morświnów, lwów morskich, fok). 

Objawy i przebieg brucelozy 

Po przeniknięciu do organizmu bakterie trafiają do węzłów chłonnych, a następnie do krwi, z którą transportowane są do stawów i narządów. Czas inkubacji w zależności od odpowiedzi immunologicznej organizmu może trwać od 5 dni do nawet kilku miesięcy. Najczęściej jednak pierwsze dolegliwości chory zaczyna odczuwać po mniej więcej 4 tygodniach od kontaktu z patogenem. Objawy i przebieg brucelozy zależą od rodzaju bakterii wywołującej zakażenie. Łagodna postać może przebiegać skąpoobjawowo ze stanem podgorączkowym. Ostra postać brucelozy utrzymuje się nawet do 8 tygodni. W tym czasie rozwijają się objawy grypopodobne w postaci gorączki, nadmiernej potliwości, bólu mięśni, głowy i stawów, osłabienia i złego samopoczucia. Chory doświadcza również nasilonych objawów ze strony układu pokarmowego. Występują wymioty, biegunka, zaparcia i utrata masy ciała. Ostra postać brucelozy prowadzi do powiększenia wątroby, śledziony i węzłów chłonnych. 

Leczenie i profilaktyka zakażenia brucelozą

Przebieg i objawy brucelozy są podobne do innej choroby odzwierzęcej – listeriozy. Dlatego podstawą diagnostyki jest pobranie materiału biologicznego, z którego następnie izolowane i identyfikowane są bakterie. Pomocniczo diagnostykę uzupełniają badania radiologiczne, laryngologiczne i neurologiczne.

Zakażenie bakterią Brucella może mieć charakter przewlekły, a choroba jest dla organizmu wyniszczająca. Rzadko jednak kończy się zgonem – śmiertelność wynosi do 5% i zwykle jest wynikiem nieleczonych powikłań. Dlatego, o ile zakażenie brucelozą nie jest groźne, o tyle leczenie powinno być podjęte w celu zapobiegania powikłaniom, które mogą prowadzić zarówno do trwałych zaburzeń, jak i do śmierci. Najczęściej diagnozowane są: zapalenie wsierdzia, zapalenie nerek, zapalenie jąder i najądrzy, choroby neurologiczne (zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie opon mózgowych, neuropatie obwodowe), zesztywniające zapalenie stawów.

Według zaleceń WHO w leczeniu brucelozy stosowana jest doksycyklina. U dzieci zalecana jest terapia trimetoprimem i sulfametoksazolem. Podobnie jak inne choroby bakteryjne, zakażenie brucelozą miewa charakter nawrotowy, a ponowne pojawienie się objawów najczęściej wynika z przedwcześnie przerwanej antybiotykoterapii.

Podstawowa profilaktyka zakażenia brucelozą polega na szczepieniu zwierząt gospodarskich. Hodowcy powinni pamiętać o regularnym, okresowym badaniu zwierząt w kierunku wykrywania bakterii. Bardzo ważne jest również systematyczne sprzątanie i dezynfekowanie pomieszczeń, w których żyją i przebywają zwierzęta. Dezynfekcji powinien podlegać również sprzęt, który służy do pojenia, karmienia, dojenia czy obróbki zwierząt. Niestety nie ma szczepionki ochronnej dla ludzi, dlatego jedyną profilaktyką w zakresie bezpieczeństwa jest unikanie spożywania mięsa, mleka i serów pochodzących z nieznanych hodowli.

Źródła
  1. L. Miziak i in., Bruceloza zoonoza o światowym zasięgu, „Życie Weterynaryjne” 2014, 89(1), s. 35–40.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
rodzaje-kleszczy-jakie-sa-najgrozniejsze
Zdrowie
2 min.
Rodzaje kleszczy - jakie są najgroźniejsze?
24.01.2022
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.