account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Toczeń trzewny – sposoby rozpoznania, objawy i rozpowszechnienie choroby

Olga Dąbskalek. Agnieszka Żędzian10.05.2022Aktualizacja: 23.03.2024

Toczeń trzewny to inaczej toczeń układowy, czyli wielonarządowa choroba przewlekła, w której okresy zaostrzeń występują na zmianę z okresami remisji. W przebiegu tocznia trzewnego chory doświadczyć może rozmaitych dolegliwości. W stawianiu rozpoznania pomocna jest klasyfikacja Amerykańskiego Kolegium Reumatologicznego i szereg badań.


toczen-trzewny-objawy-badania-co-to-jest
pexels

Polecane

nadmierna-potliwosc-glowy-jakie-sa-przyczyny
Zdrowie
1 min.
Nadmierna potliwość głowy - jakie są przyczyny?
24.01.2022
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
co-najlepiej-jesc-na-uchylki-jelita-grubego
Zdrowie
1 min.
Co najlepiej jeść na uchyłki jelita grubego?
24.01.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
Spis treści
  1. Co to jest toczeń trzewny?
  2. Rozpowszechnienie tocznia trzewnego
  3. Toczeń trzewny – objawy
  4. Toczeń trzewny – jakie badania należy wykonać?

Co to jest toczeń trzewny?

Toczeń rumieniowaty układowy to zapalna choroba tkanki łącznej o podłożu autoimmunologicznym. Dla jej określenia nierzadko stosuje się również nazwę „toczeń trzewny”. Wiąże się to z tym, że w jej przebiegu zajęte są różne narządy i układy. Można zatem powiedzieć, że w toczniu układowym zajęte zostają trzewia, czyli wnętrzności, narządy znajdujące się w jamach ciała. To choroba o wieloletnim przebiegu, w którym okresy zaostrzeń przeplatane są okresami remisji, czyli brakiem objawów chorobowych. Stąd też celem leczenia tocznia trzewnego jest możliwie najszybsze osiągnięcie trwałej remisji, a tym samym ograniczenie ryzyka uszkodzenia narządów. Toczeń rumieniowaty trzewny ma nie do końca poznaną etiologię, czyli przyczyny powstawania. Uważa się, że w rozwój tej choroby zaangażowane są czynniki genetyczne, hormonalne, środowiskowe, immunologiczne, zakaźne.

Rozpowszechnienie tocznia trzewnego

Toczeń trzewny pojawić się może na każdym etapie życia, a około 20% przypadków ma początek w okresie dzieciństwa lub dojrzewania. U młodzieży stwierdza się przewagę płci żeńskiej w stosunku 5 : 1, ale wskaźnik ten ulega zmianie w populacji osób dorosłych do wartości 10 : 1.Szacuje się, że w Europie z toczniem trzewnym zmaga się średnio pół miliona osób. W Polsce liczba chorych wynosi około 20 000 osób.

Jeśli chcesz mieć dostęp do lekarzy rozmaitych specjalizacji bez konieczności czekania w długich kolejkach, zamów na Welbi ofertę Polisy Zdrowie Welbi – prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Po opłaceniu pierwszej składki będziesz mieć możliwość uzyskania porady, omówienia wyników badań, a także otrzymania recepty i skierowania na badania. 

Diagnoza i leczenie tocznia trzewnego wiąże się z koniecznością wykonania rozmaitych badań i odbywania częstych konsultacji. Zapewnij sobie wsparcie. Prywatna opieka medyczna, której ofertę zamówisz na Welbi, to m.in.:

  • nielimitowane wizyty u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej,

  • konsultacje u lekarzy specjalistów bez skierowania (nawet 39 specjalistów w pakiecie OCHRONA GOLD, w tym reumatolog, nefrolog, hematolog),

  • dostęp do minimum 190 badań diagnostycznych, w tym do diagnostyki obrazowej, np. RTG, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego,

  • wizyty u lekarzy bez kolejek – ze specjalistą skonsultujesz się z reguły w ciągu 3 dni roboczych (z hematologiem, nefrologiem i reumatologiem w ciągu 5 dni roboczych), a z lekarzem POZ w ciągu 1 dnia,

  • opieka w placówkach na terenie całego kraju – prawie 3500 placówek współpracujących z ubezpieczycielem w 650 miastach Polski.

Wypełnij formularz i zamów ofertę. Sprawdź, co możesz zyskać, wybierając pakiet Polisy Zdrowie Welbi. Ochrona ubezpieczeniowa działa niemal od razu po opłaceniu pierwszej składki.

Toczeń trzewny – objawy

Toczeń układowy to – jak stwierdzono na początku – choroba wielonarządowa. Stąd też jej obraz kliniczny jest niezmiernie złożony. W związku z tym sposób leczenia tocznia trzewnego powinien być indywidualnie dopasowany do każdego chorego. Schorzenie może doprowadzić do poważnego uszkodzenia narządów. Szacuje się, że dotyczy to nawet ponad połowy chorych. Toczeń trzewny stanowi przez to istotną przyczynę niesprawności, pogarszając tym samym funkcjonowanie chorych w różnych dziedzinach życia. Ograniczenia związane z chorobą wiążą się niekiedy z koniecznością zmiany pracy zawodowej, planów rodzinnych czy trybu funkcjonowania. Choroba stanowi też zagrożenie dla życia. Uważa się, że pięcioletnie przeżycie chorych od chwili rozpoznania tocznia trzewnego wynosi 95%, 10-letnie – 92%.

Specjaliści podają, że najczęściej zajętym narządem w toczniu trzewnym są nerki. Światowa Organizacja Zdrowia z uwagi na skalę problemów w nerkach opracowała sześciostopniowy podział tzw. nefropatii toczniowej. Choroba często atakuje ośrodkowy układ nerwowy. Najczęściej stwierdzonymi objawami ze strony tego układu są: zaburzenia poznawcze, drgawki oraz bóle głowy o podłożu naczyniowym lub migrenowym. Nierzadko u chorych pojawiają się objawy ze strony układ kostno-mięśniowy, takie jak: bóle mięśni i stawów, zaniki mięśni, obrzęk w stawie. Stosunkowo powszechną manifestacją tocznia trzewnego jest skóra. Objawem charakterystycznym są zmiany skórne na twarzy, przypominające kształtem motyla. Przy natężeniu zmian skórnych stosuje się niekiedy określenie toczeń skórny. Do objawów z poszczególnych narządów dochodzą też objawy ogólne, np.: osłabienie, zmęczenie, powiększenie węzłów chłonnych.

Toczeń trzewny – jakie badania należy wykonać?

Toczeń trzewny jest chorobą bardzo podstępną, dającą niespecyficzne objawy, w związku z tym jego rozpoznanie jest czasami bardzo trudne. Pomocne w postawieniu diagnozy okazują się kryteria klasyfikacyjne, ustalone przez Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne, które przedstawiają się następująco:

  • rumień na twarzy (zmiany nie przekraczają bruzd nosowo-wargowych);

  • nadwrażliwość na promieniowanie słoneczne;

  • rumień krążkowy (charakteryzują go rumieniowo-bliznowaciejące zmiany skórne);

  • zmiany w układzie nerwowym;

  • stan zapalny opłucnej lub osierdzia;

  • owrzodzenia jamy ustnej;

  • nieprawidłowe miana przeciwciał przeciwjądrowych (znane też jako ANA; to przeciwciała skierowane przeciwko składnikom jądra komórkowego);

  • zapalenie stawów;

  • zmiany w nerkach (obecność komórkowych wałeczków w moczu, białkomocz > 0,5 g/dobę);

  • zaburzenia hematologiczne (stwierdzono przynajmniej dwa razy leukopenię i limfopenię, niedokrwistość hemolityczna z retikulocytozą, małopłytkowość);

  • zaburzenia immunologiczne:

    • obecność przeciwciał anty-Sm, czyli reagujących z antygenem jądrowym Sm;

    • nieprawidłowe miano przeciwciał anty-dsDNA, czyli reagujących z natywnym DNA;

    • obecność przeciwciał aPL, czyli antyfosfolipidowych.

Jeżeli pacjent spełni więcej niż 4 z wymienionych wyżej kryteriów, to przemawia to za stwierdzeniem tocznia układowego trzewnego. Spełnienie mniej niż 4 kryteriów pozwala na rozpoznanie zespołu toczniopodobnego. Choroby nie można też stwierdzić w przypadku niespełnienia żadnego z kryteriów immunologicznych, czyli związanych z odpornością.

Diagnostyka tocznia trzewnego rozpoczyna się od badania podmiotowego – szczegółowego wywiadu z pacjentem – badania przedmiotowego oraz badań laboratoryjnych, a wśród nich szczególne miejsce zajmują: morfologia krwi, wskaźnik stanu zapalnego, poziom przeciwciał przeciwjądrowych i antyfosfolipidowych. Poza tymi badaniami w diagnostyce tocznia układowego lekarze posiłkują się wieloma dodatkowymi badaniami, które zlecają w zależności od towarzyszących chorobie objawów.

Źródła
  1. L. Hyla-Klekot i wsp., Odmienność uwarunkowań patofizjologicznych, obrazu klinicznego i metod terapii młodzieńczej postaci tocznia trzewnego układowego, „Postępy Nauk Medycznych” 2013, nr 5, s. 375–382.
  2. E. Matusik, K. Szyrocka-Szwed, A. Wajgt, Udar mózgu jako pierwszy objaw tocznia trzewnego układowego – opis przypadku, „Udar Mózgu” 2001, t. 3, nr 1, s. 21–24.
  3. M. Plomer-Niezgoda i wsp., Toczeń trzewny układowy: zasady postępowania. Ocena aktywności choroby, „Dermatologia Kliniczna” 2011, nr 2, s. 99–104.
  4. J. Gryglewicz i wsp., Toczeń rumieniowaty układowy w Polsce, Warszawa 2012.
  5. J. Zalewska-Puchała i wsp., Jakość życia chorych na toczeń rumieniowaty układowy, „Problemy Pielęgniarstwa” 2014, t. 22, nr 2, s. 202–208.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.