Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Czy rak jest dziedziczny? Czy możesz być w grupie ryzyka?

Redakcja

01.12.2021

Aktualizacja: 01.12.2021

Nowotwory dziedziczne są odpowiedzialne za rozwój około 1-10% wszystkich chorób nowotworowych. Osoby będące nosicielami genów związanych z dziedzicznymi nowotworami mają zwiększone ryzyko zachorowania na nie w ciągu życia w porównaniu z populacją ogólną. Dlaczego dochodzi do dziedziczenia nowotworów? Jakie są ich cechy? Dowiedz się z poniższego artykułu.


czy-rak-jest-dziedziczny-czy-mozesz-byc-w-grupie-ryzyka
unsplash.com

Dlaczego niektóre nowotwory mogą być dziedziczne?

Za rozwój każdego nowotworu odpowiada szereg mutacji, które prowadzą do niekontrolowanych podziałów komórki – wymykają się one spod kontroli układu immunologicznego i nabierają cech nieśmiertelności. Co to oznacza? Komórki nowotworowe, w przeciwieństwie do zdrowych komórek, nie starzeją się i mogą dzielić się w nieskończoność. Przyczyniają się do tego mutacje w genach kontrolujących podziały komórek, ich różnicowanie i naprawę uszkodzonego materiału genetycznego. Dzięki nim komórki układu immunologicznego nie są w stanie zlikwidować komórek nowotworowych, przez co mogą się one dzielić bez przeszkód.

To właśnie mutacje tych genów mogą zostać przekazane z pokolenia na pokolenie, co może prowadzić do rozwoju nowotworów u wielu członków najbliższej rodziny.

Polecamy

lekarz-onkolog-co-leczy-jak-przygotowac-sie-do-wizyty
Telemedycyna
1 min.

Lekarz onkolog – co leczy? Jak przygotować się do e-wizyty?

Onkolog zajmuje się profilaktyką, diagnozowaniem i leczeniem nowotworów łagodnych i złośliwych. Dlatego wizyta u tego specjalisty budzi wiele obaw i często jest odkładana w czasie. Zupełnie niesłusznie – im wcześniej wykryta choroba, tym większe szanse na wyleczenie. Przeczytaj, kiedy warto odwiedzić onkologa.

Redakcja01.12.2021

Które nowotwory mogą być dziedziczne?

Najbardziej znanym dziedzicznym nowotworem jest bez wątpienia rak piersi i jajnika – spowodowany mutacją w genach BRCA1 i BRCA2. Istnieje jednak wiele innych nowotworów, których geny mogą być przekazywane rodzinnie, na przykład:

  • rak jelita grubego (związany z zespołem Lyncha, rodzinną polipowatością gruczolakowatą jelita grubego);

  • rak nerki (guz Wilmsa i gruczolakoraki nerek);

  • rak płuc (związany z mutacją EGFR lub L-MYC);

  • rak rdzeniasty tarczycy;

  • rak jajnika (związany z mutacjami BRCA1 i BRCA2)

  • zespoły mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej, w których zwiększone jest ryzyko rozwoju raka rdzeniastego tarczycy, raka przytarczyc i nadnerczy.

Jakie cechy mają nowotwory dziedziczne?

Czy nowotwory dziedziczne różnią się od niedziedzicznych? Wyróżniamy kilka charakterystycznych cech, dzięki którym możemy podejrzewać, że nowotwór może być związany z obecnością dziedzicznej mutacji. Są to:

  • występowanie raka u więcej niż 2 najbliższych krewnych (rodziców, rodzeństwa);

  • wczesne pojawienie się raka;

  • ogniska raka stwierdzone w obu narządach parzystych (na przykład w obu piersiach lub obu jajnikach);

  • rozpoznanie u jednej osoby nowotworów rozwijających się w kilku narządach (na przykład piersi i jajnika, tarczycy i nadnerczy);

  • w przypadku raka piersi pojawienie się nowotworu u mężczyzny przemawia za jego dziedzicznym źródłem;

  • rzadkie typy histologiczne nowotworów (na przykład rak rdzeniasty tarczycy).

Czy jesteś nosicielem genu?

Jeżeli wiesz, że w twojej rodzinie pojawiały się nowotwory, warto wykonać badania genetyczne, które wykrywają obecność genu odpowiedzialnego za dziedziczenie nowotworów. O to, jakie badania warto wykonać, spytaj się swojego lekarza – na podstawie wywiadu rodzinnego i rodzaju nowotworów, które występowały u członków twojej rodziny, zleci on odpowiednie badania.

W tym celu możesz skorzystać z teleporady – bez wychodzenia z domu omówisz z lekarzem swoje obawy i wątpliwości, a także uzyskasz skierowanie online na badania.

Jesteś nosicielem genu – co dalej?

W przypadku wykrycia mutacji w genie, konieczne są regularne kontrole stanu zdrowia, aby wykluczyć lub wcześnie wykryć i leczyć nowotwór. Zwykle wykonuje się profilaktyczne badania obrazowe, takie jak USG jamy brzusznej czy RTG klatki piersiowej. W przypadku ryzyka raka jelita grubego przeprowadza się regularne kolonoskopie, a u kobiet z wykrytą mutacją BRCA1 i BRCA2 wykonuje się cykliczne mammografie.

Źródła

A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika 2021, wyd. 12, Kraków 2021.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się

Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online

  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

cwiczenia-na-zylaki-jakie-sa-najlepsze
Zdrowie
2 min.
Ćwiczenia na żylaki - jakie są najlepsze?
24.01.2022
domowe-sposoby-na-wysypke-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Wysypka po antybiotyku – domowe sposoby
03.06.2022
jak-nawilzyc-powietrze-w-pokoju-jakie-sa-sposoby
Zdrowie
1 min.
Sposoby na nawilżenie powietrza w pokoju
03.06.2022
jakie-sa-rosliny-oczyszczajace-powietrze
Zdrowie
1 min.
Które rośliny oczyszczają powietrze?
03.06.2022
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.