account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieSkładniki odżywcze 1 min.

Gluten - co to jest i jak wpływa na organizm? Kto nie powinien jeść glutenu?

Redakcja01.12.2021Aktualizacja: 06.10.2022

Gluten to niejednorodna grupa białek występujących w jęczmieniu, pszenicy, owsie, życie oraz we wszystkich ich odmianach. Pomimo obecnie panującej mody na produkty bezglutenowe, warto zaznaczyć, że to białko jest dobrze tolerowane przez większość ludzi. Według statystyk, osoby rezygnujące z glutenu, często robią to bez wyraźnych wskazań zdrowotnych. Kto zatem nie powinien go jeść i dlaczego?


gluten-co-to-jest-kto-nie-powinien-jesc-glutenu
pexels.com

Polecane

jaki-kefir-jest-najzdrowszy-i-kiedy-powinno-sie-go-pic
Odżywianie
1 min.
Czy kefir jest zdrowy? W jaki sposób należy go pić?
25.05.2022
ile-kalorii-ma-jajko-sadzone-na-twardo-na-miekko
Odżywianie
1 min.
Czy jajka są kaloryczne? Fakty i mity
19.05.2021
woda-oligocenska-jakie-ma-wlasciwosci
Odżywianie
1 min.
Co to jest woda oligoceńska? Poznaj jej pochodzenie i właściwości
19.05.2021
bulka-grahamka-jakie-ma-wartosci-odzywcze-i-sklad
Odżywianie
1 min.
Bułka grahamka - jakie ma wartości odżywcze i skład?
21.01.2022
Spis treści
  1. Kto nie powinien jeść glutenu?
  2. Celiakia
  3. Choroba Duhringa
  4. Alergia na gluten
  5. Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten
  6. Czy jedzenie glutenu szkodzi?

Kto nie powinien jeść glutenu?

Grupa chorób glutenozależnych obejmuje dolegliwości zdrowotne mające wspólną patogenezę w żywności zawierającej gluten. Choroby te dzielą się na:

  • autoimmunologiczne (celiakia, ataksja glutenozależna, choroba Duhringa),

  • alergiczne (alergia na pszenicę),

  • nieautoimmunologiczne, niealergiczne (nieceliakalna nadwrażliwość na gluten).

Łączna zapadalność na wszystkie jednostki chorobowe w skali światowej wynosi 5%.

Ciekawostka: w ostatnich latach obserwuje się wzrost konsumpcji żywności przeznaczonej dla osób z nietolerancjami pokarmowymi oraz dla diabetyków. Jednak największy skok nastąpił właśnie w segmencie żywności bezglutenowej. W 2015 roku zysk ze sprzedaży produktów bez glutenu w Polsce wyniósł 48,2 mln dolarów, w Stanach Zjednoczonych 1715,3 mln dolarów, a w Kanadzie 39,9 mln dolarów.

Celiakia

Celiakia to choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. Chorzy muszą wykluczyć gluten ze swojej diety, ponieważ w wyniku nieprawidłowej reakcji organizmu na to białko, zanikają kosmki jelitowe. W wyniku tego procesu zaburzeniu ulega wchłanianie cennych mikro i makroskładników, które dostarczane są do organizmu z pożywieniem.

Osoby chore na celiakię bezwzględnie nie powinny jeść glutenu. Dieta bezglutenowa jako lekarstwo na celiakię została wprowadzona w 1932 roku i do chwili obecnej pozostaje główną metodą leczenia.

Polecamy

alergolog-w-czym-pomoze-ci-online
Telemedycyna

Alergolog: jak może pomóc Ci online?

Oczekiwanie na konsultację do lekarza alergologa, szczególnie w okresie pylenia roślin, jest wydłużone. Na szczęście pomóc może e‑wizyta. Teleporada z alergologiem to komfortowa alternatywa dla czekania w przepełnionych poczekalniach lekarskich. Jest również najszybszą, do tego bardzo pomocną formą kontaktu nie tylko z alergologiem, ale i z innymi specjalistami.

Redakcja11.10.2021

Choroba Duhringa

Opryszczkowate zapalenie skóry jest autoimmunologicznym zespołem jelitowo-skórnym, u którego podłoża leży zaburzona tolerancja glutenu. Głównym objawem klinicznym są swędzące zmiany skórne w postaci wykwitów pokrzywkowatych, grudek, rumieni i pęcherzy zlokalizowanych przeważnie w okolicach przedramion, łokci, stawów kolanowych, na karku, pośladkach, tułowiu i skórze głowy.

Leczenie polega na bezwzględnym przestrzeganiu diety bezglutenowej z ograniczonym spożyciem jodu, mogącego nasilić występowanie niepożądanych zmian skórnych.

Alergia na gluten

Alergia na pszenicę jest odpowiedzią układu immunologicznego na białka obecne w pszenicy i jest udokumentowana u niewielkiego procenta populacji. Zaliczana jest do grupy klasycznych alergii pokarmowych i manifestuje się poprzez zmiany skórne, objawy ze strony układu pokarmowego i oddechowego, takie jak: katar, łzawienie oczu, duszność.

U chorych cierpiących na alergię na gluten, nie stwierdza się reakcji uczuleniowych na pozostałe zboża z grupy prolamin, jak owies, jęczmień czy żyto. Dlatego leczenie opiera się na wykluczeniu z diety produktów zawierających pszenicę.

Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten

Nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCGS) określana jest jako niealergiczna i nieautoimmunologiczna reakcja organizmu spowodowana spożyciem glutenu. Osoby, które cierpią na to schorzenie, mogą odczuwać takie objawy jak: bóle brzucha, nudności, biegunki, wzdęcia, a także mieć zaburzony rytm wypróżnień. Poza glutenem czynny udział w patogenezie NCGS przypisuje się również innym białkom pszenicy.

Leczenie polega na zmianie dotychczasowych nawyków żywieniowych - chorzy muszą ograniczyć spożycie glutenu do minimum (także produkty zawierające konserwanty i dodatki do żywności, które mogą powodować objawy ze strony układu pokarmowego).

Czy jedzenie glutenu szkodzi?

Osoby, które bez wskazań medycznych rezygnują z glutenu w swojej diecie, często czują się lepiej, ponieważ odstawiają takie produkty jak: fast foody, piwo czy ciasta. Z tego powodu także tracą na wadze. Odstawione produkty zastępują zwykle warzywami i owocami, co dostarcza im dodatkowych witamin. Niemniej rezygnacja z glutenu powoduje wzrost ilość odkładanego w organizmie arsenu, co zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę, choroby serca i stymuluje rozwój niewłaściwej mikroflory w jelicie.

Warto wiedzieć: jeśli chcesz zrezygnować z jedzenia glutenu bez wyraźnych wskazań lekarskich, zwróć uwagę na skład produktów bezglutenowych. Analiza porównawcza produktów pozbawionych glutenu wykazała w ich składzie:

  • podwojoną ilość nasyconych kwasów tłuszczowych,

  • znaczne ilości cukru, co przekłada się na ich wysoką kaloryczność,

  • często niższą zawartość witamin oraz mikro- i makroelementów,

  • znacząco obniżoną zawartość błonnika.

Jeśli planujesz zrezygnować ze spożywania glutenu, warto najpierw omówić tę zmianę w jadłospisie z lekarzem lub dietetykiem. W tym celu możesz skorzystać z telewizyty – to wygodny sposób, aby omówić ten krok ze specjalistą.

Źródła
  1. M. Golachowska, Nadwrażliwość na gluten, niezwiązana z celiakią (Non-Coeliac Gluten Sensitivity);
  2. L. Paradowski, Gastroenterologia Praktyczna, Wrocław 2013;
  3. H. Bette, Dieta bezglutenowa: porady i przepisy dla osób z Celiakią, Warszawa 2008;
  4. E. Michota-Katulska, M. Zegan, K. Leydy: Zasadność stosowania diety bezglutenowej, Medycyna Rodzinna 4/2017, s. 259-264.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

karagen-co-to-jest-czy-jest-bezpieczny
Odżywianie
2 min.
Karagen – co to jest, gdzie jest stosowany i jaki ma wpływ na zdrowie?
17.05.2021
zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
sniadanie-lekkostrawne-z-czego-powinno-sie-skladac
Odżywianie
2 min.
Śniadanie lekkostrawne - z czego powinno się składać?
27.07.2021
ziola-na-obnizenie-potasu-jakie/
Odżywianie
1 min.
Zioła na obniżenie potasu – co warto wybrać?
10.08.2022
Popularne w kategorii Odżywianie
dieta-po-kolonoskopii-czego-nie-wolno-jesc
Odżywianie
3 min.
Jak wygląda dieta po kolonoskopii? Co jeść, a czego unikać?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.