account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Nietrzymanie moczu – jak rozpoznać? Jak leczyć? Jak zapobiec?

Marta Drzazgalek. Agnieszka Żędzian11.10.2023Aktualizacja: 11.10.2023

Nietrzymanie moczu to problem, na który cierpi ogromna część światowej populacji. Na podstawie dostępnych danych eksperci szacują, że mogą to być 423 mln ludzi, a statystyki te są z pewnością nieco zaniżone, bo dolegliwość ma charakter intymny i nie każdy się do niej przyznaje. Najczęstszą przyczyną jest nieprawidłowe funkcjonowanie mechanizmów, które odpowiadają za zamykanie cewki moczowej na poziomie układu mięśniowego lub nerwowego. Sprawdź, kto jest najbardziej narażony na rozwój tej przypadłości, gdzie zgłosić się po diagnozę i jak wygląda leczenie nietrzymania moczu.


jak-rozpoznac-nietrzymanie-moczu-diagnostyka-leczenie-profilaktyka
Adobe Stock

Polecane

czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
nadmierna-potliwosc-glowy-jakie-sa-przyczyny
Zdrowie
1 min.
Nadmierna potliwość głowy - jakie są przyczyny?
24.01.2022
co-najlepiej-jesc-na-uchylki-jelita-grubego
Zdrowie
1 min.
Co najlepiej jeść na uchyłki jelita grubego?
24.01.2022
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Spis treści
  1. Nietrzymanie moczu – co to takiego i kogo dotyczy problem?
  2. Rodzaje nietrzymania moczu
  3. Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?
  4. Jak wygląda diagnostyka w przypadku nietrzymania moczu?
  5. Leczenie nietrzymania moczu – najpopularniejsze metody
  6. Nietrzymanie moczu – jak mu zapobiegać?

Nietrzymanie moczu – co to takiego i kogo dotyczy problem?

Nietrzymanie moczu to dolegliwość, która polega na mimowolnym popuszczaniu małych lub dużych ilości moczu, przez co dochodzi do częściowego lub całkowitego opróżnienia pęcherza moczowego. Szacuje się, że problem dotyczy 423 mln ludzi na całym świecie, w tym 303 mln kobiet i 121 mln mężczyzn. Skala zjawiska może być jeszcze większa, ponieważ nie każdy przyznaje się do tego intymnego problemu. Zmagają się z nim głównie osoby starsze – wystarczy wspomnieć, że na nietrzymanie moczu spowodowane łagodnym przerostem prostaty cierpi niemal 90% seniorów w wieku 80 lat. Jednak nietrzymanie moczu u dzieci czy nietrzymanie moczu u kobiet w ciąży również nie należą do rzadkości.

Rodzaje nietrzymania moczu

Najczęściej występującym rodzajem omawianego problemu jest wysiłkowe nietrzymanie moczu. Polega ono na mimowolnym popuszczaniu moczu pod wpływem sytuacji, kiedy rośnie ciśnienie w jamie brzusznej, np. podczas kaszlu, kichania lub śmiechu. W zależności od zaawansowania problemu dolegliwość może dawać różne objawy. W I stopniu niewielkie ilości moczu wyciekają pod wpływem bardzo silnych bodźców, takich jak atak silnego kaszlu. Stopień II obejmuje nasilenie objawów w trakcie czynności o średniej intensywności, np. szybkiego chodu czy dźwigania zakupów. W III i zarazem najbardziej zaawansowanym stadium wystarczy zbyt gwałtownie zmienić pozycję, np. z leżącej na stojącą, aby zmoczyć bieliznę. 

Innym rodzajem jest nietrzymanie moczu z nagłym parciem – w tym przypadku do niekontrolowanej mikcji dochodzi wtedy, gdy czujesz silną potrzebę, aby udać się do toalety. W tej grupie znajduje się moczenie nocne, które jest charakterystyczne dla wieku dziecięcego, oraz zespół nadreaktywnego pęcherza moczowego. 

Jakie są przyczyny nietrzymania moczu?

Mikcja (inne określenie na oddawanie moczu) to proces, w który angażuje się nie tylko układ wydalniczy, ale także nerwowy. Mocz produkowany przez nerki spływa do pęcherza i stopniowo go wypełnia. Zadaniem mięśni dna miednicy, a dokładniej zwieraczy cewki moczowej, jest powstrzymanie oddania moczu aż do momentu, gdy można udać się do toalety. Gdy pęcherz jest już wypełniony, do mózgu dochodzi sygnał informujący o potrzebie fizjologicznej. W odpowiedzi mózg wysyła sygnał do mięśni dna miednicy, aby rozluźniły się i odblokowały cewkę moczową. W tym momencie ma miejsce skurcz mięśni pęcherza moczowego, którego efektem jest oddanie moczu. Jeśli którykolwiek element tego mechanizmu – układ nerwowy lub mięśnie – działa nieprawidłowo, dochodzi do nietrzymania moczu.

Najczęstsze przyczyny tej kłopotliwej dolegliwości to:

  • uszkodzenie mechanizmu zwieraczowego cewki moczowej, do którego dochodzi najczęściej podczas operacji urologicznych lub ginekologicznych;

  • przerost gruczołu krokowego u mężczyzn, który powoduje ucisk na pęcherz moczowy;

  • hormon ciążowy, tj. relaksyna, która sprawia, że ciało przyszłej mamy staje się bardziej elastyczne. Rozciągnięciu i osłabieniu ulegają również mięśnie dna miednicy, które mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego oddawania moczu. Zmiany te nie cofają się w momencie rozwiązania, dlatego nietrzymanie moczu po porodzie może trwać przez cały okres połogu (tj. 6 tygodni);

  • osłabione i niewydolne mięśnie dna miednicy (zwane też mięśniami Kegla);

  • poród, a w szczególności przedłużająca się akcja, konieczność zastosowania przyrządów, takich jak vacuum, czy podanie znieczulenia, które działa w obrębie zakończeń nerwowych pęcherza;

  • schorzenia układu nerwowego, takie jak stwardnienie rozsiane czy choroba Alzheimera;

  • różnego rodzaju urazy;

  • udar mózgu.

Do czynników, które podnoszą ryzyko powstawania omawianej dolegliwości, należą m.in.: otyłość, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, niewłaściwa dieta, sprzyjająca zaparciom.

Jak wygląda diagnostyka w przypadku nietrzymania moczu?

Aby ustalić przyczyny nietrzymania moczu, udaj się do urologa, który przeprowadzi z Tobą szczegółowy wywiad i zleci szereg badań, w tym: morfologię krwi, stężenie antygenu PSA u mężczyzn, badanie ogólne i posiew moczu, badanie urodynamiczne (ocenę przepływu moczu i pracy pęcherza), USG. Jeśli problem dotyczy mężczyzny, konieczne będzie badanie per rectum (przez odbyt), które pozwoli określić, czy wielkość i symetria gruczołu krokowego są prawidłowe.

Leczenie nietrzymania moczu – najpopularniejsze metody

Jeśli przyczyną nietrzymania moczu są określone choroby (np. stwardnienie rozsiane czy przerost gruczołu krokowego), terapia powinna być ukierunkowana na ich zwalczanie. Konieczna może być także fizjoterapia i ćwiczenia na nietrzymanie moczu, które koncentrują się na wzmocnieniu mięśni dna miednicy. Stosuje się również leczenie farmakologiczne, a – gdy jego efekty nie będą zadowalające – lekarz proponuje zazwyczaj operację, która daje ogromne szanse na całkowite pozbycie się problemu.

Nietrzymanie moczu – jak mu zapobiegać?

Aby zmniejszyć ryzyko powstawania tej dolegliwości:

  • odżywiaj się racjonalnie i uwzględniaj w swoim jadłospisie błonnik pokarmowy oraz przyjmowanie przynajmniej 1,5 l płynów dziennie;

  • zrzuć nadprogramowe kilogramy i osiągnij prawidłowy poziom wskaźnika BMI (18,5–24,99);

  • ogranicz palenie papierosów lub całkowicie zerwij z nałogiem;

  • ogranicz picie kawy i herbaty;

  • zredukuj ilość spożywanego alkoholu.

Wypracowanie zdrowych nawyków pozwoli Ci zapobiegać również chorobom cywilizacyjnym, takim jak cukrzyca typu 2 czy miażdżyca.

Źródła
  1. P. Radziszewski i in., Nietrzymanie moczu, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2008.
  2. T. Drewa i in., Urologia – ilustrowany podręcznik dla studentów i stażystów, PZWL Wydawnictwo, Warszawa 2018.
  3. A. Kulik i in., Rehabilitacja w wysiłkowym nietrzymaniu moczu, Wydawnictwo Forum Media Polska, Poznań 2022.
  4. A. Antoniewicz, Urologia nieoczywista, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
  5. T. Rechberger (red.), Nietrzymanie moczu u kobiet. Diagnostyka i leczenie, Wydawnictwo Bi Folium, Lublin 2001.
  6. U. Michaelis, Trening dna miednicy dla mężczyzn. Zmniejszanie i przezwyciężanie nietrzymania moczu oraz zaburzeń erekcji, Wydawnictwo Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  7. L.M. Jacob, Rak prostaty? Jak możesz sobie pomóc?, Wydawnictwo Purana, Warszawa 2014.
  8. Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, Nie tylko kobiecy problem, https://pacjent.gov.pl/jak-zyc-z-choroba/nie-tylko-kobiecy-problem [dostęp 25.05.2023].

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
oczyszczanie-nerek-co-jest-dobre-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Oczyszczanie nerek - co jest dobre? Domowe sposoby
29.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.