account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Nietrzymanie moczu u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

Marta Drzazga

lek. Agnieszka Żędzian

16.10.2023

Aktualizacja: 16.10.2023

Brak kontroli podczas oddawania moczu u małych dzieci jest całkowicie normalny. To dlatego maluchy do mniej więcej 2. roku życia noszą pieluchy na dzień i na noc. Nietrzymanie moczu i mimowolne moczenie po ukończeniu 5.–6. roku życia powinno wzbudzić czujność rodziców. Ta kłopotliwa przypadłość może świadczyć o chorobach układu moczowego lub nerwowego. Sprawdź, jak wygląda jej diagnostyka i leczenie.


nietrzymanie-moczu-u-dzieci-jak-je-rozpoznac
Adobe Stock

Polecane

jak-wyleczyc-zoladek-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak wyleczyć żołądek po antybiotyku i jak go chronić przed niekorzystnym działaniem antybiotykoterapii?
30.05.2022
grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
Spis treści
  1. Nietrzymanie moczu – co to takiego?
  2. Nietrzymanie moczu u dzieci – rodzaje
  3. Objawy nietrzymania moczu u dzieci
  4. Przyczyny nietrzymania moczu u dzieci
  5. Nietrzymanie moczu i mimowolne moczenie się – do jakiego lekarza się udać?
  6. Leczenie nietrzymania moczu u dzieci – na czym polega?

Nietrzymanie moczu – co to takiego?

Nietrzymanie moczu, zwane również inkontynencją, polega na popuszczaniu moczu niezależnie od świadomej decyzji. Prowadzi to do częściowego lub całkowitego opróżnienia pęcherza i może w znaczący sposób utrudnić codzienne funkcjonowanie.

Mocz, który jest produkowany przez nerki, spływa do pęcherza moczowego i stopniowo go wypełnia. Dzięki mięśniom dna miednicy otaczającym cewkę moczową jego oddawanie może zostać powstrzymane aż do momentu, gdy będziesz mógł skorzystać z toalety. Gdy pęcherz jest pełny, mózg otrzymuje sygnał w postaci odczucia potrzeby oddania moczu (mikcji). Kolejny sygnał wędruje z mózgu do mięśni dna miednicy, które rozluźniają się i przestają blokować cewkę moczową. Skurcz mięśni pęcherza moczowego powoduje wydalenie moczu. Tak wygląda prawidłowy mechanizm, który uwzględnia kontrolę nad mikcją. Jeśli na którymkolwiek z tych etapów pojawiają się problemy – np. do mózgu nie docierają odpowiednie sygnały lub mięśnie dna miednicy nie reagują w odpowiedni sposób – mamy do czynienia z problemem nietrzymania moczu. Statystyki wskazują, że dotyczy on głównie osób starszych, a bardzo powszechne jest także nietrzymanie moczu w ciąży. Jednak problem dotyczy również dzieci w różnym wieku.

Nietrzymanie moczu u dzieci – rodzaje

Pierwsze skojarzenie z nietrzymaniem moczu u dzieci to popuszczanie w majtki i mimowolne moczenie się w nocy. Pojęcia te często używane są zamiennie, ale tak naprawdę służą do opisywania różnych problemów. Nietrzymanie moczu u dzieci może wynikać z wad układu wydalniczego lub nerwowego i ma zwykle charakter pierwotny (wiąże się z wadami wrodzonymi). Ten problem zdarza się rzadziej niż mimowolne popuszczanie moczu, które ma charakter wtórny i wiąże się z tym, że dziecko nie potrafi jeszcze kontrolować mięśni dna miednicy. Szczególnym rodzajem jest wysiłkowe nietrzymanie moczu, objawiające się niekontrolowaną mikcją podczas intensywnej aktywności fizycznej, kichania czy śmiechu. W literaturze fachowej spotkasz również klasyfikację mimowolnego oddawania moczu ze względu na porę, w której najczęściej się to odbywa. Można więc wyróżnić: moczenie nocne, dzienne lub mieszane (występujące zarówno w nocy, jak i w dzień).

Diagnostykę problemu warto rozpocząć, gdy przypadłość ta dotyczy odpieluchowanych dzieci i nie mija wraz z wiekiem. Już 3-latek potrafi świadomie powstrzymać oddawanie moczu, mimo że jeszcze nie do końca rozumie cały mechanizm. Zgłoś się po poradę lekarską, jeśli dziecko w wieku 5–6 lat wciąż moczy łóżko lub ma permanentnie mokrą bieliznę.

Objawy nietrzymania moczu u dzieci

Nietrzymanie moczu u dzieci to przypadłość, której objawów nie sposób przeoczyć. Najbardziej charakterystyczne symptomy to:

  • popuszczanie moczu podczas wysiłku;

  • moczenie bielizny i pościeli w czasie snu;

  • brak możliwości powstrzymania mikcji do momentu, aż dziecko będzie mogło skorzystać z toalety;

  • mokra bielizna, która świadczy o częściowym opróżnianiu pęcherza;

  • brak sygnalizowania potrzeb fizjologicznych.

Przyczyny nietrzymania moczu u dzieci

Przyczyny nietrzymania moczu zależą od charakteru dolegliwości. Jeśli ma ona charakter pierwotny, tj. wynika z wad wrodzonych, mogą powodować ją takie schorzenia, jak: mózgowe porażenie dziecięce, przepuklina oponowo-rdzeniowa czy niedorozwój kości krzyżowej. Nietrzymanie moczu bywa także efektem urazów lub guzów powstałych w obrębie rdzenia kręgowego lub mózgu.

Moczenie się, które nie ma związku z wadami wrodzonymi, wynika najczęściej z zaburzeń w funkcjonowaniu układu moczowego, takich jak pęcherz nadczynny (popuszczanie jako efekt nadmiernego parcia) czy pęcherz niedoczynny (niekontrolowana mikcja z powodu przepełnienia pęcherza). Częstą przyczyną jest także brak odpowiedniej koordynacji mięśni. Problem o charakterze wtórnym pojawia się też podczas infekcji układu moczowego, ale może mieć również podłoże emocjonalne.

Nietrzymanie moczu i mimowolne moczenie się – do jakiego lekarza się udać?

Jeśli obserwujesz niepokojące objawy dotyczące funkcjonowania układu moczowego u dziecka powyżej 5. roku życia, skonsultuj się z lekarzem. W pierwszej kolejności udaj się do pediatry, który na podstawie szczegółowego wywiadu zleci niezbędne badania i skieruje do specjalisty. Konieczna będzie wizyta u urologa dziecięcego, który postawi diagnozę i zaproponuje leczenie. Przed konsultacją ze specjalistą przygotuj odpowiedzi na następujące pytania, które często padają podczas wizyty:

  • Jak często dziecko oddaje mocz?

  • Od kiedy występuje problem nietrzymania moczu u dziecka?

  • W jakich sytuacjach dziecko najczęściej oddaje mocz w niekontrolowany sposób?

  • Jaką ilość płynów dziennie spożywa dziecko?

  • Czy w rodzinie były przypadki nietrzymania moczu?

Sprawdź też, jakie są przyczyny nietrzymania moczu po porodzie i do jakiego specjalisty się udać.

Leczenie nietrzymania moczu u dzieci – na czym polega?

Leczenie nietrzymania moczu zależy od przyczyny problemu. Jeśli jest nią choroba lub infekcja, w pierwszej kolejności należy zmierzyć się ze źródłem problemu i wdrożyć leczenie przyczynowe. Infekcja czy zaburzenia czynnościowe wymagają podania leków. Gdy moczenie nocne lub dzienne nie ma związku z poważnymi chorobami, stosuje się ćwiczenia na nietrzymanie moczu, które mają na celu wypracowanie prawidłowych nawyków. Należą do nich m.in.: opróżnianie pęcherza przed snem u dzieci, które mają problem z moczeniem nocnym, zwiększenie ilości przyjmowanych płynów, które pozwala zwiększyć pojemność pęcherza moczowego, lub też trening mikcji, polegający na opóźnianiu momentu oddania moczu, aby zmobilizować zwieracze cewki do pracy i nauczyć dziecko kontrolować ten proces.

Źródła
  1. P. Radziszewski i in., Nietrzymanie moczu, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2008.
  2. T. Drewa i in., Urologia – ilustrowany podręcznik dla studentów i stażystów, PZWL Wydawnictwo, Warszawa 2018.
  3. A. Antoniewicz, Urologia nieoczywista, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
  4. W. Kawalec, Pediatria, t. 1–2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
problemy-z-ukladem-moczowym-do-kogo-sie-udac-urologa-czy-nefrologa
Telemedycyna
1 min.
Problemy z układem moczowym – do kogo się udać: urologa czy nefrologa?
30.11.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.