Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Naturalne i chemiczne konserwanty w żywności

Sylwia Brodniewska

27.05.2022

Aktualizacja: 27.05.2022

Konserwanty wzmacniają smak, wygląd i aromat żywności. Hamują namnażanie się bakterii, pleśni i grzybów w produktach, dzięki czemu mają one dłuższą datę przydatności do spożycia. Ze względu na pochodzenie wyróżnia się dwa rodzaje konserwantów – naturalne i chemiczne.


konserwanty-w-zywnosci-naturalne-i-chemiczne
pexels

Co to są konserwanty?

Konserwanty są dodatkami do żywności, których celem jest wzmocnienie jej smaku, aromatu, konsystencji i wyglądu. Zastosowanie ich w niektórych produktach przedłuża termin do spożycia. Część konserwantów zawiera benzoesan sodu, który jest uważany za szkodliwy.

Jednym z celów dodawania konserwantów do produktów spożywczych jest ograniczanie namnażania się bakterii, pleśni i innych drobnoustrojów. Wyróżnia się dwa rodzaje konserwantów – naturalne i chemiczne. Do konserwantów naturalnych zalicza się m.in.: sól kuchenną, kurkuminę, koszenilę, prowitaminę A, ocet czy inne przyprawy. Konserwanty chemiczne również mają poprawić wygląd i smak potraw. W dozwolonych ilościach są bezpieczne dla zdrowia, jednak spożywanie ich w nadmiarze może wywoływać alergie pokarmowe, ból brzucha czy powodować wzdęcia. Zastosowanie chemicznych dodatków do żywności hamuje lub spowalnia procesy psucia się produktów.

Czy konserwanty w żywności mogą wywoływać alergie?

Stosowanie konserwantów w żywności niesie za sobą wiele dobrego, jednak jeśli spożywasz je w nadmiarze, mogą przynieść negatywne konsekwencje. Dzieci, kobiety w ciąży czy seniorzy powinni postawić na świeże warzywa, owoce i chude mięso, a przetworzoną żywność spożywać raz na jakiś czas. Podobnie jak osoby, które zmagają się z wrzodami żołądka. W ich przypadku spożywanie produktów z konserwantami może nasilić dolegliwości lub spowodować ból brzucha i złe samopoczucie. Aby zminimalizować dolegliwości ze strony układu pokarmowego, można zastosować zioła na żołądek, które złagodzą dolegliwości. Przetworzona żywność nie powinna stanowić podstawy diety.

Alergie pokarmowe najczęściej są wywoływane przez:

  • tartrazynę;

  • barwniki;

  • benzoesan sodu;

  • benzoesan potasu;

  • bifenyl;

  • słodziki.

Konserwanty w produktach żywnościowych mogą wchodzić w interakcje z zażywanymi lekami, dlatego przed spożyciem należy dokładnie czytać ulotkę. 

Stosowanie konserwantów jest ściśle określone przepisami, których muszą się trzymać producenci żywności. Przed dopuszczeniem do spożycia każdy dodatek przechodzi szereg badań sprawdzających, czy jest on bezpieczny dla ludzi. 

Które konserwanty są uważane za szkodliwe?

Nie należy się obawiać konserwantów w żywności, ponieważ aby zostały one dopuszczone do spożycia, przechodzą szereg badań. Spożywanie ich w dozwolonych ilościach nie powinno powodować żadnych działań niepożądanych, jednak ich nadmiar może być szkodliwy dla organizmu.

Istnieją konserwanty, które powodują nieprzyjemne dolegliwości:

  • żółcień chinolinowa – konserwant, który jest dodawany do napojów gazowanych, deserów i galaretek, aby nadać im żółto-pomarańczowy odcień. Spożywana w nadmiarze, powoduje duszności oraz wysypkę;

  • azorubina – dodawana do wyrobów cukierniczych i wina. Jest szkodliwa dla astmatyków i osób uczulonych na aspirynę;

  • aluminium – barwnik spożywczy stosowany w branży cukierniczej. Nie powinny go spożywać osoby z alzheimerem, ponieważ przyspiesza postępowanie choroby;

  • kwas benzoesowy, który jest składnikiem dżemów, galaretek i gum do żucia. Może powodować wymioty i bóle głowy;

  • dwutlenek siarki – konserwant dodawany do wina i napojów gazowanych. Spożywany w nadmiernych ilościach, może powodować nasilenie astmy.

Wszystko, co jest spożywane w nadmiarze, zwykle powoduje szereg nieprzyjemnych skutków ubocznych.

Które konserwanty są najzdrowsze?

Istnieją konserwanty, które są uznawane za zdrowe. Jednym z nich jest kwas mlekowy, otrzymywany z pomocą bakterii Lactobacillus. Zapobiega rozwojowi bakterii i drobnoustrojów. Można go znaleźć w pieczywie i jadalnych olejach. Ważnym konserwantem jest ryboflawina, czyli witamina B2, która zwalcza stany zapalne w organizmie. Występuje w wielu produktach żywnościowych, takich jak wątróbka, fasola czy jajka. Często jest dodawana do płatków śniadaniowych.

Ze swojego naturalnego pochodzenia znany jest chlorofil, czyli naturalny barwnik w kolorze zielonym, który można znaleźć w algach morskich, w pokrzywie czy w trawie. Jest dodawany do gum do żucia oraz wyrobów cukierniczych. Najbardziej znaną substancją żelującą naturalnego pochodzenia okazuje się agar, który pochodzi z Japonii. Jest źródłem błonnika spożywczego i można go znaleźć w dżemach, galaretkach i deserach. Sprawdza się jako zagęszczacz.

Źródła
  1. A. Witczak, Z. Sikorski, Szkodliwe substancje w żywności. Pochodzenie działanie zagrożenia zdrowotne, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2021.

  2. L. Chrząstek, B. Dondela, Konserwanty – dobro czy zło?, Wydawnictwo MA Oficyna Wydawnicza, Łódź 2011.

  3. J. Czapski, Dodatki do żywności poprawiające jej jakość sensoryczną, Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, Poznań 2015.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się

Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online

  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

jak-schudnac-z-nog-jakie-sa-najlepsze-metody
FitnessOdżywianie
1 min.
Jak schudnąć z nóg? Jakie są najlepsze metody?
02.06.2022
ziola-na-stawy-na-bole-na-odbudowe-chrzastki
ZdrowieOdżywianie
1 min.
Zioła na stawy - na bóle, na odbudowę chrząstki
24.01.2022
cwiczenia-na-drugi-podbrodek-jak-sie-go-pozbyc
FitnessOdżywianie
1 min.
Ćwiczenia na drugi podbródek - jak się go pozbyć?
29.10.2021
jak-biegac-zeby-schudnac-co-warto-wiedziec
FitnessOdżywianie
1 min.
Jak biegać, żeby schudnąć? Co warto wiedzieć?
29.10.2021
Popularne w kategorii Odżywianie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.