Przyczyny skurczów nóg w nocy. Co zrobić, aby ich uniknąć?

Paulina Kłos-Wojtczak

26.05.2022

Aktualizacja: 04.10.2022

Skurcze nóg pojawiające się w nocy mogą dosłownie spędzić sen z powiek. Jeśli powtarzają się one zbyt często i są wyjątkowo bolesne, konieczne jest wykonanie szczegółowych badań i udanie się do lekarza. Istnieje jednak kilka metod na tę dolegliwość, w tym lekkich ćwiczeń fizycznych.


skurcze-nog-w-nocy-jak-im-zapobiegac
pexels

Czym są skurcze łydek?

Skurcze i rozkurcze mięśni są fizjologicznym zjawiskiem, które warunkuje poruszanie się człowieka. To dzięki nim jesteśmy w stanie chodzić, biegać, jeździć na rowerze czy też pływać. Warto jednak zaznaczyć, że kondycja naszych mięśni jest uzależniona przede wszystkim od sposobu odżywiania się, stylu życia i współistnienia chorób, które mogą powodować ich osłabienie. Dużym problemem są bolesne skurcze łydek, ponieważ nie mamy kontroli nad intensywnością skurczu i bardzo trudno jest samodzielnie go rozluźnić. 

Skurcze łydek dotykają dużej partii mięśni, przez co mogą być wyjątkowo bolesne. Na skutek skurczu dochodzi do nagłej zmiany długości i napięcia włókien mięśniowych. Ból zlokalizowany jest w tylnej części podudzia i daje uczucie jednoczesnego rozciągania w jej przedniej części. 

Skurcze łydek w ciąży

Skurcze łydek w ciąży pojawiają się najczęściej między II a III trymestrem. Ich przyczyną są z reguły zaburzenia w równowadze wodno-elektrolitowej, w tym zbyt niski poziom magnezu, potasu, wapnia lub zbyt wysokie stężenie fosforu. Dolegliwe skurcze mięśniowe u kobiet spodziewających się dziecka mogą być także następstwem rosnącego brzucha, który nie tylko powoduje duże obciążenie kręgosłupa, ale także uciska na nerwy znajdujące się w okolicy miednicy. Ciężar rosnącej macicy może dodatkowo przyczyniać się do mniejszego ukrwienia kończyn dolnych.

Jakie są przyczyny pojawienia się skurczów łydek w nocy?

Przyczyn skurczu łydek może być wiele. Są nimi m.in.:

  • długotrwałe przyjmowanie leków o działaniu moczopędnym – dochodzi wówczas do dużej utraty elektrolitów zawartych w płynach,

  • nadmierne spożywanie kawy i ciemnej herbaty,

  • siedzący tryb życia i brak aktywności ruchowej,

  • cukrzyca,

  • nadciśnienie tętnicze krwi,

  • nadwaga i otyłość,

  • choroby o podłożu zapalnym, osteoporoza, zwyrodnienia stawów i mięśni,

  • miażdżyca i niewydolność żylna,

  • stosowanie niedostatecznie zdrowej diety, ubogiej w ważne składniki mineralne, w tym magnez i potas,

  • zbyt aktywny tryb życia – treningi o dużej intensywności przeciążające układ mięśniowo-szkieletowy.

Co więcej, brak magnezu objawiać się może także nadmiernymi skurczami innych partii mięśniowych, w tym powiek. Niedobory tego pierwiastka najlepiej potwierdzić za pomocą prostych badań laboratoryjnych wykonywanych z krwi. Zbyt niskie jego stężenie w znacznym stopniu upośledza zdolność koncentracji i sprzyja odczuwaniu stresu, co z kolei napędza całą spiralę zaburzeń równowagi hormonalnej i wodno-elektrolitowej. Niedobory wapnia z kolei skutkują nie tylko bolesnymi skurczami łydek, ale także mrowieniem i drętwieniem zarówno kończyn górnych, jak i dolnych. 

Warto pamiętać, że najczęstszą przyczyną skurczów łydek są niedobory elektrolitów, których objawy dotykają wiele układów ludzkiego ciała, w tym także serca, przewodu pokarmowego i mózgu.

Jak zapobiegać skurczom nóg w nocy?

Co na skurcze łydek jest najskuteczniejsze? Ponieważ znacznie łatwiej jest zapobiegać, niż leczyć, więc profilaktyka może uchronić nas przed bolesnymi skurczami łydek pojawiającymi się w nocy. 

Tym, co może uchronić nas przed skurczami łydek, są:

  • ciepła, lecz nie gorąca kąpiel zażywana wieczorem,

  • masaże nóg,

  • stosowanie kosmetyków redukujących obrzmienie kończyn dolnych,

  • fizjoterapia antyzakrzepowa,

  • dieta, w której należy unikać spożywania nadmiernej ilości kofeiny, alkoholu, a także szczawianów (np. rabarbaru, szczawiu),

  • picie około 2 litrów niegazowanej wody mineralnej dziennie.

Nie mniej ważne jest zadbanie o odpowiedni ruch. Szczególnie taki, który nie przeciąży mięśni łydek, a wzmocni je i pozwoli im na regenerację oraz odpoczynek. Wtedy częste skurcze łydek odejdą w zapomnienie. 

Ćwiczenia zapobiegające skurczom łydek

Ryzyko skurczów łydek zwiększa się przy siedzącym trybie życia. Dlatego też, jeśli pracujesz przed komputerem lub długo prowadzisz samochód, pamiętaj o tym, aby często wykonywać krótkie przerwy i robić spacery. Staraj się chodzić po schodach, zamiast jeździć windą, i w ramach codziennej aktywności fizycznej wybieraj spacery, pływanie lub jazdę na rowerze.

Prostym ćwiczeniem, które można wykonywać w warunkach domowych, są wspięcia na piętach. Usiądź wygodnie na krześle, nogi rozstaw na szerokość bioder, a stopy ustaw w kierunku zewnętrznym. Wykonuj delikatne wznosy pięty, trzymając dłonie swobodnie oparte na kolanach. 

Jeśli skurcz łydki zaskoczy cię w nocy, pamiętaj o głębokim oddychaniu i próbie rozluźnienia mięśni. W tym celu wyprostuj nogę i skieruj palce u stóp ku górze. Ćwiczenie nie powinno trwać dłużej niż 20 sekund i po tym czasie powinieneś odczuć wyraźną ulgę w bólu. Przy wstawaniu z pozycji leżącej staraj się delikatnie oprzeć całą stopę na powierzchni i stopniowo rozruszać mięsień. 

Źródła
  1. J. Chudek, Bolesne skurcze mięśni, zator powietrzny, ból w klatce piersiowej, „Problemy Lekarskie” 2006, t. 45, nr 3, s.120–121.

  2. E. Łastowiecka-Moras, Przewlekła niewydolność żylna kończyn dolnych – schorzenie związane z rodzajem wykonywanej pracy, „Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka” 2015, nr 6.

  3. B. Filipek, Farmakoterapia przewlekłej niewydolności żylnej, „Czasopismo Aptekarskie” 2008, t. 178, nr 10, s. 40–50.

  4. I. Sudoł Szopińska, K. Błachowiak i P. Koziński, Wpływ czynników środowiskowych na rozwój przewlekłej niewydolności żylnej, „Medycyna Pracy” 2006, t. 57, nr 4, s. 365–373.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

wrzody-zoladka-na-czym-polega-leczenie-naturalne
Zdrowie
2 min.
Wrzody żołądka - na czym polega leczenie naturalne?
30.07.2021
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
ziola-na-zatoki-jakie-stosowac-do-inhalacji-i-do-picia
Zdrowie
2 min.
Zioła na zatoki - jakie stosować do inhalacji i do picia?
24.01.2022
piolun-na-pasozyty-jak-stosowac-napar-nalewka
Zdrowie
1 min.
Jak stosować piołun na pasożyty? Czy jest skuteczny?
19.05.2021
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.