account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
FitnessRehabilitacja 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Zespół pasma biodrowo–piszczelowego – dolegliwość biegacza długodystansowego

Agata Oleszkiewicz

lek. Agnieszka Żędzian

26.01.2024

Aktualizacja: 26.01.2024

Przeciążone pasmo biodrowo–piszczelowe objawia się bólem i obrzękiem bocznej strony kolana. Dolegliwości tej możesz doświadczyć zwłaszcza w efekcie błędów treningowych. Tzw. ITBS ma tendencję do nawrotów, dlatego ważna jest rehabilitacja i profilaktyka. Dowiedz się więcej na ten temat!


czym-jest-zespol-pasma-biodrowo-piszczelowego-itbs
Pixabay.com

Polecane

kinezyterapia-leczenie-ruchem-jakie-sa-rodzaje
Fitness
1 min.
Kinezyterapia (leczenie ruchem) - jakie są rodzaje?
30.07.2021
chiropraktyka-co-to-jest-na-czym-polega
Fitness
1 min.
Chiropraktyka - co to jest? Na czym polega?
27.07.2021
lordoza-co-to-jest-jakie-sa-rodzaje-jak-ja-leczyc
Fitness
1 min.
Lordoza – co warto o niej wiedzieć?
19.05.2021
plaskostopie-co-to-jest-jak-leczyc-jakie-sa-rodzaje
Fitness
2 min.
Czym jest płaskostopie? W jaki sposób można je leczyć?
19.05.2021
Spis treści
  1. Czym jest zespół pasma biodrowo–piszczelowego?
  2. Jak powstaje ITBS?
  3. Objawy ITBS
  4. Leczenie ITBS
  5. Rehabilitacja ITBS

Czym jest zespół pasma biodrowo–piszczelowego?

Zespół pasma biodrowo–piszczelowego (ITBS) to złożony uraz tkanek znajdujących się po bocznej stronie uda na odcinku pomiędzy stawem biodrowym a kolanowym. Fizjologicznie (naturalnie) pasmo biodrowo-piszczelowe przesuwa się swobodnie wzdłuż wyniosłości kostnych podczas ruchów nogi. Struktura ta odpowiada za prawidłowe ułożenie mięśni odpowiedzialnych m.in. za wyprostowanie nogi w kolanie oraz jej zgięcie i odwodzenie w biodrze. Z tego względu bywa narażona na uszkodzenia w trakcie aktywności wymagającej takich ruchów nóg.

Możesz nadwyrężyć pasmo biodrowo–piszczelowe podczas uprawiania sportu, ale również wtedy, gdy sprzątasz – podejmując każdy typ aktywności, który wymaga zginania i prostowania nóg czy ich odwodzenia w biodrze.

Zespół pasma biodrowo–piszczelowego postępuje stopniowo, dlatego nie od razu będziesz mieć dolegliwości wskazujące na uraz. Objawy mają tendencję do nasilania się podczas zwyczajnych aktywności, np. wchodzenia po schodach. Jeśli odczuwasz dyskomfort w okolicy kolana bądź biodra, skonsultuj się z fizjoterapeutą lub ortopedą.

Jak powstaje ITBS?

W efekcie przeciążenia okolicy kolana w paśmie biodrowo–piszczelowym dochodzi do mikrourazów. Skutkiem zaburzenia równowagi mięśniowej (osłabienia niektórych mięśni) jest nadmierne napinanie pasma i jego uszkodzenia. W efekcie powstaje miejscowy stan zapalny.

Głównymi czynnikami ryzyka wywołującymi objawy ITBS są błędy treningowe, w tym nadmierna intensywność treningu, pomijanie przerw na odpoczynek w trakcie sesji i pomiędzy nimi, uprawianie sportu pomimo odczuwania dolegliwości w okolicy kolana.

Istotne znaczenie ma również nieodpowiednio dobrane obuwie. Zwłaszcza zużycie środkowej warstwy podeszwy po zewnętrznej stronie stwarza ryzyko powstania ITBS, gdyż obuwie pozbawione zostaje wówczas funkcji amortyzacyjnej, wspierającej stopę i wyższe partie nogi. Źle dopasowane buty mogą powodować ponadto ból piszczeli i inne dolegliwości.

Przyczynami ITBS mogą być także niektóre wady postawy, w tym: asymetria miednicy, boczne skrzywienie kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, nadmierne przodopochylenie tułowia, szpotawość i koślawość kolan, nadmierna rotacja wewnętrzna piszczeli, nierówność kończyn dolnych. Pasmo biodrowo–piszczelowe nadwyręża także stopa końsko– szpotawa.

Objawy ITBS

ITBS sprawia, że kolano boli od strony bocznej, choć dolegliwości tych nie odczujesz od razu po odbyciu wyczerpującego treningu. Mikrouszkodzenia w obrębie włókien kolagenowych pasma powstają stopniowo, a z biegiem czasu stan zapalny tkanek się rozwija i pogarsza. W efekcie pasmo biodrowo–piszczelowe zaczyna dokuczać coraz mocniej i to już nawet nie tylko po zewnętrznej stronie kolana. Może promieniować w kierunku dołu kolanowego, czyli do tylnej części kolana oraz w stronę biodra.

Oprócz bólu występuje obrzęk, zaczerwienienie i ocieplenie kolana, a także uczucie przeskakiwania w stawie i słyszalne trzaski. W niektórych przypadkach osoba z zespołem pasma biodrowo-piszczelowego zaczyna celowo ograniczać ruchomość kolana, zmieniając charakter chodu na utykający czy starając się trzymać nogę wyprostowaną podczas odpoczynku w celu uniknięcia prowokacji bólu.

Leczenie ITBS

Leczenie ITBS najlepiej rozpocząć jak najszybciej, aby ograniczyć postęp uszkodzeń pasma biodrowo–piszczelowego i uniknąć przykrych dolegliwości ograniczających funkcje kończyny dolnej. Jest to istotne z tego względu, że uszkodzenia zwiększają ryzyko powstania powikłań, np. przedwczesnych zmian zwyrodnieniowych kolana. Na tym etapie stosuje się leki oraz doraźne zabiegi kojące o szybkim działaniu. Ćwiczenia na ból kolana i inne zabiegi rehabilitacyjne wprowadza się po złagodzeniu dolegliwości.

W ostrej fazie ITBS, czyli kiedy objawy są najsilniejsze, lekarz może zalecić m.in.:

  • odpoczynek od treningów i ograniczenie pracy nogi w ciągu dnia, czyli oszczędny tryb;

  • elewację nogi w ciągu dnia, czyli uniesienie jej w czasie odpoczynku czy pracy siedzącej (możesz oprzeć nogę o puf czy podnóżek, aby usprawnić krążenie i odciążyć uszkodzone tkanki pasma);

  • farmakoterapię przeciwbólową i przeciwzapalną z zastosowaniem leków doustnych lub maści, a jeśli pasmo biodrowo–piszczelowe dokucza mocno, nawet iniekcji (zastrzyków) steroidowych.

Leczenie ITBS obejmuje także kompresy bolesnej okolicy. Opaska na kolano zapobiega postępowi uszkodzeń struktur kolagenowych pasma i ogranicza dolegliwości bólowe. Cenne bywają także zimne okłady i masaże lodem. Usprawniają one krążenie, a także korzystnie wpływają na napięcie mięśni.

Rehabilitacja ITBS

W leczeniu zespołu pasma biodrowo–piszczelowego ważną rolę odgrywa fizykoterapia. Lekarz może uznać za wskazane wykonywanie zabiegów zarówno w ostrej, i jak i przewlekłej fazie tej patologii. Wśród najważniejszych wymienia się m.in. ultradźwięki i jonoforezę (podanie przezskórne leku przy pomocy prądu elektrycznego), a także laseroterapię, krioterapię i magnetoterapię. Duże znaczenie w terapii ma także masaż tkanek głębokich. Dodatkowo na okolicę przebiegu pasma biodrowo–piszczelowego stosuje się taping. 

Po ustąpieniu najbardziej dokuczliwych objawów choroby można skorzystać ze specjalnych ćwiczeń na pasmo biodrowo–piszczelowe. Obejmują one przede wszystkim ćwiczenia na rozciąganie, czyli stretching nogi. Niekiedy konieczne jest wdrożenie gimnastyki korekcyjnej, ukierunkowanej na redukcję wady postawy powodującej dysproporcję napięcia mięśniowo–więzadłowego w obrębie nogi.

Źródła
  1. K. Backup, Testy kliniczne w badaniu kości, stawów i mięśni, PZWL, Warszawa 2007.
  2. J. Galloway, Bieganie metodą Gallowaya. Ciesz się dobrym zdrowiem i doskonałą formą!, Helion, Gliwice 2011.
  3. A.I. Kapandji, Anatomia funkcjonalna stawów. Kończyna dolna, Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013.
  4. J. Piotrowski i in., Przeciążenie pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS), „Wiedza w Praktyce” 2016, nr 1.
Author Agata Oleszkiewicz picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

co-daje-stawianie-baniek-jak-i-gdzie-nalezy-to-robic
Fitness
1 min.
Co daje stawianie baniek? Jak i gdzie należy to robić?
27.07.2021
maseczka-z-sody-oczyszczonej-na-wagry-na-tradzik
Fitness
1 min.
Maseczka z sody oczyszczonej - na wągry, na trądzik
28.10.2021
rozgrzewka-nog-jak-powinna-wygladac-przed-treningiem
Fitness
1 min.
Rozgrzewka nóg - jak powinna wyglądać przed treningiem?
30.07.2021
jakie-sa-najlepsze-cwiczenia-na-gorne-partie-ciala
Fitness
1 min.
Jakie są najlepsze ćwiczenia na górne partie ciała?
30.07.2021
Popularne w kategorii Fitness
skolioza-co-to-jest-jakie-sa-przyczyny-jak-leczyc
Fitness
1 min.
Skolioza – przyczyny, objawy, metody leczenia
19.05.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.