account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Gronkowiec złocisty – objawy i metody leczenia zakażenia

Emilia Kruszewska

lek. Wiktor Trela

13.12.2023

Aktualizacja: 13.12.2023

Gronkowiec złocisty to bakteria silnie zakaźna i szybko rozprzestrzeniająca się. Zakażenie nią prowadzi do rozwoju wielu chorób, również wieloukładowych. Gronkowce są wyjątkowo odporne na działanie antybiotyków, dlatego leczenie polega na kombinacji wielu środków. Do zakażenia gronkowcem może dojść zarówno w warunkach szpitalnych, jak i pozaszpitalnych. Bakteria przenika do organizmu przez uszkodzoną skórę.


gronkowiec-zlocisty-objawy-zakazenia-metody-leczenia
Pixabay.com

Polecane

jak-wyleczyc-zoladek-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak wyleczyć żołądek po antybiotyku i jak go chronić przed niekorzystnym działaniem antybiotykoterapii?
30.05.2022
grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
bable-po-oparzeniu-po-ilu-dniach-znikaja-czym-smarowac
Zdrowie
1 min.
Bąble po oparzeniu - po ilu dniach znikają? Czym smarować?
30.07.2021
Spis treści
  1. Gronkowiec złocisty – dlaczego jest groźny?
  2. Gdzie można zarazić się gronkowcem złocistym?
  3. Czynniki sprzyjające zakażeniu gronkowcem złocistym
  4. Objawy gronkowca złocistego
  5. Gronkowiec złocisty jako czynnik chorób skóry
  6. Diagnostyka zakażenia gronkowcem złocistym
  7. Gronkowiec złocisty – leczenie
  8. Czy gronkowiec jest wyleczalny?

Gronkowiec złocisty – dlaczego jest groźny?

Gronkowce to powszechnie występujące w przyrodzie bakterie. Znajdują się w glebie, kurzu, wodzie, ściekach, żywności, na przedmiotach. Kolonizują również skórę oraz błony śluzowe człowieka i zwierząt. Wyróżnia się wiele typów gronkowca. Najczęściej diagnozowanym i też najbardziej chorobotwórczym jest gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus). Poziom zagrożenia wynika z wytwarzania przez bakterię wielu bardzo szkodliwych toksyn i wysokiej odporności na antybiotyki, środki dezynfekcyjne i antyseptyczne (odkażające). Około 90% gronkowców wytwarza penicylinazy, czyli enzymy sprawiające, że bakterie są całkowicie odporne na środki zawierające penicylinę [1]. To powoduje, że gronkowiec złocisty jest bardzo dużym problemem klinicznym, prowadzącym do wielu zakażeń o ciężkim przebiegu, a nawet do śmierci. 

Gdzie można zarazić się gronkowcem złocistym?

W opracowaniach naukowych szacuje się, że 50% populacji ludzi jest tymczasowymi nosicielami gronkowca złocistego, a około 20% populacji nosicielami stałymi [2]. Do zakażenia dochodzi zarówno w szpitalu, jak i poza nim. Gronkowcem można zarazić się poprzez zjedzenie zakażonego pokarmu, zanieczyszczenie uszkodzonej skóry, stosowanie zanieczyszczonych przedmiotów, np. sztućców, ręczników, cewników, wenflonów.

Okres nosicielstwa gronkowca, czyli to, jak długo bakteria jest w organizmie i może się przenosić na innych, nie wywołując objawów u nosiciela, jest bardzo zróżnicowany i zależy od kilku czynników, m.in.: wieku chorego, ogólnego stanu zdrowia i współwystępowania chorób przewlekłych obniżających odporność organizmu.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 11 marca 2005 roku każde zdiagnozowane zakażenie gronkowcem złocistym jest objęte obowiązkiem rejestracji [3].

Czynniki sprzyjające zakażeniu gronkowcem złocistym

Zakażeniu i rozwojowi infekcji sprzyja współwystępowanie schorzeń, m.in.: zaawansowana cukrzyca, owrzodzenia stóp (o podłożu cukrzycowym), przewlekła niewydolność nerek, choroby naczyń krwionośnych, choroby serca, przewlekłe ubytki odporności, schorzenia wątroby. Ponadto czynnikami zwiększającymi ryzyko zakażenia gronkowcem złocistym w szpitalach i ośrodkach służby zdrowia są: owrzodzenia i rany, stosowanie wkłuć centralnych, stosowanie cewników, rany pooperacyjne i pozabiegowe, dożylne stosowanie leków, przyjmowanie leków immunosupresyjnych (obniżających odporność) i glikokortykosteroidów (mają m.in. działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne). 

Objawy gronkowca złocistego

Zakażenie gronkowcem złocistym może przebiegać zarówno objawowo, jak i bezobjawowo. Nosicielstwo bezobjawowe wynika ze zdolności bakterii do wytworzenia stanu równowagi między organizmem człowieka a patogenem. Sprzyja to więc powolnej kolonizacji bakterii w ciele nosiciela. Z czasem, wraz ze wzrostem ilości patogenów, dochodzi do zaburzenia wytworzonej równowagi, osłabienia odporności i rozwoju aktywnego zakażenia.

Ogólnoustrojowe zakażenie gronkowcem złocistym prowadzi do rozwoju wielu chorób:

  • układu oddechowego (zapalenia: gardła, migdałków, płuc, oskrzeli, ucha środkowego);

  • układu moczowego (zapalenia pęcherza, odmiedniczkowego zapalenia nerek);

  • układu pokarmowego (zatruć pokarmowych, zapalenia jelit);

  • zapalenia ropnego stawów;

  • zapalenia sutków;

  • zapalenia szpiku i kości;

  • zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;

  • zapalenia spojówek;

  • zapalenia zatok.

Choroby te mogą rozwinąć się zarówno na skutek zakażenia gronkowcem i być jednocześnie ich objawem, jak i powstać jako powikłanie nieleczonego zakażenia bakterią. 

Gronkowiec złocisty jako czynnik chorób skóry

Zakażenie gronkowcem złocistym zwiększa podatność na różne choroby skóry, takie jak: zapalenie mieszków włosowych, czyrak, czyrak gromadny, ropień skórny, liszajec pęcherzowy. Ponadto duńscy badacze wykazali, że zakażenie gronkowcem złocistym sprzyja rozwojowi wyprysku atopowego. W populacji generalnej, czyli biorąc pod uwagę wszystkich ludzi, gronkowiec występuje na skórze 5–30% osób, natomiast u pacjentów chorych na wyprysk atopowy obecność gronkowca sięga nawet 100% przypadków. Duńscy naukowcy wykazali, że do wywołania zmian atopowych nie jest konieczna aktywność żywego gronkowca, a wystarcza kontakt skóry z wydzieliną bakterii, która prowadzi do powstania reakcji alergicznej [4]. 

Diagnostyka zakażenia gronkowcem złocistym

Lekarz może zdiagnozować zakażenie gronkowcem na podstawie objawów. Gronkowiec w gardle objawia się zmianami podobnymi do anginy, gronkowiec skóry przebiega np. pod postacią liszajów lub ropnia, a gronkowiec oka wywołuje jęczmień. Jeśli masz te dolegliwości, skonsultuj się z lekarzem rodzinnym, który ustali leczenie lub skieruje Cię do specjalisty, np. laryngologa, okulisty czy chirurga (w przypadku ropnia).

Do ostatecznego potwierdzenia zakażenia niezbędne jest badanie mikrobiologiczne materiału pobranego z zakażonego miejsca. Próbką jest wydzielina ropna, płyn stawowy, krew, plwociny, a w przypadku podejrzenia gronkowca sutka kobiety karmiącej – próbka mleka. Złotym standardem diagnostyki jest hodowla bakterii z pobranej próbki, która jednoznacznie potwierdzi obecność gronkowca. Niezbędne jest również wykonanie antybiogramu (badania odporności patogenu na określone antybiotyki), które ułatwia dobranie skutecznych leków. Jeśli okaże się, że masz gronkowca, badania powinni wykonać również osoby z Twojego bliskiego otoczenia.

Gronkowiec złocisty – leczenie

Gronkowiec złocisty charakteryzuje się wysoką zmiennością genetyczną i bardzo dobrym przystosowaniem do warunków środowiska, w którym żyje. W konsekwencji tego wykazuje wysoką odporność na większość leków przeciwdrobnoustrojowych, co utrudnia leczenie. W związku z wysoką lekoopornością gronkowca w leczeniu zakażenia bakterią konieczne jest stosowanie kombinacji różnych leków.

W przypadku gronkowca skóry zastosowanie mają środki miejscowe zawierające antybiotyk oraz substancje odkażające. Jeśli mamy do czynienia z zakażeniem ogólnoustrojowym, terapia opiera się na zastosowaniu odpowiednich antybiotyków. 

Czy gronkowiec jest wyleczalny?

Zakażenie gronkowcem złocistym jest bardzo trudne, ale możliwe do całkowitego wyleczenia. Powodzenie i czas terapii zależą od ogólnego stanu zdrowia chorego i reakcji układu odpornościowego. Leczenie antybiotykami zwykle trwa od 5 do 10 dni i w niektórych przypadkach może wymagać hospitalizacji (pobytu w szpitalu). Całkowity czas eliminacji gronkowca z organizmu może trwać nawet kilka miesięcy.

Źródła
  1. K. Głuszek, Ocena wrażliwości szczepów Staphylococcus Aureus na środki dezynfekcyjne, „Studia Medyczne” 2010, 19, s. 13–23. 
  2. B. Nowakowicz-Dębek i in., Epidemiologia wielolekoopornych szczepów Staphylococcus aureus, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2016, 97(2), s. 106–112. [2,3]
  3. R. Śpiewak, Postępowanie w wyprysku atopowym – miejsce leczenia przeciwbakteryjnego, „Przegląd alergologiczny” 2006, 3(2), s. 19–23. [4]

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
Wysypka po antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Wysypka po antybiotyku – domowe sposoby
03.06.2022
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.