Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Skórne i neurologiczne objawy nadmiaru żelaza

Sylwia Brodniewska

21.01.2022

Aktualizacja: 21.01.2022

Żelazo jest bardzo ważnym pierwiastkiem dla naszego organizmu, dlatego warto regularnie kontrolować jego poziom. Nadmiar żelaza zdarza się niezwykle rzadko, ale jest niebezpieczny dla zdrowia. Pierwszym krokiem do obniżenia jego poziomu jest zmiana diety. Warto wprowadzić więcej warzyw i owoców, w miejsce mięsa, głównie czerwonego. Leczenie nadmiaru żelaza jest długie i wymagające, ale przynosi dobre efekty.


nadmiar-zelaza-objawy-skorne-i-neurologiczne
pexels

Jak rozpoznać nadmiar żelaza?

Nadmiar żelaza mogą sugerować objawy, na które warto zwrócić uwagę. Są to m.in.: zmęczenie, senność, osłabienie, brak energii, wypadanie włosów, zaburzenia miesiączkowania, a także stany podgorączkowe. Niekoniecznie muszą wystąpić wszystkie objawy jednocześnie. Czasem pojawiają się również problemy ze skórą, która staje się sucha i szara. U mężczyzn może występować kłopot z erekcją. Jeśli nadmiar żelaza jest dużo powyżej dopuszczalnej normy, to może to prowadzić do niewydolności wątroby, a z czasem do jej marskości. Kolejnym krokiem powinno być wykonanie badań z krwi, które potwierdzą lub wykluczą nadmiar żelaza we krwi. Nadmiar tego pierwiastka w organizmie może wskazywać bowiem na hemochromatozę. To genetyczna choroba, która wolno się rozwija, a jej objawy to m.in.: brak energii, utrata masy ciała, osłabienie organizmu oraz bóle kostno-stawowe.

Co powoduje nadmiar żelaza we krwi?

Najczęstszą przyczyną wysokiego poziomu żelaza jest hemochromatoza pierwotna, czyli mutacja genu HFE, która powoduje wchłanianie z organizmu dużo większej ilości tego pierwiastka niż w przypadku zdrowych osób. Standardowo wchłanialność żelaza wynosi 1%, podczas gdy pozostałe 99% jest wydalane z organizmu. U osób z mutacją genu HFE wchłanialność może wynosić nawet 100%, co jest groźne dla wątroby i całego organizmu.

Istnieje także hemochromatoza wtórna, która najczęściej wynika ze złej diety. Dochodzi wtedy do nadmiernego uwolnienia jonów żelaza z czerwonych krwinek oraz komórek wątroby. Uwolnione w ten sposób żelazo trafia do serca, trzustki, płuc, tarczycy, nadnerczy, nerek i szpiku kostnego.

Nadmiar żelaza może powstać również w wyniku przyjmowania wielu preparatów zawierających ten pierwiastek. Jeśli stosujesz kilka suplementów diety, koniecznie sprawdź, czy w ich składzie nie ma żelaza, ponieważ bardzo łatwo można go przedawkować. Najlepiej, jeśli przed rozpoczęciem suplementacji skontaktujesz się z lekarzem, aby dobrać odpowiednią dawkę tego pierwiastka.

Dieta bogata w żelazo, zawierająca czerwone mięso, jaja i wątróbkę może sprzyjać wystąpieniu wysokiego poziomu żelaza we krwi, dlatego warto zwrócić uwagę na to, co się je.

Dieta na nadmiar żelaza

Pierwszym krokiem do obniżenia poziomu żelaza jest zmiana diety. Należy ograniczyć spożywanie mięsa, głównie czerwonego i wątróbki, ponieważ to one są głównym źródłem żelaza. Do jadłospisu można również dodać żółtka czy suszone owoce. Dieta bogata w produkty zawierające wapń ogranicza wchłanianie żelaza, dlatego jeśli cierpisz na nadmiar tego pierwiastka, dodaj jogurty, sery czy mleko. Możesz także sięgnąć po napoje, które wypłukują żelazo, czyli kawę oraz mocną herbatę.

Dietę należy także wzbogacić o świeże warzywa i owoce, orzechy i wartościowe węglowodany, jak ryż, makaron czy kasza. Stosując dietę na nadmiar żelaza, należy także odstawić alkohol, który dodatkowo obciąża wątrobę. Jeśli chcesz obniżyć poziom żelaza, unikaj suplementowania witaminy C oraz produktów, które ją zawierają, ponieważ zwiększa ona jego wchłanialność. Witamina C znajduje się nie tylko w cytrusach, lecz także w papryce, porzeczkach, pomidorach czy kiszonkach.

Jak usunąć nadmiar żelaza z organizmu?

Leczenie nadmiaru żelaza jest procesem długotrwałym i wymaga działania w wielu obszarach. Najprościej i najszybciej można wdrożyć zmiany w sposobie odżywiania. Jeśli nadmiar żelaza jest duży, konieczne będzie upuszczanie krwi w celu pozbycia się tego pierwiastka z organizmu.

Chcąc pozbyć się żelaza z organizmu, często konieczne jest stosowanie leków. Każde leczenie powinno być skonsultowane z lekarzem, który dobierze odpowiednie farmaceutyki w odpowiedniej dawce. Do swojego trybu życia warto włączyć regularną aktywność fizyczną, ponieważ wraz z potem wydala się cenne witaminy i mikroelementy, w tym żelazo. Wcześnie wykryty wysoki poziom żelaza można doprowadzić do optymalnej wartości, dlatego regularne badania z krwi są niezwykle ważne.

Źródła
  1. J. Artym, Udział laktoferryny w gospodarce żelazem w organizmie. Część I. Wpływ laktoferryny na wchłanianie, transport i magazynowanie żelaza, Zakład Terapii Doświadczalnej, Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. L. Hirszfelda we Wrocławiu, Wrocław 2008.

  2. K. Szota, Hemochromatoza. Nadmiar żelaza we krwi, Wydawnictwo Poligraf, Wrocław 2021.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Odżywianie
Ad

Polecane

platki-kukurydziane-czy-sa-zdrowe-ile-maja-kalorii
Odżywianie
1 min.
Czym wyróżniają się płatki kukurydziane? Skład i właściwości produktu
19.05.2021
sniadanie-lekkostrawne-z-czego-powinno-sie-skladac
Odżywianie
2 min.
Śniadanie lekkostrawne - z czego powinno się składać?
27.07.2021
dieta-po-kolonoskopii-czego-nie-wolno-jesc
Odżywianie
3 min.
Jak wygląda dieta po kolonoskopii? Co jeść, a czego unikać?
19.05.2021
zupa-lekkostrawna-z-czego-ja-ugotowac
Odżywianie
2 min.
Zupa lekkostrawna – z czego ją ugotować? | Welbi
19.05.2021

Najchętniej czytane

ziola-na-stawy-na-bole-na-odbudowe-chrzastki
ZdrowieOdżywianie
1 min.
Zioła na stawy - na bóle, na odbudowę chrząstki
24.01.2022
cwiczenia-na-drugi-podbrodek-jak-sie-go-pozbyc
FitnessOdżywianie
1 min.
Ćwiczenia na drugi podbródek - jak się go pozbyć?
29.10.2021
ile-krokow-dziennie-robic-zeby-schudnac
FitnessOdżywianie
1 min.
Ile kroków dziennie robić, żeby schudnąć?
29.10.2021
jak-wyszczuplic-lydki-jakie-sa-skuteczne-sposoby
FitnessOdżywianie
1 min.
Jak wyszczuplić łydki? Jakie są skuteczne sposoby?
29.10.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.