Zweryfikowane przez eksperta

Czym są limfocyty? Jakie funkcje pełnią?

Olga Dąbska

lek. Agnieszka Widera

31.10.2021

Aktualizacja: 06.10.2022

Limfocyty to rodzaj leukocytów, czyli białych krwinek. Wymienia się wśród nich komórki T i B, które są odpowiednio produkowane głównie w grasicy i szpiku kostnym. Główną funkcją limfocytów jest regulowanie pracy układu odpornościowego. Aby ocenić ich poziom, wystarczy wykonać morfologię.


limfocyty-co-to-jest-jakie-sa-normy
pixabay.com

Co to są limfocyty?

Limfocyty to elementy morfotyczne krwi, które zaliczane są do populacji leukocytów, a więc do krwinek białych. Stanowią zróżnicowaną grupę, bo wśród nich wymienia się:

  • limfocyty B (szpikozależne),

  • limfocyty T (grasiczozależne),

  • niegdyś mówiło się jeszcze o komórkach NK, które mimo podobnej budowy wykazują jednak inny sposób działania niż limfocyty.

Limfocyty to komórki o wielkości 6-15 mikrometrów. Mają stosunkowo duże jądro komórkowe i niewielką ilość cytoplazmy, czyli substancji wypełniającej komórkę. Produkowane są w różnych miejscach. Powstają przede wszystkim w czerwonym szpiku kostnym, grasicy, grudkach chłonnych błon śluzowych, śledzionie, węzłach chłonnych.

Limfocyty - normy

Morfologia to podstawowe badanie pozwalające ocenić poziom limfocytów w organizmie. Badanie poziomu limfocytów opiera się na pobraniu próbki krwi z żyły łokciowej. Prawidłowa liczba limfocytów nieco różni się w poszczególnych kategoriach wiekowych.

Wartości procentowe limfocytów powinny mieścić się w granicach:

  • noworodki do 6 dni - 26-36%,

  • noworodki 7-13 dni - 36-46%,

  • noworodki 14-30 dni - 43-53%,

  • niemowlęta - 45-75%,

  • dzieci w wieku 1-3 lat - 50-70%,

  • dzieci w wieku 4-5 la - 40-60%,

  • dzieci w wieku 6-7 lat - 32-52%,

  • dzieci w wieku 8-15 lat - 28-48%,

  • młodzież w wieku 16-19 lat - 25-45%,

  • dorośli - 15-40%.

Jeśli Twoje wyniki badań są nieprawidłowe, najlepiej skontaktuj się z lekarzem. Zarówno zbyt wysoki, jak i zbyt niski poziom limfocytów stanowi wskazanie do dalszej diagnostyki. Nadmiar i niedobór limfocytów są uważane za stany potencjalnie groźne dla zdrowia.

Jaka jest rola limfocytów?

Limfocyty B odpowiadają za rozpoznawanie antygenów i wytwarzanie przeciwciał. Antygen to substancja, która wykazuje immunogenność (zdolność do wywołania przeciw sobie odpowiedzi odpornościowej) i antygenowość (zdolność do wiązania się z przeciwciałami). Przeciwciała zaś to białka produkowane przez pobudzone przez limfocyty B komórki, które mają zdolność do łapania antygenów. Odgrywają kluczową rolę w obronie organizmu przed pasożytami, bakteriami, wirusami i innymi patogenami.

Od limfocytów T zależy odpornościowa odpowiedź komórkowa, czyli jeden z mechanizmów reagowania układu odpornościowego, kiedy na organizm działają szkodliwe czynniki. Limfocyty zabijają je. Działają przeciwzakaźnie i przeciwnowotworowo. Wydzielają cytokiny, czyli białka, które wpływają na wzrost i pobudzenie komórek odpornościowych. Jednakże limfocyty mogą wykazywać działanie niepożądane, kiedy zaczynają zwalczać normalne komórki organizmu. Mówi się wtedy o chorobach autoimmunologicznych.

Zaburzenia liczby limfocytów

Wśród głównych nieprawidłowości z zakresu liczby limfocytów we krwi wymienia się:

  • limfocytozę - to stan, kiedy limfocyty są powyżej normy,

  • limfopenię - to stan, kiedy w organizmie jest niski poziom limfocytów. Stwierdza się go, gdy liczba limfocytów spadła poniżej 1000/μl. Inne określenie, jakie możesz spotkać dla opisania tej patologii, to limfocytopenia.

Zbyt dużo limfocytów - co może oznaczać?

Zwiększenie liczby limfocytów jest objawem trwających w organizmie procesów zapalnych, które zaburzają odporność organizmu. Podwyższoną liczbę limfocytów obserwuje się w czasie rekonwalescencji po przebytych chorobach infekcyjnych i zakażeniach, takich jak mononukleoza zakaźna, bruceloza, gruźlica, cytomegalia. Wpisuje się też w objawy krztuścowe. Limfocyty powyżej normy można zaobserwować przy pospolitych chorobach, jak ospa wietrzna, grypa, przeziębienie, świnka, różyczka. Znacznie podwyższony poziom limfocytów występuje w chorobie Addisona, zapaleniu naczyń, chorobie Crohna, wrzodziejącym zapaleniu jelit, przy nadmiarze hormonów tarczycy. Bardzo duża limfocytoza jest objawem chorób rozrostowych układu chłonnego i towarzyszy chłoniakom, szpiczakowi mnogiemu, przewlekłej białaczce limfatycznej.

Czego oznaką jest zbyt mała ilość limfocytów?

Za obniżone limfocyty może odpowiadać wiele czynników. Stan ten występuje we wrodzonych i nabytych defektach odpornościowych. Oto przykładowe schorzenia, jakim towarzyszy ta nieprawidłowość:

  • AIDS,

  • choroba Hodgkina,

  • mocznica,

  • zespół wstrząsowy,

  • zespół popromienny,

  • różne rodzaje nowotworów,

  • WZW,

  • stwardnienie rozsiane,

  • toczeń,

  • reumatoidalne zapalenie stawów,

  • niewydolność nerek i krążenia.

Niski poziom limfocytów występuje przy niektórych schorzeniach dziedzicznych, takich jak zespół Wiskotta-Aldricha, zespół DiGeorge’a, anemia aplastyczna. Bywa konsekwencją stosowania kortykosteroidów i leków cytostatycznych. Obniżenie limfocytów obserwowane jest też podczas pierwszej fazy chorób infekcyjnych.

Nie tylko choroby prowadzą do spadku liczby limfocytów. Predysponuje do niego również doświadczanie stresowych sytuacji czy zbyt intensywny wysiłek fizyczny. Przy limfopenii wykazuje się wzmożoną podatność na zakażenia i infekcje wirusowe oraz bakteryjne. W związku z tym można się łatwo przeziębić, występuje skłonność do powstawania czyraków na skórze i owrzodzeń jamy ustnej.

Źródła
  1. J. Gołąb i in., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011, s. 173-180.

  2. J. Lindenmann, Origin of the terms 'antibody' and 'antigen', „Scandinavian Journal of Immunology” 1984, t. 19, nr 4, s. 281-285.

  3. A. Szczawińska-Popłonyk, Limfocyty T regulatorowe w immunopatologii i immunoterapii chorób alergicznych, „Alergia” 2014, t. 4, nr 53-55.

  4. W. Kłopocka, Limfocyty – funkcje i ruch, „Kosmos” 1992, t. 41, nr 1, s. 63–90.

  5. W. Sawicki, Histologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, s. 174.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.