account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Nerki – ich budowa, funkcje i znaczenie dla organizmu

Marta Drzazgalek. Agnieszka Żędzian06.04.2024Aktualizacja: 06.04.2024

Nerki to naturalny filtr, dzięki któremu organizm człowieka na bieżąco oczyszcza się z toksyn i wraz z moczem wydala szkodliwe produkty przemiany materii. Jednak produkowanie moczu to tylko jedna z wielu funkcji tego niewielkiego, parzystego narządu. Odpowiada on także za produkcję hormonów, takich jak erytropoetyna, a ponadto reguluje ciśnienie krwi. Sprawdź, co jeszcze warto wiedzieć na ten temat!


nerki-jakie-pelnia-funkcje-w-organizmie
Pixabay.com

Polecane

przeciwciala-czym-sa-co-je-wytwarza
Zdrowie
2 min.
Przeciwciała - czym są? Co je wytwarza?
31.10.2021
jak-obnizyc-cisnienie-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie
2 min.
Jak obniżyć ciśnienie? Sprawdź domowe sposoby walki z nadciśnieniem
19.05.2021
wzmocnienie-organizmu-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak możesz wzmocnić swój organizm po antybiotyku?
30.05.2022
jak-wzmocnic-serce-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak wzmocnić serce po chemioterapii, przy arytmii, po zawale? Dieta, ćwiczenia, naturalne sposoby
19.05.2021
Spis treści
  1. Nerki – gdzie się znajdują? Jak są zbudowane?
  2. Nerki – jakie są ich funkcje w organizmie człowieka?
  3. Wytwarzanie moczu
  4. Usuwanie zbędnych substancji z organizmu
  5. Produkcja hormonów
  6. Regulowanie ciśnienia krwi
  7. Synteza witaminy D3

Nerki – gdzie się znajdują? Jak są zbudowane?

Nerki to niewielki, parzysty narząd. Kształtem przypominają fasole. Znajdują się na wysokości ostatnich par żeber, na tylnej ścianie jamy brzusznej, poza jamą otrzewnej. Są położone symetrycznie po obu stronach kręgosłupa, ale nie na tym samym poziomie – zazwyczaj różnica w wysokości wynosi 1,5–3 cm. Ów niewielki narząd ma ok. 11 cm długości, a jego prawidłowa masa powinna mieścić się w przedziale 35–175 g. Nerki są zbudowane z komórek zwanych nefronami, a w ich budowie wyróżnia się takie elementy, jak: korę nerki, piramidy nerkowe, kielichy nerkowe, torebkę włóknistą oraz naczynia krwionośne,  w tym tętnice i żyły międzypłatowe. 

Ten najważniejszy narząd układu moczowego jest bogato unaczyniony i przepływa przez niego bardzo duża ilość krwi. Szacuje się, że w ciągu minuty przez nerki zdrowego człowieka przepływa od 800 do 1200 ml krwi. Krew dopływa tutaj przez tętnicę nerkową, będącą odgałęzieniem aorty brzusznej, a odpływa poprzez żyłę nerkową, uchodzącą do żyły głównej dolnej.

Prawidłowe funkcjonowanie nerek jest kluczowe dla zdrowia człowieka – organizm potrzebuje do życia przynajmniej jednej nerki. Dlatego w razie konieczności praktykowane są przeszczepy tego narządu, a w przypadku poważnych schorzeń wdraża się dializy, które mają na celu odtworzenie głównych funkcji nerek.

Nerki – jakie są ich funkcje w organizmie człowieka?

Nerki to wielofunkcyjny narząd. Autorzy naukowych opracowań porównują ich działanie do filtra, dzięki któremu organizm pozbywa się toksyn i innych szkodliwych produktów przemiany materii, a pozostaje w nim tylko to, co go odżywia. Niektórzy piszą również, że nerki są naszą wewnętrzną „wieżą kontrolną”, która reguluje podstawowe czynności życiowe i pomaga zachować homeostazę (równowagę) całego organizmu. Do najważniejszych zadań tego narządu należą: wytwarzanie moczu, usuwanie toksyn, produkcja ważnych hormonów oraz pośrednie regulowanie ciśnienia krwi.

Wytwarzanie moczu

Wytwarzanie moczu to główna – choć oczywiście nie jedyna – funkcja nerek. Jest to złożony proces, podczas którego dochodzi do przesączenia krwi w strukturach kłębuszka nerkowego. Szacuje się, że te struktury są w stanie przefiltrować 80–120 ml płynu na minutę i na tej podstawie lekarz stwierdza, czy nerki funkcjonują prawidłowo. W pierwszej kolejności powstaje tzw. mocz pierwotny, który podlega dalszym procesom, np. resorpcji, czyli zwrotnemu wchłanianiu cennych substancji do krwi. Na tym etapie dochodzi też do wydzielania do moczu produktów przemiany materii oraz elektrolitów. Powstały w ten sposób mocz ostateczny trafia do cewek zbiorczych, a następnie do moczowodu, skąd jest dalej transportowany do pęcherza moczowego i wydalany z organizmu.

O tym, jak ogromną pracę muszą codziennie wykonywać nerki, mówią liczby – wyobraź sobie, że w ciągu doby filtrują więcej niż 100 l moczu pierwotnego, aby uzyskać 1,5 l moczu ostatecznego, który zostanie wydalony przez organizm. 

  • Dowiedz się też, jakie są najczęstsze infekcje dróg moczowych – jak je leczyć i jak zapobiec im w przyszłości.

Usuwanie zbędnych substancji z organizmu

Razem z moczem z organizmu usuwane są toksyczne związki chemiczne, które mogłyby zaszkodzić tkankom organizmu. Mowa tu przede wszystkim o moczniku, kwasie moczowym czy szkodliwych produktach, powstałych w procesie metabolizmu leków. Dzięki filtracyjnej roli nerek do moczu trafiają również zbędne produkty przemiany materii. Ten niewielki narząd odgrywa też kluczową rolę w regulowaniu gospodarki wodno-elektrolitowej oraz utrzymaniu kwasowo-zasadowej równowagi organizmu. Zanim zaczniesz dietę oczyszczającą, sprawdź, czy Twoje nerki są zdrowe. Ich prawidłowe funkcjonowanie jest kluczowe w procesie oczyszczania organizmu z toksyn.

Produkcja hormonów

Gdy omawiamy funkcję nerek, nie sposób zapomnieć o ich roli wewnątrzwydzielniczej. W praktyce oznacza to, że biorą one udział w produkcji niektórych hormonów i w ten sposób mają realny wpływ na działanie innych układów organizmu. Należą do nich:

  • renina, czyli element hormonalnego układu RAA (renina – angiotensyna – aldosteron), który odpowiada za utrzymanie właściwej objętości krwi i reguluje stężenie jonów potasu i sodu;

  • erytropoetyna (EPO), która pobudza komórki szpiku kostnego do intensywniejszej produkcji krwinek czerwonych (erytrocytów), odpowiadających za transport tlenu we krwi;

  • prostaglandyny i kininy, czyli związki hormonalne, które działają rozszerzająco na naczynia krwionośne. 

Chcesz sprawdzić, czy Twoje nerki działają prawidłowo, ale obawiasz się długich kolejek do nefrologa? Niepotrzebnie! Prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę możesz zamówić na Welbi, da Ci możliwość konsultacji ze specjalistą w ciągu 3 dni roboczych.

Wybierz pakiet OCHRONA GOLD, a zyskasz dostęp do e-konsultacji i wizyt stacjonarnych nie tylko u nefrologa, ale też 38 innych specjalistów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej.

Oprócz tego w ramach pakietu będziesz mieć możliwość wykonania blisko 300 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych, m.in. USG nerek, urografii czy reniny.

Wybierając pakiet OCHRONA GOLD, możesz też skorzystać z:

  • sezonowych szczepień przeciwko grypie,

  • profilaktycznego przeglądu zdrowia, wykonywanego raz do roku, który w wersji dla kobiet obejmuje wizytę u ginekologa, badanie cytologiczne i USG piersi albo mammografię, a w wersji dla mężczyzn konsultację kardiologiczną, lipidogram i EKG,

  • 4 wizyt domowych w roku,

  • zabiegów ambulatoryjnych – sprawdź zakres w Katalogu Świadczeń,

  • 2 konsultacji z psychologiem lub psychiatrą w roku,

  • zabiegów rehabilitacyjnych po złamaniach i zwichnięciach.

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, jak Polisa Zdrowie Welbi może pomóc Ci zachować zdrowie jak najdłużej.

Regulowanie ciśnienia krwi

Praca nerek ma pośredni wpływ na ciśnienie krwi. To właśnie one pomagają organizmowi pozbyć się nadmiaru wody, przez co zmniejsza się objętość krążącej w organizmie krwi. W efekcie obniżeniu ulega również ciśnienie tętnicze.

Synteza witaminy D3

W nerkach dochodzi do przekształcenia nieaktywnej formy witaminy D3 w formę aktywną. Ma to ogromne znaczenie dla tkanek organizmu, które tworzą układ kostny. Można więc śmiało powiedzieć, że zdrowe nerki pośrednio uczestniczą w mineralizacji kości i mają pozytywny wpływ na prawidłowy rozwój układu kostnego. 

Sprawdź też, jakie zioła na pęcherz warto stosować.

Źródła
  1. H. Keller i in., Choroby nerek, Wydawnictwo Astrum, Wrocław 2014.
  2. M. Myśliwiec, Wielka interna – nefrologia, Wydawnictwo Medical Tribune, Warszawa 2022.
  3. B. Białobrzeska i in., Pielęgniarstwo nefrologiczne, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2022.
  4. E. Kaniowska, Pracowite nerki. Krótki przewodnik po wielofunkcyjnym narządzie, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2018.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
oczyszczanie-nerek-co-jest-dobre-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Oczyszczanie nerek - co jest dobre? Domowe sposoby
29.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.