account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Kwas moczowy – co to takiego? Kiedy warto zbadać jego poziom?

Marta Drzazga

lek. Agnieszka Żędzian

10.01.2024

Aktualizacja: 10.01.2024

Kwas moczowy to produkt przemiany materii, który w większości jest wydalany z organizmu wraz z moczem. Jednak jego określone stężenie powinno utrzymywać się we krwi zdrowego człowieka – niedobór zwiększa ryzyko chorób otępiennych czy choroby Parkinsona, natomiast nadmiar powoduje rozwój takich chorób, jak: dna moczanowa, kamica nerkowa czy niedoczynność tarczycy. Parametr ten warto zbadać, gdy widzisz znaczącą zmianę w ilości i kolorze wydalanego moczu i obserwujesz dodatkowe symptomy, np. ból i opuchliznę w okolicach stawów. Sprawdź, jak wygląda badanie kwasu moczowego.


kwas-moczowy-co-to-jest-jak-zbadac-jego-poziom
Pixabay.com

Polecane

jakie-badania-na-watrobe-warto-wykonac
Zdrowie
2 min.
Jakie badania na wątrobę warto wykonać?
31.10.2021
jaki-jest-prawidlowy-poziom-cukru-we-krwi-jak-go-obnizyc
Zdrowie
1 min.
Jaki jest prawidłowy poziom cukru we krwi? Jak go obniżyć?
30.11.2021
skladniki-krwi-i-ich-funkcje-co-warto-wiedziec
Zdrowie
3 min.
Składniki krwi i ich funkcje - co warto wiedzieć?
30.10.2021
podstawowe-badania-krwi-co-obejmuja-jakie-zrobic
Zdrowie
2 min.
Podstawowe badania krwi - co obejmują? Jakie zrobić?
31.10.2021
Spis treści
  1. Kwas moczowy – co to takiego?
  2. Kwas moczowy – normy dla kobiet i mężczyzn
  3. Kiedy warto zbadać kwas moczowy?
  4. Jak wygląda badanie kwasu moczowego?
  5. Nadmiar kwasu moczowego – o czym może świadczyć?
  6. Niskie stężenie kwasu moczowego – do czego prowadzi?

Kwas moczowy – co to takiego?

Kwas moczowy to naturalny produkt przemiany puryn – zasad azotowych, które są m.in. częścią kwasów nukleinowych (RNA i DNA) i mogą być dostarczane do organizmu wraz z pożywieniem, takim jak czerwone mięso, wędzone ryby, piwo lub kakao. W efekcie rozpadu tych związków powstaje kwas moczowy, który jest w większości wydalany z organizmu wraz z moczem (u zdrowego człowieka w ilości około 450–600 mg na dobę) i z kałem. Substancja ta powinna występować w organizmie zdrowego człowieka w określonym stężeniu. Kwas moczowy ma bowiem właściwości antyoksydacyjne (przeciwutleniające) i chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, które – jeśli występują w nadmiarze – są przyczyną różnych chorób i przyspieszają proces starzenia się organizmu. Zarówno nadmiar, jak i niedobór kwasu moczowego zaburza naturalną równowagę organizmu. 

Kwas moczowy – normy dla kobiet i mężczyzn

Stężenie kwasu moczowego we krwi zależy od płci i wzrasta wraz z wiekiem. Parametr ten określa się najczęściej za pomocą jednostki µmol/l – mikromole na litr. Szacuje się, że norma dla kobiet wynosi 240–300 µmol/l, u mężczyzn powinna być to wartość pomiędzy 300 a 360 µmol/l, a w przypadku dzieci prawidłowym wynikiem jest 210–240 µmol/l [3]. O nadmiarze kwasu moczowego we krwi, czyli o hiperurykemii świadczy wynik, który przekracza 420 µmol/l. Szacuje się też, że organizm zdrowego człowieka nie powinien wydalać więcej kwasu moczowego niż 800 mg na dobę.

Obawiasz się, że nieprawidłowy poziom kwasu moczowego we krwi świadczy o nowotworze lub o uciążliwej chorobie autoimmunologicznej? Otrzymane wyniki zawsze konsultuj z lekarzem – w pierwszej kolejności z lekarzem rodzinnym lub internistą, a jeśli okaże się to konieczne, również z nefrologiem (specjalistą w zakresie diagnozy i leczenia chorób nerek) czy z reumatologiem (specjalistą w zakresie diagnostyki i leczenia chorób reumatycznych).

Kiedy warto zbadać kwas moczowy?

Niedobór lub nadmiar kwasu moczowego we krwi zazwyczaj daje o sobie znać poprzez określone symptomy. Udaj się do lekarza, jeśli zaobserwujesz u siebie:

  • zwiększenie lub zmniejszenie ilości wydalanego moczu, które nie ma bezpośredniego związku z Twoimi zwyczajami żywieniowymi;

  • krew w moczu (krwiomocz);

  • zmianę barwy moczu;

  • ból podbrzusza lub okolicy lędźwiowej;

  • opuchliznę stawów;

  • ból stawów dłoni lub innych stawów w obrębie kończyn.

Na to badanie powinni zgłosić się również pacjenci, u których istnieje podejrzenie kamicy nerkowej lub dny moczanowej. Określenie stężenia kwasu moczowego to rutynowe działanie w trakcie terapii wymienionych chorób, dzięki któremu można ocenić skuteczność wybranej metody leczenia. Badanie wykonuje się również u osób, które są poddawane chemioterapii lub radioterapii z powodu nowotworu. 

Jak wygląda badanie kwasu moczowego?

Stężenie kwasu moczowego można określić na podstawie próbki krwi – powinna być ona pobrana z żyły łokciowej na czczo, minimum 12 godzin po spożyciu ostatniego posiłku. Zaleca się również unikanie wysiłku fizycznego i ograniczenie ekspozycji na stres na 2–3 dni przed wykonaniem badania. Spożywanie produktów bogatych w puryny również może zafałszować wynik. 

Poziom kwasu moczowego określa się także na podstawie badania moczu – analizy pojedynczej próbki lub dobowej zbiórki, która polega na zbieraniu moczu w czasie każdej wizyty w toalecie do specjalnego pojemnika. Badanie wykonasz w każdym laboratorium, a w przypadku podejrzenia np. dny moczanowej być może trzeba je będzie powtórzyć.

Nadmiar kwasu moczowego – o czym może świadczyć?

Nadmiar kwasu moczowego w organizmie fachowo nazywa się hiperurykemią. Może on prowadzić do chorób nerek (np. kamicy nerkowej), przyczynić się do rozwoju dny moczanowej, która objawia się nawracającym zapaleniem stawów, a także stać się przyczyną niedoczynności tarczycy lub chorób serca. Terapia obejmuje nie tylko leczenie farmakologiczne, ale również dietę niskopurynową, która polega m.in. na ograniczeniu spożywania czerwonego mięsa i wędzonych ryb. 

Niskie stężenie kwasu moczowego – do czego prowadzi?

Zbyt niski poziom kwasu moczowego zaburza prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Przyspiesza procesy starzenia, zwiększa ryzyko chorób otępiennych i choroby Parkinsona. Obniżone stężenie tego związku bywa też oznaką zapalenia nerek lub wątroby. Jest również niekiedy stwierdzane u osób z celiakią, chorobami genetycznymi, a nawet nowotworami. Jeśli niepokoją Cię wyniki Twoich badań, umów się na wizytę do lekarza lub skorzystaj z teleporady.

Źródła
  1. A. Więcek i in., Choroby nerek. Kompendium, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2019.
  2. K. Kokurewicz, Dna moczanowa. Poradnik dla pacjenta, Wydawnictwo Escape Magazine.pl, Toruń 2013.
  3. F. Kokot i in., Badania laboratoryjne. Zakres norm i interpretacja, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2023.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
problemy-z-ukladem-moczowym-do-kogo-sie-udac-urologa-czy-nefrologa
Telemedycyna
1 min.
Problemy z układem moczowym – do kogo się udać: urologa czy nefrologa?
30.11.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.