account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieDiety 1 min.

Nutrigenetyka – co warto o niej wiedzieć?

Sylwia Brodniewska

13.07.2023

Aktualizacja: 13.07.2023

Nutrigenetyka to nauka, która łączy w sobie wiedzę o genach z dietetyką. Znajomość własnego genotypu może pomóc w odchudzaniu, niwelowaniu stanów zapalnych czy poprawie samopoczucia. Odpowiednio dobrane żywienie dostarcza wielu cennych witamin i minerałów, a także pomaga odzyskać kontrolę nad swoją wagą. Co warto wiedzieć o nutrigenetyce?


na-czym-polega-nutrigenetyka.jpg
Pixabay.com

Polecane

przepisy-dla-cukrzykow-dieta-i-jadlospis-dla-cukrzyka
Odżywianie
2 min.
Przepisy dla cukrzyków - co mogą jeść diabetycy?
30.10.2021
co-jesc-przy-biegunce-zalecenia-dietetyczne
Odżywianie
2 min.
Co jeść przy biegunce? Zalecenia dietetyczne
24.01.2022
dieta-na-stawy-co-jesc-aby-je-wzmocnic
Odżywianie
2 min.
Dieta na stawy - co jeść, aby je wzmocnić?
24.01.2022
hummus-co-to-jest-jak-wyglada-jak-go-zrobic
Odżywianie
1 min.
Dlaczego warto jeść hummus?
26.05.2022
Spis treści
  1. Czym jest nutrigenetyka?
  2. Kto powinien wykonać badania nutrigenetyczne?
  3. Jak wykonuje się badania nutrigenetyczne?
  4. Jakie informacje można uzyskać z badań nutrigenetycznych?

Czym jest nutrigenetyka?

Nutrigenetyka jest nowym pojęciem, obejmującym dietę opartą na genach. Żywność ma duży wpływ na organizm. To, jak dany człowiek reaguje na konkretne pokarmy, jest zapisane w jego genach. W jedzeniu znajdują się bioaktywne składniki, które wpływają na genom. W szczególności są to witaminy i minerały, np. wapń, magnez, a także kurkumina, resweratrol czy genisteina. Ważną rolę odgrywają antyoksydacyjne witaminy, jak A, C oraz E. Nutrigenetyka jest mocno powiązana z leczeniem chorób metabolicznych, w szczególności cukrzycy typu II, hipercholesterolemii czy niektórych nowotworów. 

W genach są zakodowane różne informacje, w tym tendencja do tycia. Znajomość poszczególnych mechanizmów może być sposobem na skuteczną walkę z nadmiarowymi kilogramami. Oceniając fragmenty genów, można ułożyć dietę, która przyniesie oczekiwane rezultaty. W wyniku badań udało się odkryć, że ​​fenyloalanina, znajdująca się m.in. w mięsie, w nabiale czy w roślinach strączkowych, może negatywnie wpływać na organizm. Podobnie jest w przypadku glutenu i celiakii, która wyklucza jego spożywanie, a także przy wrażliwości na sód, która może pojawić się u osób cierpiących na nadciśnienie tętnicze.

Kto powinien wykonać badania nutrigenetyczne?

Nutrigenetyka identyfikuje poszczególne nukleotydy, które mogą tworzyć różne konfiguracje, a następnie determinują odpowiedź organizmu na spożycie określonych produktów spożywczych. Badania DNA mogą być pomoce w określeniu, które składniki pokarmowe służą organizmowi, a których należy się wystrzegać. Pomagają stwierdzić również:

  • nadwrażliwość na kofeinę,

  • jak wpływa sód zawarty w soli na organizm,

  • nietolerancję laktozy,

  • nietolerancję glutenu,

  • niedobór kwasu foliowego.

Zazwyczaj powyższe składniki są odpowiedzialne za wywoływanie stanów zapalnych w organizmie, a także za dolegliwości z nimi związane. Wykluczenie ich z diety może przynieść korzyści w postaci lepszego samopoczucia, uzyskania oczekiwanej wagi i poprawy wyników badań. Wiedza o genach nie tylko pozwala lepiej dobrać sposób odżywiania się, ale także pomaga uniknąć podążania za modnymi dietami, które mogą nie służyć organizmowi. 

Badania nutrigenetyczne mogą być pomocne w leczeniu wielu chorób układu pokarmowego, w szczególności tych wywoływanych nietolerancjami pokarmowymi. Sprawdza się to u osób, które powinny wykluczyć laktozę oraz gluten, a także u tych, którzy nie mogą spożywać w nadmiarze innych składników pokarmowych.

Jak wykonuje się badania nutrigenetyczne?

Testy nutrigenetyczne można wykonać już u dzieci, co pomoże w kształtowaniu ich przyszłych nawyków żywieniowych w zależności od wyników. Badaniom mogą poddać się kobiety w ciąży, co jest pomocne w ustaleniu metabolizmu kwasu foliowego, który jest istotny w tym okresie. Testy są wykonywane z krwi, a niekiedy ze śliny. W laboratorium pobrany materiał podlega analizie, a następnie przygotowywany jest raport dotyczący szczegółowych zaleceń dietetycznych. Dzięki wynikom można ułożyć jadłospis. Warto skorzystać z pomocy dietetyka, który dobierze odpowiednią kaloryczność posiłków, uwzględni preferencje smakowe i czas na przygotowanie jedzenia. 

Pomimo że badania nie należą do najtańszych, to można je wykonać tylko raz w życiu. Ludzkie DNA nie zmienia się wraz z wiekiem, dlatego informacje uzyskane podczas badań nutrigenetycznych będą aktualne przez całe życie. Dzięki nim wiadomo, jaki kto ma typ metaboliczny.

Jakie informacje można uzyskać z badań nutrigenetycznych?

Badania nutrigenetyczne są pomocne w układaniu diety. Dobór odpowiednich składników może zmniejszyć przede wszystkim dolegliwości związane z układem pokarmowym, a także bóle głowy czy trądzik. Wiele dolegliwości może być związanych z chorobami, jak SIBO czy IBS (zespół jelita drażliwego). Testy nutrigenetyczne analizują również wpływ konkretnych witamin i minerałów na organizm, w szczególności kwasu foliowego czy witaminy D. Zaburzony metabolizm może wymagać dodatkowej suplementacji. 

Od kilku lat nasila się problem otyłości u coraz młodszych osób. Często jest ona czynnikiem rozwoju wielu chorób metabolicznych. Niektóre osoby mają wrodzoną predyspozycję do przybierania na wadze, dlatego szybkie działania prewencyjne mogą pomóc uzyskać i utrzymać prawidłową masę ciała. Łatwiej jest również zaplanować dietę odchudzającą, która może bazować na indeksie glikemicznym

Warto wspomnieć o stresie oksydacyjnym, który nie jest bez znaczenia dla naszego organizmu. Wolne rodniki uszkadzają zdrowe komórki, prowadzą do rozwoju wielu chorób, a także przyspieszają starzenie się organizmu. Do przyczyn stresu oksydacyjnego można zaliczyć:

  • stres,

  • zanieczyszczenia środowiska,

  • złe nawyki żywieniowe (dietę bogatą w tłuszcze trans, mało urozmaiconą, ubogą w witaminy i minerały),

  • stosowanie używek.

Zwalczenie stresu oksydacyjnego pozytywnie wpływa na organizm, poprawia wygląd skóry, pracę narządów wewnętrznych i samopoczucie.

Źródła
  1. B. Skowrońska et.al., Rola tkanki tłuszczowej w układzie dokrewnym, „Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemian Metabolicznych”, 2005, 1, s. 21–29.
  2. M. Bašić et al., Obesity: genome and environment interactions, „Archives od Industrial Higiene and Toxicology”, 2012, 63(3), s. 395–405.
  3. P. Perez-Martinezet al., Nutrigenetics, metabolic syndrome risk and personalized nutrition, „Current Vascular Pharmacology”, 2013, 11(6), s. 946–953.
  4. C.M. Phillips, Nutrigenetics and metabolic disease: current status and implications for personalised nutrition, „Nutrients”, 2013, 10, 5(1), s. 32–57.
  5. M. Pieszka, M.P. Pietras, Nowe kierunki w badaniach żywieniowych – nutrigenomika, „Roczniki Naukowe Zootechniki”, 2010, 37, 2, s. 83–103.
Author 
Sylwia Brodniewska
 picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

woda-z-imbirem-jak-przygotowac-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Woda z imbirem – przepis na napój wspomagający zdrowie i odchudzanie
19.05.2021
ile-kalorii-ma-jajko-sadzone-na-twardo-na-miekko
Odżywianie
1 min.
Czy jajka są kaloryczne? Fakty i mity
19.05.2021
zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
elektrolity-domowej-roboty-jak-i-z-czego-je-zrobic
Odżywianie
1 min.
Elektrolity domowej roboty - jak i z czego je zrobić?
29.10.2021
Popularne w kategorii Odżywianie
ziola-na-zmniejszenie-apetytu-jakie-hamuja-laknienie
Odżywianie
2 min.
Zioła na zmniejszenie apetytu - jakie hamują łaknienie?
30.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.