account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Pelagra – jak ją rozpoznać? Symptomy, przyczyny i leczenie

Alicja Skibińskalek. Agnieszka Żędzian16.11.2023Aktualizacja: 16.11.2023

Pelagra, czyli rumień lombardzki, to choroba dotykająca głównie osób niedożywionych oraz uzależnionych od alkoholu. Jak ją rozpoznać i w jaki sposób jej przeciwdziałać?


pelagra-rumien-lombardzki-objawy-skorne-leczenie.jpg
Pixabay.com

Polecane

skurcz-w-stopie-jak-sie-go-pozbyc-co-robic
Zdrowie
1 min.
Skurcz w stopie - jak się go pozbyć? Co robić?
29.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
ugryzienie-biedronki-jak-wyglada-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie biedronki – jak je rozpoznać? Czy może zagrażać zdrowiu?
02.06.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Spis treści
  1. Pelagra daje objawy skórne
  2. Przyczyny pelagry
  3. Diagnostyka pelagry
  4. Pelagra – leczenie
  5. Dieta w leczeniu pelagry

Pelagra daje objawy skórne

Pelagra (łac. Pellis aegra ‘chora skóra’), nazywana również rumieniem lombardzkim, to schorzenie niedoborowe przebiegające z zapaleniem skóry, które objawia się zmianami w zakresie koloru skóry, zwłaszcza w jej odsłoniętych częściach, takich jak dłonie czy twarz. Skóra staje się ciemniejsza, a także pojawiają się na niej rumień i pęcherze, którym towarzyszy pieczenie (zmiany przypominają objawy oparzenia). Towarzyszą im także zapalenie warg i zajady.

Zmiany na skórze twarzy przybierają charakterystyczny kształt motyla, ponieważ zwykle zajmują policzki, czoło oraz grzbiet nosa. Z kolei na szyi czasem można zaobserwować tzw. naszyjnik Carsala.

Oprócz tego w przebiegu choroby pojawiają się takie symptomy, jak:

  • biegunka i inne dolegliwości ze strony układu pokarmowego (np. ból brzucha, wymioty, zapalenie jamy ustnej lub języka, wrzody),

  • osłabienie i zmęczenie,

  • agresja,

  • bezsenność,

  • objawy depresyjne,

  • ból głowy,

  • utrata apetytu,

  • onycholiza,

  • problemy z koncentracją i pamięcią,

  • objawy otępienne,

  • ataksja, czyli zaburzenia koordynacji ruchów ciała i napięcia mięśniowego.

Pelagra bywa czasem określana mianem „choroby 3d”, co nawiązuje do łacińskich nazw klasycznej triady objawów: dermatidis, diarrhoea, dementi, czyli: zapalenia skóry, biegunki i demencji. Należy jednak mieć na uwadze, że w praktyce klasyczna postać tego schorzenia aktualnie zdarza się dość rzadko. Najczęściej spotykany jest łagodniejszy obraz pelagry, ograniczający się do zapalenia skóry i zapalenia jelit z biegunką.

Przyczyny pelagry

Główną przyczyną rumienia lombardzkiego jest niedobór witaminy B3 (niacyny), któremu często towarzyszy zbyt niski poziom witamin A i C. Połowa niacyny w organizmie powinna być dostarczana z dietą (w postaci takich produktów, jak: kawa, herbata, orzechy arachidowe, drożdże, ryby czy warzywa strączkowe), pozostała część jest zaś syntetyzowana z aminokwasu tryptofanu zawartego w mleku i mięsie (osoby na diecie wegańskiej muszą ją więc suplementować, ponieważ nie są w stanie dostarczyć organizmowi odpowiedniej dawki w pożywieniu).

Aż do lat 30. XX wieku pelagra stanowiła chorobę śmiertelną, na którą nie znano lekarstwa. Obecnie w krajach rozwiniętych jej pierwotna forma występuje stosunkowo rzadko. Epidemie pelagry są jednak poważnym problemem w krajach rozwijających się oraz na obszarach dotkniętych toczącymi się konfliktami zbrojnymi, które mają ograniczony dostęp do pełnowartościowego pożywienia.

W państwach o wysokim poziomie rozwoju choroba dotyczy już niemal wyłącznie osób znajdujących się w grupach ryzyka. Do schorzeń zwiększających niebezpieczeństwo zapadnięcia na rumień lombardzki należą:

  • alkoholizm – dotknięte nim osoby często zaniedbują jedzenie, ponadto alkohol przyspiesza degradację witamin i upośledza ich wchłanianie, jego nadużywanie może zaś prowadzić do biegunki i wymiotów,

  • choroba Leśniowskiego-Crohna i inne schorzenia związane z przewlekłymi dolegliwościami jelitowymi,

  • zaburzenia wchłaniania u osób w starszym wieku,

  • AIDS,

  • jadłowstręt psychiczny.

Niedobór witaminy B3 może być również spowodowany stosowaniem niektórych leków, takich jak: 6-merkaptopuryna, etionamid czy izoniazyd.

Diagnostyka pelagry

Jeśli zauważysz objawy przypominające opis pelagry u siebie lub kogoś ze swojego otoczenia, jak najszybciej udaj się po poradę do lekarza (np. internisty lub dermatologa). Diagnoza zwykle rozpoczyna się od obserwacji zmian skórnych oraz wywiadu, w którym mogą zostać ujawnione m.in. symptomy ze strony układu nerwowego, a także nieprawidłowa dieta. Następnie lekarz wykonuje biopsję skóry oraz zleca badania laboratoryjne krwi i moczu (przeczytaj, jak sprawdzić niedobory witamin), które pozwalają wykluczyć inne choroby. Metodami stosowanymi w diagnostyce rumienia lombardzkiego są także test z niacyną (polegający na włączeniu doustnej suplementacji witaminy B3 i obserwowaniu poprawy wskutek uzupełnienia niedoboru) oraz chromatografia cieczowa, sprzężona ze spektrometrią mas, wykorzystywana do oznaczenia poziomu niacyny w surowicy krwi.

Pelagra – leczenie

Głównym sposobem leczenia pelagry jest zastosowanie doustnych oraz pozajelitowych preparatów witaminy B3. Efekty odpowiednio dobranej suplementacji w pelagrze pierwotnej pojawiają się niemal natychmiast – poprawę można zaobserwować już po 2 dniach.

Trudniejsze jest natomiast leczenie pelagry wtórnej, czyli spowodowanej innymi schorzeniami, takimi jak alkoholizm czy choroba Leśniowskiego-Crohna. W takim przypadku efekty terapii zależą od rezultatów walki z bezpośrednimi przyczynami niedoborów pokarmowych.

Aby złagodzić dolegliwości związane ze zmianami skórnymi, wykorzystuje się odpowiednie kosmetyki. Zwykle są to tzw. emolienty, czyli produkty natłuszczające skórę, a także kremy z wysokim filtrem UV.

Dieta w leczeniu pelagry

Jednym z najważniejszych elementów leczenia pelagry oraz zapobiegania jej jest zastosowanie diety bogatej w witaminę B3. Jadłospis w przebiegu tej kuracji oparty jest m.in. na: mięsie (przede wszystkim wieprzowym, drobiowym, cielęcym czy wątrobie), drożdżach, orzechach ziemnych, kaszy gryczanej i jęczmiennej, otrębach, ryżu, dyni, cukinii, roślinach strączkowych, roślinach liściastych (np. szpinaku, szczawiu, natce pietruszki, sałacie) oraz rybach (głównie dorszu, mintaju i śledziu). Dodatkowo w przypadku występowania zapalenia języka oraz trudności z przełykaniem należy wprowadzić posiłki płynne i zmiksowane na gładko (najlepiej w temperaturze pokojowej).

Źródła
  1. Galas N., Fotodermatozy – „uczulenia na słońce”, „Kosmetologia Estetyczna” 2015, nr 4, vol. 4, s. 237–239.
  2. Jaworek A. i in., Historia pelagry, „Przegląd Dermatologiczny” 2021, nr 6, s. 554–566.
  3. Kumański K., Pisarski A., Uzależnienie alkoholowe a choroby skóry, „Kosmos. Problemy Nauk Biologicznych” 2012, nr 1, tom 61, s. 177–190.
  4. Nagalski A., Bryła J., Zastosowanie niacyny w terapii, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” 2007, nr 61, s. 288–302.
Author Alicja Skibińska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
Wysypka po antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Wysypka po antybiotyku – domowe sposoby
03.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.