account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Przeciwciała anty-tTG – kiedy warto je oznaczyć?

Katarzyna Grzyś-Kurkalek. Wiktor Trela12.12.2023Aktualizacja: 12.12.2023

Jeśli od dłuższego czasu zmagasz się z niedoborami witamin i minerałów, dokuczają Ci bóle brzucha i wzdęcia, a do tego wciąż nawracają skórne problemy – może to oznaczać, że chorujesz na celiakię. W takim wypadku lekarz może zalecić Ci oznaczenie w laboratorium przeciwciał anty-tTG, czyli przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej.


przeciwciala-anty-ttg-kiedy-wykonac-badanie-normy
Pixabay.com

Polecane

jakie-badania-wykonac-aby-zdiagnozowac-hashimoto
Zdrowie
1 min.
Jakie badania wykonać, aby zdiagnozować Hashimoto?
01.12.2021
skladniki-krwi-i-ich-funkcje-co-warto-wiedziec
Zdrowie
3 min.
Składniki krwi i ich funkcje - co warto wiedzieć?
30.10.2021
limfocyty-co-to-jest-jakie-sa-normy
Zdrowie
2 min.
Limfocyty - co to jest? Jakie są normy?
31.10.2021
nieprawidlowe-cisnienie-kiedy-udac-sie-do-lekarza
Zdrowie
1 min.
Zbyt niskie lub zbyt wysokie ciśnienie – kiedy udać się do lekarza?
20.10.2021
Spis treści
  1. Co warto wiedzieć o celiakii i transglutaminazie tkankowej?
  2. Kiedy warto wykonać oznaczenie przeciwciał anty-tTG?
  3. Na czym polega oznaczanie przeciwciał anty-tTG?
  4. Jak interpretować wynik oznaczania przeciwciał anty-tTG?

Co warto wiedzieć o celiakii i transglutaminazie tkankowej?

Już na przełomie I i II w. n.e. lekarz Areteusz z Kapadocji głowił się nad przyczyną zespołu niedożywienia z towarzyszącymi biegunkami u zgłaszających się do niego pacjentów. Nie mógł wiedzieć, że przyczyną mógł być gluten zawarty w pszenicy, jęczmieniu i życie. Na to odkrycie trzeba było poczekać do 1952 r.

Celiakia, bo o tym zaburzeniu mowa, to choroba autoimmunologiczna o podłożu genetycznym. W wyniku spożywania glutenu rozwija się przewlekły stan zapalny jelita cienkiego i zanikają kosmki jelitowe, co utrudnia wchłanianie substancji odżywczych z pożywienia. Stąd też rozwijająca się przez lata anemia, niedobory witamin, ciągłe zmęczenie, biegunki, bóle brzucha, a nawet stany depresyjne. 

U osób chorych na celiakię układ immunologiczny reaguje na obecny w pożywieniu gluten. W odpowiedzi powstają:

  • przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej (anty-tTG),

  • przeciwciała przeciw deamidowym peptydom gliadyny (anty-DPG),

  • przeciwciała przeciw endomysium (anty-EMA).

To owe przeciwciała odpowiadają za uszkodzenie tkanek własnych organizmu – doprowadzają do rozwoju stanu zapalnego i zaniku kosmków jelitowych.

Kiedy warto wykonać oznaczenie przeciwciał anty-tTG?

Na celiakię choruje około 1% populacji. Są to zarówno osoby dorosłe, jak i dzieci. Jednak najczęściej zaburzenie jest wykrywane u osób dorosłych. Od momentu wystąpienia pierwszych objawów do rozpoczęcia diagnostyki nieraz mija nawet dekada! Wszystko dlatego, że nie zawsze objawy są wyraźne i bardzo dokuczliwe. 

W przypadku dzieci (powyżej 3. roku życia) wskazaniem do oznaczenia przeciwciał anty-tTG jest celiakia zdiagnozowana u któregoś z członków rodziny (rodziców lub dziadków), a także zaobserwowane objawy, mogących świadczyć o chorobie:

  • tłuste stolce o bardzo nieprzyjemnym zapachu,

  • wzdęty brzuch,

  • powolny przyrost masy ciała,

  • anemia.

U dorosłych celiakia ma nierzadko postać utajoną lub skąpoobjawową. Dlatego wskazaniem do oznaczenia przeciwciał anty-tTG są niepozorne objawy, takie jak:

  • trudna do wyleczenia anemia, 

  • bóle kostne,

  • utrzymujące się zmęczenie,

  • niskorosłość,

  • ubytki szkliwa.

Diagnostyka laboratoryjna jest zalecana przy podejrzeniu nietolerancji glutenu. To nie to samo co celiakia! Choć często objawy nietolerancji glutenu i celiakii są podobne, to wywołują inne skutki. Choroba trzewna jest zaburzeniem autoimmunologicznym doprowadzającym do uszkodzeń błony śluzowej jelita cienkiego, natomiast nietolerancja może mieć postać nadwrażliwości albo alergii na gluten, które nie skutkują jednak zanikiem kosmków jelitowych. 

Oznaczenie przeciwciał anty-tTG jest pomocne w monitorowaniu przestrzegania diety bezglutenowej u osób chorujących na celiakię. Laboratoryjne oznaczenie przeciwciał anty-tTG w klasie IgA pozwala lekarzowi stwierdzić utrzymującą się reakcję obronną organizmu.

Na czym polega oznaczanie przeciwciał anty-tTG?

Oznaczenie anty-tTG z punktu widzenia pacjenta nie różni się niczym od wykonania morfologii – w celu wykonania badania pobierana jest próbka krwi z żyły łokciowej.

Nie musisz być na czczo przed badaniem. Jeśli jednak wykonujesz je, aby dopiero zdiagnozować lub wykluczyć celiakię, gastroenterolog może zalecić Ci, aby nie unikać produktów zawierających gluten przez kilka tygodni przed planowaną diagnostyką. 

W czasie analizy mogą zostać oznaczone wyłącznie przeciwciała anty-tTG w klasie IgA albo także dodatkowo w klasie IgG. Te pierwsze będą świadczyć o trwającym procesie zapalnym, natomiast drugie – o dawnym stanie zapalnym. Jeśli od lat chorujesz na celiakię i stosujesz dietę bezglutenową (sięgasz po pieczywo, przekąski i słodycze bezglutenowe) – w Twojej krwi mogą w ogóle nie być obecne przeciwciała anty-tTG klasy IgA, a będą obecne przeciwciała anty-tTG klasy IgG.

Jak interpretować wynik oznaczania przeciwciał anty-tTG?

Wyniki oznaczenia anty-tTG skonsultuj z gastroenterologiem. Samodzielna interpretacja często prowadzi do błędnych wniosków. 

We krwi osoby zdrowej lub długo stosującej dietę bezglutenową przeciwciała IgA nie powinny być obecne. Warto jednak wiedzieć, że jeśli przyjmujesz leki immunosupresyjne – wynik może być fałszywie negatywny, podobnie jak przy selektywnym niedoborze przeciwciał IgA. W takim wypadku istotne jest odniesienie się do wyniku IgG.

Jeśli poziom przeciwciał anty-tTG klasy IgA jest wysoki, konieczna zwykle jest biopsja jelitowa. Jej celem jest stwierdzenie zaniku kosmków jelitowych. Tylko w przypadku bardzo wysokiego poziomu anty-tTG klasy IgA (dziesięciokrotne przekroczenie normy) zabieg może zostać pominięty. Taki wynik wiąże się bowiem z bardzo dużym prawdopodobieństwem zaawansowanego uszkodzenia błoń śluzowych jelita cienkiego.

Jeśli poziom anty-tTG klasy IgA jest wysoki, ale nie wyższy niż dziesięciokrotność normy – wówczas konieczne jest wykonanie biopsji jelita.

Źródła
  1. H. Giezowska, D. Giezowski, Choroba trzewna – patogeneza, diagnostyka, leczenie i możliwości działań profilaktycznych, „Problemy Higieny i Epidemiologii” 2014, nr 95(4), s. 823–826.
  2. A. Dyduch, K. Karczewska, Celiakia – choroba trzewna, [w:](red.) A. Dyduch, Pediatria T. 1, 2009, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, s. 114–125.
  3. E. Waliłko, A. Niemiec i in., Celiakia u dorosłych osób z cukrzycą typu 1, „Diabetologia Kliniczna” 2014, t. 3, nr 5, s. 206–211.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
niedobor-bialych-krwinek-co-jesc-co-wlaczyc-do-diety
Odżywianie
2 min.
Niedobór białych krwinek - co jeść? Co włączyć do diety?
28.10.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.