Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів

Niedobór białych krwinek – czy dietą można sobie pomóc?

Agnieszka Falborska

28.10.2021

Aktualizacja: 20.04.2022

Niedobór białych krwinek jest konsekwencją wielu chorób, a także skutkiem ubocznym stosowania niektórych leków. Zapoznaj się z artykułem, by sprawdzić, jakie znaczenie ma dieta przy leukopenii.


niedobor-bialych-krwinek-co-jesc-co-wlaczyc-do-diety
pexels.com

Niedobór białych krwinek – czym jest i jak go wykryć?

Niedobór białych krwinek, czyli ich obniżona liczba w stosunku do wartości referencyjnych, fachowo nazywana jest leukopenią. Najczęściej rozpoznawana jest dzięki wykonaniu podstawowego badania krwi, którym jest morfologia. Jeden z wyników, który otrzymasz na wydruku z punktu diagnostycznego, dotyczy ogólnej ilości białych krwinek. Jest ich zbyt mało, jeśli wynosi poniżej <4,0 g/l. Laboratoria mogą przy tym operować innymi jednostkami, dlatego najlepiej porównywać je z normami wskazywanymi przy wynikach. Najczęściej niedobór dotyczy neutrofilów lub limfocytów, które są konkretnymi typami białych krwinek. W zależności od tego, których z wymienionych białych krwinek jest mało, mowa jest o neutropenii lub limfocytopenii.

niedobor-bialych-krwinek-jaka-dieta-co-jesc-infografika-welbi

Przyczyny niedoboru białych krwinek

Powodów obniżenia poziomu leukocytów jest wiele:

  • ciężkie infekcje bakteryjne lub wirusowe (przyczyna neutropenii, choć wiele infekcji może działać odwrotnie i podnosić ogólną liczbę białych krwinek),

  • ostre białaczki, białaczkowe postacie chłoniaków,

  • przewlekły alkoholizm,

  • niedobór witamin, mikroelementów oraz innych substancji niezbędnych do granulopoezy, czyli powstawania licznej grupy białych krwinek (np. niedobór miedzi, witaminy B12, kwasu foliowego, żelaza),

  • choroby autoimmunizacyjne,

  • leki,

  • wstrząs anafilaktyczny,

  • pierwotne niedobory immunologiczne,

  • niedobory białkowe, energetyczne,

  • stany po radio- i chemioterapii w przebiegu chorób nowotworowych,

  • leczenie immunosupresyjne,

  • toczeń rumieniowaty układowy,

  • infekcja HIV,

  • zespoły złego wchłaniania,

  • enteropatia, czyli stan chorobowy w obrębie jelit,

  • rozległe oparzenia.

Mimo tak wielu wymienionych stanów chorobowych czy zaburzeń nadal to tylko część przyczyn obniżenia poziomu białych krwinek. Częstym powodem zmian w parametrach leukocytów jest infekcja bakteryjna lub wirusowa. W czasie np. Przeziębienia wyniki morfologii mogą być niemiarodajne i zaburzone.

Niedobór białych krwinek – co jeść, aby zwiększyć ich ilość?

To, czy na niedobór białych krwinek zadziała dieta i zmiany w jadłospisie, zależy przede wszystkim od przyczyn leukopenii. Jeżeli leukopenia towarzyszy niedożywieniu, odpowiednia dieta będzie miała bardzo duży wpływ na parametry krwi. W takim przypadku przede wszystkim należy zadbać o dostarczenie odpowiedniej ilości energii. Zapotrzebowanie energetyczne wyliczysz m.in. ze wzoru Harrisa-Benedicta. Równie istotnym składnikiem przy niedożywieniu jest białko. Znajdziesz je zarówno w produktach odzwierzęcych (mięso, ryby, jaja, mleko i produkty mleczne), jak i roślinnych (nasiona roślin strączkowych i ich przetwory, orzechy). Istotne będą zatem nie tyle konkretne produkty, ile całokształt diety dostarczającej wystarczająco dużo energii i białka. Jak zostało już wcześniej wspomniane, przyczyną leukopenii może być niedobór niektórych składników i witamin, takich jak kwas foliowy, witamina B12, żelazo czy miedź. Źródłem witaminy B12 są produkty odzwierzęce, czyli jaja, mięso, ryby, produkty mleczne. Żelazo (istotne również w przypadku terapii żywieniowej anemii) znajdziesz w czerwonym mięsie, wątróbce, pestkach dyni, soi, soczewicy, grochu. Źródłem kwasu foliowego są przede wszystkim zielone rośliny liściaste, natomiast miedzi dostarczy m.in. wątróbka, soja, kakao, orzechy brazylijskie, nasiona słonecznika.

Zmiana diety na bardziej odżywczą zawsze będzie korzystna, jednak trzeba pamiętać, że nie zawsze niedobór krwinek białych da się wyrównać dietą. W związku z tym, że obniżona ilość białych krwinek często wiąże się z niższą odpornością, warto zadbać o podaż kwasów tłuszczowych omega-3, które działają przeciwzapalnie i immunomodulująco. Znajdziesz je w tłustych rybach morskich (w formie EPA i DHA), a także w oleju lnianym, rzepakowym, siemieniu lnianym i orzechach włoskich (w formie ALA).

Niedobór białych krwinek a dieta neutropeniczna

W przypadku pacjentów onkologicznych, zwłaszcza w literaturze anglojęzycznej, można znaleźć wzmianki o tzw. diecie neutropenicznej. Z założenia ma być ona „dietą sterylną”, która miałaby chronić pacjentów przed często zdarzającymi się u nich infekcjami. Jednocześnie jest przez to dietą mniej różnorodną, więc może ograniczać podaż ważnych składników odżywczych i tym samym być niedoborowa. Metaanaliza porównująca skuteczność tej diety w kontekście częstości występowania infekcji wskazuje, że liczba zakażeń w grupie stosujących dietę neutropeniczną i jej niestosującej była porównywalna. Taka eliminacyjna dieta nie przyniosła lepszych rezultatów, stąd autorzy pracy kwestionują jej stosowanie, biorąc pod uwagę fakt, że pacjenci onkologiczni są w grupie wysokiego ryzyka rozwinięcia niedożywienia, które niekorzystnie wpływa na ich rokowania.

Źródła
  1. A. Korcyka-Wołowiec, „Hematologia w gabinecie lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej”, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2017, s. 20–25.

  2. M. Jarosz i wsp. (red)., „Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie”, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2020, s. 98-105.

  3. S Ball S i wsp., „Effect of Neutropenic Diet on Infection Rates in Cancer Patients With Neutropenia: A Meta-analysis of Randomized Controlled Trials”, „American Journal of Clinical Oncology” 2019 Mar, t. 42, nr 3, s. 270–274.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Odżywianie
Ad

Polecane

jak-ograniczyc-slodycze-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Odżywianie
1 min.
Jak ograniczyć słodycze? Jakie są skuteczne sposoby?
28.10.2021
niedobor-progesteronu-jakie-sa-przyczyny-i-objawy
Odżywianie
1 min.
Niedobór progesteronu - jakie są przyczyny i objawy?
21.01.2022
zmeczenie-sennosc-oslabienie-brak-energii-jak-zwalczyc
Odżywianie
1 min.
Zmęczenie, senność, osłabienie, brak energii - jak zwalczyć?
30.07.2021
uczulenie-na-czekolade-jak-wyglada-jakie-sa-objawy
Odżywianie
1 min.
Uczulenie na czekoladę - jak wygląda? Jakie są objawy?
28.10.2021

Najchętniej czytane

ziola-na-stawy-na-bole-na-odbudowe-chrzastki
ZdrowieOdżywianie
1 min.
Zioła na stawy - na bóle, na odbudowę chrząstki
24.01.2022
cwiczenia-na-drugi-podbrodek-jak-sie-go-pozbyc
FitnessOdżywianie
1 min.
Ćwiczenia na drugi podbródek - jak się go pozbyć?
29.10.2021
ile-krokow-dziennie-robic-zeby-schudnac
FitnessOdżywianie
1 min.
Ile kroków dziennie robić, żeby schudnąć?
29.10.2021
jak-wyszczuplic-lydki-jakie-sa-skuteczne-sposoby
FitnessOdżywianie
1 min.
Jak wyszczuplić łydki? Jakie są skuteczne sposoby?
29.10.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.