account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Sfigmomanometr – pierwowzór ciśnieniomierza, który nie odszedł w zapomnienie

Katarzyna Grzyś-Kurkalek. Agnieszka Żędzian28.03.2024Aktualizacja: 28.03.2024

Każdy sfigmomanometr to ciśnieniomierz, choć nie każdy ciśnieniomierz to sfigmomanometr. To urządzenie o enigmatycznie brzmiącej nazwie służy do pomiaru ciśnienia tętniczego metodą osłuchową. Do jego obsługi potrzebny jest nie tylko pompowany rękaw, ale też stetoskop. To z jego pomocą wsłuchasz się w szmery tętnic pojawiające się wraz ze zmniejszającym się naciskiem rękawa. Nie jest to bardzo skomplikowane, ale wymaga wprawy i przeszkolenia. Trzeba wszak wiedzieć, czego słuchać, aby to usłyszeć.


sfigmomanometr-co-to-za-urzadzenie-do-czego-sluzy
Pixabay.com

Polecane

ultrasonografia-usg-na-czym-polega-badanie
Zdrowie
1 min.
Ultrasonografia (USG) - na czym polega badanie?
31.10.2021
badanie-rtg-co-to-jest-na-czym-polega
Zdrowie
2 min.
Badanie RTG - co to jest? Na czym polega?
31.10.2021
jakie-badania-na-watrobe-warto-wykonac
Zdrowie
2 min.
Jakie badania na wątrobę warto wykonać?
31.10.2021
jak-sprawdzic-niedobory-witamin-co-powodują
Zdrowie
1 min.
Jak sprawdzić niedobory witamin? Co powodują?
19.11.2021
Spis treści
  1. Czym jest sfigmomanometr?
  2. Czy sfigmomanometr to ciśnieniomierz?
  3. Jak posługiwać się sfigmomanometrem?
  4. Jak wybrać sfigmomanometr?

Czym jest sfigmomanometr?

Był rok 1896 r., kiedy włoski lekarz Scipione Riva-Rocci skonstruował niezwykłe urządzenie – sfigmomanometr. Pozwalało ono badać ciśnienie skurczowe, zwane również górnym. Jest to ciśnienie tętnicze w momencie skurczu serca, a więc w momencie wyrzucania krwi z serca do tętnic. Urządzenie to nie pozwalało zbadać ciśnienia rozkurczowego (zwanego dolnym), podczas rozkurczu serca, gdy wypełnia się krwią napływającą z żył. To właśnie na cześć Scipione Riva-Rocci (wynalazcy sfigmomanometru) zaczęto oznaczać ciśnienie jako RR.

Na bazie tych odkryć Nikołaj Korotkow zaobserwował w 1905 r., że wraz ze spadkiem ucisku tętnic zmieniają się ich tony osłuchowe. Po założeniu rękawa, do którego wpompowywane zostaje powietrze, i przystawieniu stetoskop do tętnicy w zgięciu łokciowym wraz ze spuszczaniem powietrza z rękawa pojawiają się charakterystyczne tony. Moment, gdy wybrzmiewa pierwszy szmer, oznacza ciśnienie skurczowe, a ustanie ostatniego – ciśnienie rozkurczowe. Zaobserwowanie tego zjawiska pozwoliło stworzyć aparat do pomiaru obu parametrów ciśnienia tętniczego. Takie urządzenia były w Polsce powszechnie stosowane jeszcze przed dwudziestoma laty. Dzisiaj są mniej popularne.

Czy sfigmomanometr to ciśnieniomierz?

Obecnie nazwę ciśnieniomierz stosuje się zamiennie ze sfigmomanometrem. To może rodzić pewne nieporozumienia. Oczywiście sfigmomanometr jest ciśnieniomierzem, ale nie każdy ciśnieniomierz jest sfigmomanometrem. Drugi z nich mierzy ciśnienie metodą Korotkowa za pomocą rękawa, pompki i stetoskopu. Jest wykorzystywany przez specjalistów do wykonywania zwykłych pomiarów, ale też np. do diagnozy tętna paradoksalnego, a więc tętna, które zanika lub spada przy jednoczesnym obniżeniu ciśnienia krwi.

Jakiekolwiek nieprawidłowości zaobserwowane podczas pomiaru wykonywanego sfigmomanometrem wymagają dalszej diagnostyki. Niezbędne są zwykle podstawowe badania krwi, które pozwalają wykryć nieprawidłowości dotyczące lipidogramu (poziomu cholesterolu całkowitego oraz frakcji HDL i LDL, a także trójglicerydów) czy glikemii (poziomu glukozy na czczo).

Osobom niezwiązanym z sektorem medycznym, które nie potrafią obsługiwać sfigmomanometru, polecane są ciśnieniomierze elektryczne. Do pomiarów wykonywanych za pomocą ciśnieniomierza elektrycznego wystarczy założyć rękaw na nadgarstek lub ramię i niezbyt ciasno ustabilizować go rzepami, aby nie zsunął się podczas wtłaczania w niego powietrza. Po ułożeniu ręki na blacie na wysokości serca i uruchomieniu urządzenia zgodnie z instrukcją posiadanego modelu aparat automatycznie napompuje rękaw i zarejestruje wartość ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. Taki aparat jest więc wygodniejszy, łatwiejszy w obsłudze i nie wymaga wprawy we wsłuchiwaniu się w szmery tętnic.

Jak posługiwać się sfigmomanometrem?

Pomiaru sfigmomanometrem nie wykonasz w hałaśliwym pomieszczeniu. W takich warunkach nie uda Ci się usłyszeć szmeru tętnic (tonów Korotkowa) podczas spuszczania powietrza z rękawa.

Jak prawidłowo wykonać badanie? Załóż rękaw na lewe przedramię (powyżej łokcia) tak, aby móc wsunąć pod niego dwa palce. Zwróć uwagę, aby przewody odchodzące od pompki i zegara znalazły się od strony zgięcia łokcia. Ułóż rękę na blacie na wysokości serca. Zanim zaczniesz pompować rękaw, upewnij się, że śrubka przy pompce jest dokręcona. Jeśli nie, powietrze cały czas będzie uchodzić i tym samym nie wykonasz pomiaru.

Załóż stetoskop. Napompuj rękaw do wartości o minimum 30 mmHg wyższej niż spodziewane ciśnienie (zwykle do 150–220 mmHg). Przyłóż końcówkę stetoskopu do zgięcia łokciowego i zacznij spuszczać powietrze z rękawa, a jednocześnie wysłuchuj charakterystycznego szmeru bądź stukania tętnic. Jeśli powietrze będzie zbyt wolno schodzić z rękawa, możesz operować śrubką przy pompce, aby nieco przyspieszyć ten proces. 

Jak zbadać ciśnienie? Przykładowo przy tym wzorcowym 120/80 mmHg pierwszy szmer usłyszysz przy ciśnieniu 120 mmHg (ciśnienie skurczowe). Charakterystyczne stukanie będzie cały czas słyszalne aż do poziomu 80 mmHg (ciśnienie rozkurczowe). Wówczas usłyszysz ostatni szmer.

Zaniepokoić Cię powinien powtarzający się wynik 140/90 mmHg (lub wyższy). Może on świadczyć o rozwijającym się nadciśnieniu. Stan ten wymaga konsultacji ze specjalistą, dalszej diagnostyki i wdrożenia leczenia. Jako uzupełnienie terapii możesz wypróbować metody naturalnego leczenia nadciśnienia. Mowa tu o hydroterapii, kinezyterapii czy akupunkturze. Pamiętaj jednak, aby wcześniej skonsultować plany ze specjalistą. 

Jak wybrać sfigmomanometr?

Urządzenia starego typu do mierzenia ciśnienia zawierały rtęć. Duże zmiany przyniósł 3 kwietnia 2009 r. Wówczas dostosowano polskie przepisy do dyrektywy UE z 2007 r., wprowadzającej zakaz produkcji wyrobów medycznych zawierających rtęć. W sprzedaży przestały być dostępne nie tylko termometry z rtęcią, ale też sfigmomanometry rtęciowe.

Obecnie produkowane urządzenia nie zawierają już rtęci, a mimo to nadal pozwalają na pomiar ciśnienia tętniczego metodą Korotkowa. Do tego wiele z tych urządzeń ma funkcję pomiaru tempa bicia serca (tętna) oraz zapisywania parametrów ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. To szczególnie przydatne, gdy często wykonujesz samobadanie (np. w przypadku wysokiego lub niskiego ciśnienia w ciąży) i chcesz, aby urządzenie rejestrowało dane, nim przeniesiesz je do dzienniczka.


Czy wiesz, że nadciśnienie często ma bezobjawowy przebieg? Możesz nawet nie zdawać sobie sprawy, że chorujesz, podczas gdy Twój organizm pracuje coraz mniej wydolnie. Dlatego tak ważne są regularne kontrole profilaktyczne, które pozwolą nie tylko sprawdzić, jakie masz ciśnienie, ale też zbadać ryzyko rozwoju nadciśnienia.

Zamów na Welbi ofertę prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, podpisz umowę i opłać pierwszą składkę, aby zyskać dostęp do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistów bez czekania w długich kolejkach. W ramach wybranego pakietu Polisy Zdrowie Welbi z lekarzem rodzinnym skonsultujesz się w ciągu 1 dnia, a z wybranym specjalistą, np. kardiologiem, w ciągu 3 dni roboczych. Oprócz tego zyskasz dostęp do wielu badań, m.in. lipidogramu czy poziomu glukozy.

W ramach pakietu OCHRONA COMPLEX od 119 zł miesięcznie możesz też mieć bez dodatkowych opłat wykonać profilaktyczny przegląd zdrowia raz do roku, który w przypadku mężczyzn obejmuje konsultację z kardiologiem, lipidogram i EKG.

Zamów ofertę i wybierz pakiet, który odpowiada Twoim potrzebom!

Źródła
  1. W. Januszewicz, A. Januszewicz i in., Ważne badania w dziedzinie nadciśnienia tętniczego, „Postępy Nauk Medycznych” 2009, nr 1, s. 50–54.
  2. W. Bryl, M. Springer, Leczenie nadciśnienia w praktyce lekarza POZ w świetle aktualnych wytycznych Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego, „Lekarz POZ” 2017, nr 5, s. 331–337.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
czy-imbir-podnosi-cisnienie-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Imbir – podnosi czy obniża ciśnienie krwi? Właściwości imbiru
17.09.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.