Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів
zeby-trzonowe-co-warto-o-nich-wiedziec
pixabay.com

Co to są zęby trzonowe?

Zęby trzonowe są największe i służą do miażdżenia i rozgniatania pokarmu. Każdy dorosły człowiek ma 12 trzonowców. Zajmują one ostatnie miejsca w łukach szczęki, nadając jej kształt. Są również podporą dla pojedynczych zębów i zapobiegają ich chwianiu. Wyrzynają się jako ostatnie, a ich kształtowanie jest powolne. Trzonowce psują się najczęściej ze wszystkich zębów. Największym zagrożeniem jest dla nich próchnica, która często prowadzi do zapalenia miazgi.

Zęby trzonowe mleczne

Trzonowe zęby u dziecka wyrzynają się jako ostatnie, około 3. roku życia. Ich wyrastanie jest bardzo bolesne i powoduje wiele nieprzyjemnych dolegliwości. Do typowych objawów należą: podwyższona temperatura, sięgająca do 38 stopni Celsjusza, biegunka, brak apetytu, obfite ślinienie i obrzęk dziąseł. Dolegliwości w trakcie ząbkowania utrudniają dziecku zasypianie, są także powodem marudzenia i płaczliwości. Bardzo rzadko pojawia się kaszel. Objawy ząbkowania mogą nasilać się okresowo. Jeśli towarzyszy im nagły wzrost temperatury powyżej 38 stopni Celsjusza, zaleca się niezwłoczną konsultację z lekarzem. Pomocne w łagodzeniu bólu są łagodzące żele lub maści. Ulgę dziecku przyniosą wypełniane wodą gryzaki, które można schłodzić w lodówce. Zęby trzonowe mleczne zaczynają wypadać pomiędzy 9. a 12. rokiem życia.

Trzecie zęby trzonowe

Trzecie zęby trzonowe, nazywane potocznie zębami mądrości, zajmują ostatnie miejsca w łuku szczęki. Wyrzynają się dość późno, bo od 18. do 25. roku życia. Często ich wzrost zaczyna się nawet w wieku 40 lat. Z powodu niewielkiej ilości miejsca w łuku zęby mądrości są usuwane. Jeśli wyrżną się prosto, nie zagrażając sąsiadującym siódemkom, pełnią funkcję miażdżenia i rozcierania pokarmu. U niektórych osób zęby mądrości nigdy się nie wykształcają. Wskazaniem do usunięcia trzecich zębów trzonowych są również: ryzyko powstania wady zgryzu, rozwijająca się próchnica, brak miejsca w łuku, a także całkowite zatrzymanie zębów w kieszeni dziąseł.

Choroby zębów trzonowych

Największym zagrożeniem trzonowców jest próchnica. Początkowo rozwija się w górnych warstwach korony, a następnie wnika coraz głębiej, niszcząc miazgę zębową. Nieleczona próchnica niszczy korzenie, a nawet tkanki. W początkowym stadium infekcja może przebiegać bezobjawowo. Wraz z rozprzestrzenianiem się bakterii powoduje narastający ból i obrzęk. Rozwojowi próchnicy sprzyjają złe nawyki żywieniowe i podatność organizmu na rozwój infekcji. Diagnostyka zakażenia trzonowców jest prosta - można je wykryć podczas rutynowej kontroli. Najczęściej zepsute zęby dają się wyleczyć po oczyszczeniu ich kanałów. W skrajnych przypadkach konieczne jest całkowite usunięcie trzonowców. Często występującą chorobą zębów trzonowych jest również ropień. Powstaje jako powikłanie po infekcji miazgi lub korzenia, która przesuwając się ku górze, tworzy wypełnioną ropą torbiel. Nieprawidłowe ustawienie trzonowców i przeciążenie ścięgien może sprzyjać zaburzeniom stawów skroniowo-żuchwowych.

Ile goi się wyrwany ząb trzonowy?

Ekstrakcja zęba trzonowego przeprowadzana jest w ostateczności, kiedy inne formy leczenia nie przynoszą efektów. Wyjątkiem jest ząb mądrości, który najczęściej usuwany jest z powodu jego nieprawidłowej anatomii. Ekstrakcja zębów jest zabiegiem chirurgicznym, przeprowadzanym w znieczuleniu miejscowym. Czas rekonwalescencji zależy od stopnia zakażenia zęba i otaczających go tkanek. Bardzo ważne w leczeniu zębodołu jest stosowanie się do zaleceń pozabiegowych. Przynajmniej na 3 dni należy zrezygnować z palenia papierosów i picia alkoholu. Wskazane jest ograniczenie przyjmowania gorących pokarmów i napojów. Wysoka temperatura rozszerza naczynia krwionośne, co może nasilać krwawienia z gojącej się rany. Bardzo ważny jest także wybór środków przeciwbólowych. Chętnie przyjmowana aspiryna nie sprawdzi się po ekstrakcji zęba, gdyż rozrzedza krew i utrudnia tworzenie się skrzepu. Pomocny i bezpieczny na bolący ząb będzie środek na bazie ibuprofenu lub paracetamolu.

Higiena zębów trzonowych

Z racji ciasnego ułożenia zębów trzonowych bardzo ważna w profilaktyce próchnicy jest ich właściwa higiena. Jakich błędów należy unikać, by zarówno zęby trzonowe dolne, jak i zęby trzonowe górne były zdrowe i mocne?

  • Zbyt twarda szczoteczka - powoduje podrażnienia i mikrourazy dziąseł, które sprzyjają powstawaniu stanów zapalnych.

  • Niedokładne szczotkowanie - omijanie zakamarków i nieprawidłowe czyszczenie przestrzeni międzyzębowych powoduje gromadzenie się w nich bakterii próchnicowych.

  • Omijanie języka - który jest zbiorowiskiem bakterii i wirusów, łatwo przemieszczających się na zęby i w zakamarki zębów trzonowych.

Prawidłowa higiena jamy ustnej to stosowanie szczoteczki do zębów, ale też nici dentystycznej i płynu do płukania ust. Nie należy zapominać również o higienizacji (piaskowaniu i skalingu), która w połączeniu z domową rutyną oczyszczania zębów pomoże skutecznie ochronić je przed rozwojem próchnicy i stanów zapalnych.

Źródła
  1. G. Śmiech-Słomkowska, M.M Ash, S.J. Nelson, Wheeler Budowa zębów, fizjologia i okluzja, Edra Urban & Partner, 2014.

  2. M. Dominiak, M. Chiapasco, T. Kaczmarczyk, Chirurgia stomatologiczna, Edra Urban & Partner, 2020.

  3. R. Górska, Choroby przyzębia 2017. Algorytmy postępowania diagnostycznego i wytyczne dotyczące leczenia, PZWL, 2020.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

odbijanie-sie-jakie-sa-przyczyny-jak-sie-go-pozbyc
Zdrowie
2 min.
Odbijanie się - jakie są przyczyny? Jak się go pozbyć?
24.01.2022
brzydki-zapach-moczu-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Jakie są przyczyny brzydkiego zapachu moczu?
03.06.2022
wrzody-zoladka-na-czym-polega-leczenie-naturalne
FitnessZdrowie
2 min.
Wrzody żołądka - na czym polega leczenie naturalne?
30.07.2021
co-stosowac-na-porost-wlosow-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Co stosować na porost włosów? Domowe sposoby
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.