account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieDiety 1 min.

Zielone ziemniaki – dlaczego nie powinno się ich jeść?

Justyna Dereń20.02.2023Aktualizacja: 21.10.2023

Ziemniaki dostarczają dużo białka, błonnika pokarmowego, energii, witamin i składników mineralnych. Z drugiej strony jedzenie zielonych bulw może narazić Cię na biegunkę, mdłości, wymioty, napady drgawek, kłopoty z oddychaniem, stan zapalny nerek. Za wspomniane objawy odpowiada solanina, która w dużych dawkach jest silnie toksyczna. Sprawdź, jak tego uniknąć!


zielone-ziemniaki-czy-mozna-jesc-wlasciwosci
pixabay.com

Polecane

dieta-na-wrzody-zoladkowe-co-mozna-jesc
Odżywianie
1 min.
Poznaj zasady diety na wrzody żołądka. Co można jeść, a czego należy unikać?
10.05.2022
dieta-na-watrobe-co-jesc-a-czego-unikac
Odżywianie
1 min.
Dieta na wątrobę – co jeść, a czego lepiej unikać?
14.05.2021
dieta-plynna-co-mozna-jesc-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Dieta płynna - co można jeść? Jakie daje efekty?
27.07.2021
dieta-bez-weglowodanow-co-jesc-jakie-sa-zasady
Odżywianie
1 min.
Dieta bez węglowodanów - co jeść? Jakie są zasady?
29.10.2021
Spis treści
  1. Dlaczego zielone ziemniaki są trujące?
  2. Czy można jeść zielone ziemniaki?
  3. Czemu ziemniaki są zielone?
  4. Jak pozbyć się solaniny z ziemniaków?
  5. Czy można jeść kiełkujące ziemniaki?
  6. Jak rozpoznać zatrucie solaniną?

Dlaczego zielone ziemniaki są trujące?

Pamiętaj, że zielone bulwy nie są inną odmianą ziemniaków, lecz wskazują na wysoką zawartość solaniny. Toksyczna substancja występuje przede wszystkim w pędach i łupinie, dlatego kiełkujące warzywa obieraj dość grubo. Często też trafia się zielony ziemniak pod skórką. Zatem zanim zaczniesz je gotować, usuń wszystkie zielone fragmenty.

Od ziemniaków odróżnić trzeba maniok jadalny, który dla mieszkańców Ameryki Południowej, Azji, czy Afryki jest tym, czym dla Europejczyków ziemniaki. Można go piec, smażyć lub gotować. Ze starych bulw przygotowuje się kaszę i mąkę, wielu kucharzy wykorzystuje też sok i liście. Nie wolno natomiast jeść warzyw na surowo, ponieważ zawierają one glikozydy cyjanogenne. 

Czy można jeść zielone ziemniaki?

Ziemniaki są niskokaloryczne, dlatego możesz włączyć je nawet do diety odchudzającej. Nie polewaj ich jednak wówczas masłem, sosem ani nie podawaj ze skwarkami. W warzywach znajduje się potas, wapń, żelazo, magnez, błonnik pokarmowy, witamina C i kwasy fenolowe. Ponadto dostarczają sporo kwasów tłuszczowych wielonienasyconych, cynku, miedzi, fosforu, fitosteroli i flawonoidy. Niekiedy mogą jednak poważnie zagrozić naszemu zdrowiu. 

Zielone ziemniaki sygnalizują dużą zawartość solaniny. Wspomniana substancja chroni warzywa przed grzybami, szkodnikami i chorobami, z drugiej strony spożycie dużej ilości może być dla nas bardzo niebezpieczne. Zazwyczaj wywołuje zawroty głowy, senność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, duszności, zapalenie nerek. W niektórych przypadkach prowadzi do sztywności karku, tachykardii, a nawet śpiączki. Czasami na zatrucie solaniną wskazuje nadpotliwość, kolka, ból głowy i brzucha, a także zaburzenia świadomości i halucynacje. Zielone bulwy można łatwo odróżnić od innych, dlatego wyrzuć je podczas obierania.

Tak samo powinniśmy uważać, jeśli chodzi o pestki moreli. Sprawdzą się one jako pełnowartościowa przekąska, można je też dodać do soków, zup, sałatki czy jogurtu. Pamiętaj jednak, żeby jeść je z umiarem. Zawarta w nich amigdalina (witamina B17) przekształca się w ludzkim organizmie w toksyczny cyjanowodór, znany również jako kwas pruski. Dietetycy zalecają, żeby jeść dziennie 2–3 pestki, w ten sposób możemy czerpać z nich korzyści zdrowotne, nie martwiąc się przy tym, że nam zaszkodzą.

Czemu ziemniaki są zielone?

Przyczyną zielenienia bulw może być ich nieprawidłowe przechowywanie. Nie trzymaj ich w ciepłych, jasnych pomieszczeniach, ponieważ zaczną szybko kiełkować. Z drugiej strony w piwnicy nie może być zbyt zimno, w przeciwnym razie warzywa pleśnieją. W razie potrzeby przykryj je kocem lub słomą.

Kiedy wystawiasz ziemniaki na działanie światła, zaczynają produkować chlorofil, który nadaje im zielony kolor. Należy zaznaczyć, że jednocześnie wiąże się to ze wzrostem poziomu solaniny. Czasami zielony ziemniak po obraniu wskazuje na to, że jest po prostu niedojrzały. Nie można jednak wykluczyć, że nie ma w nim niebezpiecznej ilości solaniny. Wręcz przeciwnie, toksyczna substancja występuje głównie w niedojrzałych ziemniakach, marchewkach i bakłażanach.

Kupione ziemniaki schowaj do czarnej reklamówki, aby zablokować nieco dopływ promieni słonecznych. Trzymaj warzywa w tylnej części szafki, aby chronić je przed ciepłem i światłem.

Jak pozbyć się solaniny z ziemniaków?

Niekiedy całe kartofle zmieniają kolor, ale częściej pojawiają się na nich zielone plamy. Oprócz solaniny może się w nich pojawić inny trujący glikoalkaloid – chakonina. Po ugotowaniu ziemniaków nadal znajduje się w nich 90% toksycznych substancji, natomiast po smażeniu na głębokim tłuszczu – około 50%. Trujące warzywa możesz rozpoznać nie tylko po kolorze, pędach i oczkach, lecz także po smaku. Po przyrządzeniu ziemniaki są gorzkie, dlatego trzeba je wyrzucić. 

Niekiedy zdarza się, że bulwy mają zieloną skórkę, a pod nią biały lub jasnożółty miąższ. W takiej sytuacji obierz grubo ziemniaki, aby pozbyć się podejrzanych fragmentów. Pamiętaj jednak, że nie jesteś w stanie ze stuprocentową pewnością ocenić, czy toksyczna substancja nie przeniknęła do środka warzywa ani w jakim stopniu wpłynie ona na Twój organizm. Solanina nie rozpuszcza się w wodzie, a rozkładowi ulega dopiero przy ponad 200°C, dlatego gotowanie, pieczenie czy smażenie zielonych ziemniaków nic nie da.

Czy można jeść kiełkujące ziemniaki?

Pamiętaj, żeby nie jeść kiełkujących ziemniaków, dopóki nie pozbędziesz się pędów, w przeciwnym razie możesz się zatruć solaniną i glikoalkolidami. Upewnij się, że warzywa są twarde, jeśli nie, musisz je wyrzucić. Jeśli jednak boisz się, że nie usuniesz wszystkich podejrzanych miejsc, nie ryzykuj. Niekiedy solaniny jest tak dużo, że znajduje się nawet w środku warzywa. 

Przypominamy, że nie tylko zielone ziemniaki mogą nas narazić na poważne problemy zdrowotne. Przykładowo, surowe świeże kwiaty i owoce czarnego bzu również są trujące. Obróbka termiczna pozwala pozbyć się sambunigryny i prunazyny, które mogą wywołać zatrucie, objawiające się nudnościami i wymiotami. Z dojrzałych owoców warto przygotować pyszne galaretki i soki. Kwiaty dodaje się też do napojów, aby nadać im delikatny, muszkatołowy smak.

Jak rozpoznać zatrucie solaniną?

Badania potwierdzają, że bezpieczna dzienna dawka solaniny wynosi 20–120 mg/kg, podczas gdy zjedzenie na obiad 5–6 zielonych ziemniaków sprawiłoby, że przekroczymy ją kilkakrotnie. Zanim przystąpisz do przyrządzania, upewnij się więc, że ziemniaki nie zawierają pędów, zielonkawych śladów ani oczek.

Objawy zatrucia zazwyczaj występują po 7–20 godzinach od momentu spożycia zielonych ziemniaków, ale czasami pojawiają się nawet po 30 minutach. Oczywiście nie jedz ziemniaków na surowo, w przeciwnym razie narażasz się na problemy trawienne, zmiany skórne i senność. Z tego powodu nie spożywaj też niedopieczonych lub niedogotowanych kartofli. 

Reakcja na solaninę uzależniona jest od jej ilości i Twojej masy ciała. Odnotowano przypadki śmiertelnego zatrucia substancją u osób niedożywionych. Pamiętaj też, żeby nie bagatelizować objawów. W przypadku zatrucia należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, który zaproponuje odpowiednie leczenie. Zazwyczaj pacjent musi odpoczywać, pić dużo wody i stosować dietę lekkostrawną. Niekiedy konieczny jest pobyt w szpitalu, a terapia zazwyczaj obejmuje płukanie żołądka i podanie odpowiednich leków.

Źródła
  1. D. Sołtys, Solanina i chakonina – główne glikoalkaloidy ziemniaka uprawnego (Solanum Tuberosum L.), „Kosmos. Problemy nauk biologicznych” 2013, t. 62, nr 1, s. 129–138.
Author Justyna Dereń picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
sprawdzony-przepis-na-chrupiace-gofry-fit
Odżywianie
2 min.
Przepis na gofry fit – jak zrobić pyszny i zdrowy posiłek w kilku wersjach?
19.05.2021
uczucie-glodu-po-jedzeniu-jakie-sa-przyczyny
Odżywianie
1 min.
Uczucie głodu po jedzeniu - jakie są przyczyny?
28.10.2021
woda-z-imbirem-jak-przygotowac-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Woda z imbirem – przepis na napój wspomagający zdrowie i odchudzanie
19.05.2021
Popularne w kategorii Odżywianie
hummus-co-to-jest-jak-wyglada-jak-go-zrobic
Odżywianie
1 min.
Dlaczego warto jeść hummus?
26.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.