Darmowe e-booki o zdrowiu od Welbi
  • Poradniki
  • Plany żywieniowe (diety)
  • Kompendia wiedzy
Sprawdź za darmo

Zaloguj się

Umów teleporadę
OdżywianieSkładniki odżywcze 1 min.

Jak mleko wpływa na zdrowie? Wartości odżywcze, rodzaje i zastosowanie

Sylwia Brodniewska

12.07.2023

Aktualizacja: 12.07.2023

Mleko często kojarzone jest z żywieniem dzieci i niemowląt. Osoby dorosłe rzadziej sięgają po nie w czystej postaci, jednak w wielu jadłospisach można znaleźć produkty z niego wytworzone, takie jak kefir, jogurt czy maślanka. Mleko zawiera wiele cennych dla zdrowia wartości odżywczych. Dowiedz się, jak wpływa ono na organizm.


mleko-wartosci-odzywcze-rodzaje-zastosowanie
Pixabay.com

Polecane

orzeszki-ziemne-co-zawieraja-jakie-maja-wlasciwosci
Odżywianie
1 min.
Fistaszki - jakie mają właściwości i wartości odżywcze?
30.07.2021
platki-kukurydziane-czy-sa-zdrowe-ile-maja-kalorii
Odżywianie
1 min.
Czym wyróżniają się płatki kukurydziane? Skład i właściwości produktu
19.05.2021
czy-kawa-jest-zdrowa-jaki-jest-jej-wplyw-na-organizm
Odżywianie
2 min.
Czy kawa jest zdrowa? Jaki jest jej wpływ na organizm?
30.07.2021
sok-z-jezyn-wlasciwosci-oraz-sprawdzony-przepis
Odżywianie
2 min.
Sok z jeżyn - właściwości oraz sprawdzony przepis
29.10.2021
Spis treści
  1. Wartości odżywcze mleka
  2. Rodzaje mleka
  3. Mleko odtłuszczone
  4. Mleko bez laktozy
  5. Mleko sojowe
  6. Mleko w proszku
  7. Zsiadłe mleko
  8. Zastosowanie mleka 

Wartości odżywcze mleka

Mleko jest płynem w kolorze białym. W polskiej kuchni najczęściej jest stosowane mleko krowie, rzadziej owcze czy kozie. W każdym z nich znajduje się szereg cennych wartości odżywczych, jednak mogą one występować w różnych ilościach. Mleko zawiera kazeinę, która ma szereg właściwości poprawiających wygląd skóry. Oprócz tego zawiera także lipidy, niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), kwas mlekowy oraz wapń. Dostarcza wielu witamin, w szczególności witaminy B12, B1, D, A, cynku i magnezu. Czy mleko jest zdrowe, w szczególności dla osób dorosłych i dzieci? 

Mleko może zawierać różne zawartości tłuszczu, od 0% do 3,8%. Od nich zależy jego wartość odżywcza. Duży wpływ na obecność witamin i minerałów ma również to, czym żywi się krowa, od której pochodzi mleko. Zwierzęta karmione trawą bogatą w antyoksydanty mają większą zawartość witaminy E i A oraz kwasów omega-3 cennych dla organizmu, zwłaszcza pracy mózgu. 

Rodzaje mleka

Nie każdy może spożywać mleko krowie, głównie ze względu na alergię na laktozę. Jej objawy są charakterystyczne. Nie powoduje to, że należy całkowicie wyeliminować ten produkt ze swojej diety. Obecnie istnieje wiele rodzajów napojów występujących jako alternatywa dla mleka pochodzącego od krowy. Popularne jest mleko owsiane, migdałowe, konopne czy kokosowe. 

Mleko odtłuszczone

Mleko o zmniejszonej ilości tłuszczu jest w szczególności stosowane przez osoby o diecie odchudzającej. Zawiera ono mniej kalorii niż mleko pełne. Jest dostępne w postaci świeżej jako pasteryzowane lub UHT. Często jest ono w kartonie lub plastikowej butelce. Kiedyś popularne było mleko w szklanej butelce o krótkim terminie przydatności do spożycia. 

Mleko bez laktozy

Jest rozwiązaniem dla osób, które nie trawią enzymu laktazy. Często po spożyciu występują u nich bóle brzucha, biegunki i wzdęcia. Mleko bez laktozy jest słodsze niż zwykłe. Posiada różną zawartość tłuszczu, najczęściej od 1,5%-3,2%. 

Mleko sojowe

Po mleko sojowe najczęściej sięgają weganie i wegetarianie. Ma lekko orzechowy smak. Nie zawiera laktozy, a jego właściwości odżywcze niewiele różnią się od mleka krowiego. Zawiera mniej tłuszczu i cholesterolu. Ponadto nie podnosi poziomu kwasów żołądkowych, dlatego sprawdzi się u osób z wrzodami lub dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Może być wykorzystywane do przygotowywania deserów, ciast, a także jako dodatek do czarnej kawy. 

Mleko w proszku

Wartości odżywcze mleka w proszku są mniejsze niż w przypadku świeżego pochodzącego od krowy. Wynika to ze sposobu jego wytworzenia. Jest ono uzyskiwane poprzez odparowanie wody, zawartej w mleku krowim. Tak uzyskany produkt jest poddawany pasteryzacji, dzięki czemu wydłuża się jego przydatność do spożycia. Często jest ono podawane dzieciom lub dodawane do ciast i jogurtów. 

Zsiadłe mleko

Zsiadłe mleko powstaje z mleka krowiego, owczego lub koziego. Powstaje w wyniku fermentacji przy wykorzystaniu bakterii. Charakteryzuje się kwaśnym smakiem, stąd też pochodzi jego nazwa. Pozytywnie wpływa na florę bakteryjną jelit, dlatego powinno stanowić element codziennej diety. 

Zastosowanie mleka 

Mleko głównie jest wykorzystywane w branży spożywczej. Produkuje się z niego np. jogurty, kefiry czy maślankę. Ta cieszy się mniejszą popularnością niż jogurty, mimo że ma szereg cennych dla zdrowia właściwości.

Coraz częściej pojawiają się nowe alternatywy dla tych produktów, jak jogurty kokosowe czy te wykonane z mleka migdałowego. Wartości odżywcze są inne, ale ich funkcja jest taka sama. Mogą stanowić szybką przekąskę w ciągu dnia lub być jednym ze składników potrawy. 

Mleko krowie, owcze, bawole czy kozie jest także wykorzystywane w produkcji serów. Są one bardzo popularne na stołach we Włoszech, Hiszpanii czy w Austrii. W Polsce żółte sery mają coraz większe grono zwolenników. Mogą być dodawane do sałatek, sosów, kanapek czy potraw z jajek. Mleko w proszku stosowane jest w produkcji czekolad, odżywek dla dzieci czy lodów. Może być również podstawą domowych czekolad czy tortów. 

Wiele osób docenia także wartości odżywcze mleka, wykorzystując je w pielęgnacji skóry. Zawarte w nim NNKT regenerują naskórek, chroniąc go przed uszkodzeniami zewnętrznymi. Dodatkowo kwas mlekowy zawiera właściwości złuszczające, dzięki czemu skóra jest bardziej promienna, jaśniejsza i zdrowsza. Zabiegi z wykorzystaniem kwasu mlekowego sprawdzają się u cer trądzikowych, zanieczyszczonych i szarych.

Źródła
  1. J. Barłowska i wsp., Wartość odżywcza i przydatność technologiczna mleka krowiego i koziego z uwzględnieniem sezonu produkcji, “Przegląd hodowlany”, 2013, s. 3.
  2. J. Lis i wsp., Białka mleka ludzkiego zaangażowane w procesy immunologiczne, “Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, 2013, 67, s. 529-547.
  3. M. Wąsik i wsp., Reakcje alergiczne na mleko krowie: patomechanizm, strategie diagnostyczne i terapeutyczne, możliwości indukcji tolerancji pokarmowej, “Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, 2018, 72, s. 339-348.
Author 
Sylwia Brodniewska
 picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

zupa-lekkostrawna-z-czego-ja-ugotowac
Odżywianie
2 min.
Zupa lekkostrawna – z czego ją ugotować? | Welbi
19.05.2021
syrop-z-dzikiej-rozy-jakie-ma-wlasciwosci-zdrowotne
Odżywianie
1 min.
Kiedy warto stosować syrop z owoców dzikiej róży?
14.05.2021
ile-bialka-ma-jajko-co-warto-wiedziec
Odżywianie
1 min.
Czy jajka zawierają dużą ilość białka?
19.05.2021
woda-z-imbirem-jak-przygotowac-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Woda z imbirem – przepis na napój wspomagający zdrowie i odchudzanie
19.05.2021
Popularne w kategorii Odżywianie
ziola-na-obnizenie-potasu-jakie/
Odżywianie
1 min.
Zioła na obniżenie potasu – co warto wybrać?
10.08.2022
  • Kontakt
  • Regulamin serwisu
  • Polityka prywatności

© 2023 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.