account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
OdżywianieDiety 1 min.

Opieńki jadalne – wszystko, co musisz o nich wiedzieć

Magda Habel

31.03.2023

Aktualizacja: 01.05.2023

Opieńki miodowe to jeden z ulubionych gatunków smakoszy grzybów. Doświadczeni grzybiarze wiedzą, że opieńki jadalne są tylko po ugotowaniu. Z naszego artykułu dowiesz się, jak wyglądają opieńki, jak je przyrządzać i jak rozpoznać grzyby trujące, które je udają.


opienki-jak-wygladaja-czy-sa-jadalne
pixabay.com

Polecane

dieta-bez-weglowodanow-co-jesc-jakie-sa-zasady
Odżywianie
1 min.
Dieta bez węglowodanów - co jeść? Jakie są zasady?
29.10.2021
dieta-na-potencje-co-jesc-aby-poprawic-erekcje
Odżywianie
1 min.
Dieta na potencję - co jeść, aby poprawić erekcję?
29.10.2021
jakie-sa-efekty-spozywania-regularnych-posilkow
Odżywianie
1 min.
Poznaj efekty regularnego spożywania posiłków
25.05.2022
jak-wprowadzic-zdrowe-nawyki-zywieniowe
Odżywianie
1 min.
Jak wprowadzić zdrowe nawyki żywieniowe? Sprawdzone sposoby i porady dietetyczne
14.05.2021
Spis treści
  1. Jak wyglądają opieńki jadalne?
  2. Opieńki trujące 
  3. Opieńki – z czym można pomylić?
  4. Opieńki – wartości odżywcze
  5. Jak przyrządzić opieńki? 

Jak wyglądają opieńki jadalne?

Opieńki to grzyby z rodziny obrzękowcowatych, które nie rosną tak jak kanie czy gąski. Są pasożytami występującymi na pniach drzew iglastych i liściastych, z których pobierają pożywienie. Żerują na ich martwych częściach. Jeśli pojawią się na żywym fragmencie, mogą doprowadzić do śmierci drzewa – ich obecność wywołuje opieńkową zgniliznę korzeni. Grzyby te nie wyrastają pojedynczo – tworzą prawdziwe kolonie na pniach.

Jak wyglądają opieńki? To niewielkie grzyby blaszkowe w kolorze białym lub cielistym. Smukły trzon z pierścieniem przechodzi w blaszki. Kapelusz jest łuskowaty, z lekko podwiniętymi do środka krawędziami. Najchętniej zbierane opieńki miodowe nazwę zawdzięczają charakterystycznej barwie. Jasnobrązowe są łuskowate kapelusze i siateczka pokrywająca trzony. 

Jakie opieńki jadalne można spotkać w polskich lasach?

  • Opieńki miodowe – mają jasnobrązowy kolor, blaszki młodych grzybów są białe, z czasem stają się brązowe. Miąższ jest biały, ma początkowo łagodny, potem cierpki smak. 

  • Opieńka ciemna (pospolita) – trzon jest żółtawy na dole, pod kapeluszem jasny. Znajduje się na nim gruby pierścień w białym kolorze i z ciemnymi łuskami. Kapelusz jest cielisty lub czerwonobrązowy – łuskowaty. Blaszki są cieliste lub brązowe. Miąższ jest biały lub jasnoróżowy i ma łagodny smak. 

  • Opieńka żółtawa – rzadki gatunek, rośnie na pniach drzew liściastych. Grzyb ma jednolity kolor – od jasno- do ciemnobrązowego. Młode opieńki żółtawe mają białe blaszki, które z czasem stają się różowe. Pierścień jest wełnisty. Nie jest to smaczny gatunek, dlatego nie cieszy się specjalnym zainteresowaniem grzybiarzy. 

  • Opieńka bezpierścieniowa – to gatunek bez pierścienia na trzonie. Najczęściej spotykany na terenach górskich. Kapelusz tej opieńki jest beżowy lub rdzawy, z małymi brązowymi łuskami. Trzon jest włóknisty i pusty w środku. Młode opieńki bezpierścieniowe są białe, potem przechodzą w beż i brąz. 

  • Opieńka cebulotrzonowa – ma trzon z mięsistym pierścieniem, z podstawą przypominającą cebulę. Jest biały, z czasem beżowy i brązowy. Blaszki są jasne, natomiast kapelusz jest żółtawy lub brązowy. Ten gatunek opieńki ma ciekawy, lekko orzechowy smak. 

To tylko kilka wybranych gatunków opieńki występujących w polskich lasach. Jest ich znacznie więcej, ale te krótkie charakterystyki pomogą Ci rozpoznać grzyby jadalne. Większość grzybiarzy nie obawia się zbierania grzybów blaszkowych takich jak kanie czy gąski. Grzyby te są smaczne i wartościowe, ale trzeba bardzo ostrożnie podchodzić do ich rozpoznawania. 

Opieńki trujące 

Wszystkie gatunki opieniek są trujące – nie są tak toksyczne jak muchomory sromotnikowe, ale ich spożycie na surowo powoduje nieprzyjemne dolegliwości, jak bóle głowy, niestrawność czy silne bóle brzucha. Na szczęście opieńki wystarczy ugotować i odcedzić, by nadawały się do spożycia. Trzeba oczywiście mieć na uwadze, że wszystkie grzyby jadalne są ciężkostrawne i nie każdy powinien je jeść. Opieńki nie będą odpowiednie dla małych dzieci, kobiet ciężarnych, matek karmiących i ludzi starszych. Z grzybów w diecie muszą zrezygnować również osoby cierpiące na choroby układu pokarmowego. 

Opieńki – z czym można pomylić?

Należy zachować szczególną ostrożność podczas zbierania opieniek, ponieważ istnieją niebezpieczne gatunki, które są do nich podobne. Grzyby trujące, z którymi można pomylić opieńki, to:

  • maślanka wiązkowa,

  • łuskwiak nastroszony,

  • maślanka ceglasta,

  • hełmówka jadowita – na tę szczególnie trzeba uważać, ponieważ jej spożycie może skutkować śmiercią. 

Opieńki – wartości odżywcze

Grzyby jadalne, począwszy od pieczarki, a skończywszy na opieńkach, są roślinnym źródłem białka i witaminy D3. Zawierają również pełny zestaw witamin z grupy B. Poza tym znajdujemy w nich aminokwasy, błonnik pokarmowy i obniżający poziom cukru we krwi beta-glukan. Wykazano, że opieńki zawierają również substancje bakteriobójcze i przeciwzapalne. 

Trzeba jednak pamiętać, że ludzki organizm nie trawi chityny, z której zbudowane są ściany komórkowe grzybów, co powoduje, że nie możemy w pełni skorzystać z zawartych w nich dobroczynnych substancji. 

Jak przyrządzić opieńki? 

Bez względu na to, co będziesz robić dalej, opieńki wymagają wstępnej obróbki cieplnej. Ile gotować opieńki? Wystarczy 10 minut we wrzącej, osolonej wodzie, aby zneutralizować toksyny. Grzyby należy odcedzić i wtedy można dodawać je do zup, sosów i innych potraw. 

Pod względem przechowywania opieńki są uniwersalne (jak boczniaki) – można je mrozić i marynować. Jak mrozić opieńki? Najlepiej podzielić je na porcje do woreczków. Marynowanie to sposób na cieszenie się grzybami przez całą zimę. Jak marynować opieńki? Tradycyjnie – w zalewie octowej.

Źródła
  1. A. Grzywacz, Tradycje zbiorów grzybów leśnych w Polsce, „Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej” 2015, nr 17, s. 44.
  2. P. Zarawska, Atlas grzybów, SBM Renata Gmitrzak, Warszawa 2022.
  3. Z. Leszczyńska-Niziołek, Polowanie na grzyby. Od borowika do grzybowej, Buchmann, Warszawa 2018.
  4. J. Orłowski, Praktyczny atlas grzybów, wyd. Demart, Warszawa 2022. 
  5. K. Świąder, Charakterystyka właściwości prozdrowotnych wybranych gatunków grzybów i ocena ich dostępności na rynku lokalnym Warszawy, „Przemysł Spożywczy” 2020, 74.
  6. M. Polek, Właściwości przeciwmiażdżycowe owocników i mycelium z kultur in vitro wybranych grzybów jadalnych, 2018 [dostęp int. 30.11.2022].
  7. A. Sidor, Wartość odżywcza i prozdrowotna owocników grzybów jadalnych, „Hygeia” 2019, 54(3), s. 153–158.
Author Magda Habel picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

woda-z-imbirem-jak-przygotowac-jakie-daje-efekty
Odżywianie
1 min.
Woda z imbirem – przepis na napój wspomagający zdrowie i odchudzanie
19.05.2021
ile-kalorii-ma-jajko-sadzone-na-twardo-na-miekko
Odżywianie
1 min.
Czy jajka są kaloryczne? Fakty i mity
19.05.2021
zoltko-co-zawiera-ile-wazy-ile-ma-kalorii
Odżywianie
2 min.
Żółtko kurze – co warto o nim wiedzieć?
19.05.2021
elektrolity-domowej-roboty-jak-i-z-czego-je-zrobic
Odżywianie
1 min.
Elektrolity domowej roboty - jak i z czego je zrobić?
29.10.2021
Popularne w kategorii Odżywianie
przepisy-na-grzyby-marynowane-w-occie-smazone
Odżywianie
1 min.
Sposoby na potrawy z grzybów
03.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.