account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Napromienianie guzów nowotworowych – radioeterapia

Olga Dąbskalek. Agnieszka Żędzian06.05.2024Aktualizacja: 06.05.2024

Radioterapia jest jednym z głównych narzędzi stosowanych w leczeniu nowotworów. Polega ona na wykorzystaniu promieniowania jonizującego do niszczenia komórek nowotworowych. Pomimo swojej skuteczności, radioterapia może powodować różnego rodzaju skutki uboczne. W tym artykule omówimy różne rodzaje napromieniania guzów nowotworowych oraz skutki uboczne związane z tą metodą leczenia.


radioterapia-zastosowanie-w-onkologii
Unsplash.com

Polecane

soda-na-zgage-jak-ja-stosowac-jakie-sa-proporcje
Zdrowie
1 min.
Soda na zgagę - jak ją stosować? Jakie są proporcje?
21.01.2022
ugryzienie-szerszenia-jak-wyglada-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie szerszenia - jak wygląda? Jakie są objawy?
24.01.2022
ugryzienie-biedronki-jak-wyglada-jak-leczyc
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie biedronki – jak je rozpoznać? Czy może zagrażać zdrowiu?
02.06.2022
skurcze-miesni-jakie-sa-przyczyny-neurologiczne
Zdrowie
1 min.
Skurcze mięśni - jakie są przyczyny neurologiczne?
29.10.2021
Spis treści
  1. Radioterapia w onkologii
  2. Rodzaje napromieniania guzów nowotworowych
  3. Nowoczesne techniki napromieniania w onkologii 
  4. Rodzaje radioterapii ze względu na stan pacjenta
  5. Skutki uboczne napromieniania guzów nowotworowych
  6. Jak przygotować się do terapii radiacyjnej?

Radioterapia w onkologii

Radioterapia onkologiczna może być stosowana jako samodzielne leczenie radykalne lub jako część terapii skojarzonej wraz z innymi metodami, takimi jak chirurgia, chemioterapia, hormonoterapia, immunoterapia nowotworów. W radioterapii wykorzystuje się różne rodzaje promieniowania jonizującego (elektronowego, fotonowego, protonowego czy z użyciem cięższych cząstek, np. jony węgla). 

  • Sprawdź czym jest ozonoterapia i jakie ma zastosowanie lecznicze

Rodzaje napromieniania guzów nowotworowych

Istnieje kilka różnych technik napromieniania guzów nowotworowych, które różnią się sposobem podawania promieniowania. Wyróżnia się tutaj dwa główne rodzaje radioterapii:

  • Teleradioterapia – to podstawowa technika napromieniania, polegająca na naświetlaniu guza z zewnątrz ciała za pomocą wiązki promieniowania. To leczenie z zastosowaniem źródła umieszczonego w pewnej odległości od tkanek. Teleradioterapia może być stosowana w przypadku różnych typów nowotworów, takich jak rak płuca, rak piersi, rak jelita grubego i inne.

  • Brachyterapia – to technika, w której źródło promieniowania jest umieszczane bezpośrednio wewnątrz guza lub w jego sąsiedztwie. Brachyterapia może być stosowana w przypadku nowotworów ginekologicznych, takich jak rak szyjki macicy, oraz innych typów nowotworów, takich jak rak prostaty.

Nowoczesne techniki napromieniania w onkologii 

W onkologii wykorzystanie mają coraz to nowocześniejsze metody napromieniania. Należą do nich m.in.:

  • Konformalna radioterapia trójwymiarowa – wykorzystuje obrazowanie w tomografii komputerowej.

  • Technika modulowanej intensywności wiązki – specjalne urządzenie ogranicza dawkę promieniowania w wybranych obszarach poddawanych leczeniu.

  • Radioterapia sterowana obrazem – wykonuje się w niej zdjęcia RTG lub obrazowanie tomografii komputerowej za pomocą aparatu terapeutycznego.

  • Radioterapia stereotaktyczna – to technika, która umożliwia precyzyjne naświetlanie guza z wyjątkową dokładnością. Radioterapia stereotaktyczna jest stosowana głównie w leczeniu guzów mózgu oraz przerzutów nowotworowych do mózgu.

  • Radioterapia frakcyjna – w tej technice dawka promieniowania jest podawana w kilku mniejszych porcjach przez kilka dni lub tygodni. Radioterapia frakcyjna jest stosowana w przypadku różnych typów nowotworów i może pomóc w zmniejszeniu skutków ubocznych.

Rodzaje radioterapii ze względu na stan pacjenta

W piśmiennictwie naukowym spotyka się również podział radioterapii onkologicznej w zależności od stanu pacjenta. Na tej podstawie wyróżniono:

  • Radioterapię radykalną – jej celem jest kompletna eliminacja guza – całkowite wyleczenie.

  • Radioterapia objawową – jej celem jest zmniejszenie dolegliwości bólowych związanych z obecnością guzów.

  • Radioterapia paliatywna – jej celem jest łagodzenie objawów chorobowych u osób, w przypadku których nie ma możliwości wyleczenia.

  • Radioterapię chorób nienowotworowych – stosowana jest w przypadku m.in. chorób ortopedycznych. 

Skutki uboczne napromieniania guzów nowotworowych

Choć radioterapia jest skutecznym narzędziem w leczeniu nowotworów, może również powodować skutki uboczne. Działanie niepożądane radioterapii zależy od wielu czynników, takich jak przede wszystkim rodzaj napromieniania, dawka promieniowania, obszar napromieniania i indywidualna reakcja pacjenta. Niżej przeczytasz o jednych z najczęstszych skutków ubocznych napromieniania guzów nowotworowych.

Radioterapia może powodować różne zmiany skórne w obszarze napromienianym. Mogą to być: suchość i świąd skóry, zaczerwienienie i obrzęk, owrzodzenia, oparzenia skóry. Dlatego też pacjenci onkologiczni poddawani radioterapii powinni dbać o skórę w obszarze napromienianym, używając odpowiednich kremów nawilżających i unikając narażenia skóry na słońce. 

Terapia radiacyjna może powodować uczucie zmęczenia i osłabienia organizmu. Pacjenci często odczuwają potrzebę odpoczynku i mają mniejszą energię do wykonywania codziennych czynności. Warto zadbać o odpowiednią ilość snu i odpoczynku w trakcie terapii.

Radioterapia w okolicach jamy brzusznej może powodować skutki uboczne związane z układem pokarmowym. Mogą to być: nudności, wymioty, biegunka / zaparcia, ból brzucha. Pacjenci mogą stosować różne strategie, takie jak zmiana diety, przyjmowanie leków przeciwwymiotnych i unikanie spożywania potraw, które mogą drażnić układ pokarmowy.

Radioterapia stosowana w okolicy miednicy lub pęcherza moczowego może powodować skutki uboczne związane z układem moczowym. Mogą to być: częstomocz, ból przy oddawaniu moczu, krwiomocz, infekcje dróg moczowych. Dodatkowo radioterapia w okolicach narządów płciowych lub przytarczyc może powodować zmiany hormonalne. Mogą wystąpić problemy z płodnością, zaburzenia miesiączkowania, problemy z potencją u mężczyzn.

Radioterapia stosowana w okolicy klatki piersiowej lub płuc może powodować skutki uboczne związane z układem oddechowym. Mogą to być: kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej. 

Radioterapia może wpływać na produkcję krwinek w szpiku kostnym, co może prowadzić do skutków ubocznych związanych z układem krwiotwórczym. Mogą to być: anemia (tzw. niedokrwistość, obniżenie poziomu czerwonych krwinek), leukopenia (obniżenie poziomu białych krwinek), trombocytopenia (obniżenie poziomu płytek krwi).

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów związanych z prowadzoną radioterapią pacjenci powinni skonsultować się z lekarzem. Współpraca z zespołem medycznym może pomóc w zarządzaniu skutkami ubocznymi i zapewnieniu jak największej skuteczności leczenia.

Jak przygotować się do terapii radiacyjnej?

Przed rozpoczęciem terapii radiacyjnej ważne jest odpowiednie przygotowanie się fizyczne i psychiczne. Poniżej przedstawiamy kilka wskazówek, które mogą pomóc w przygotowaniu się do terapii radiacyjnej:

  • Konsultacja z lekarzem

Przed rozpoczęciem terapii radiacyjnej ważne jest przeprowadzenie konsultacji z lekarzem. Lekarz przeprowadzi dokładne badanie i omówi z pacjentem plan leczenia oraz potencjalne skutki uboczne. Pacjent powinien również poinformować lekarza o swoim stanie zdrowia, chorobach współistniejących oraz przyjmowanych lekach.

  • Dieta i styl życia

Ważne jest zadbanie o zdrową dietę i styl życia przed rozpoczęciem terapii radiacyjnej. Pacjent powinien unikać palenia tytoniu, spożywania alkoholu oraz niezdrowych produktów spożywczych. Wskazane jest spożywanie dużych ilości warzyw, owoców, pełnoziarnistych produktów, a także regularna aktywność fizyczna.

  • Przygotowanie emocjonalne

Terapia radiacyjna może być trudnym doświadczeniem emocjonalnym dla pacjenta. Ważne jest znalezienie odpowiedniego wsparcia emocjonalnego, czy to w rodzinie, przyjaciołach, grupach wsparcia lub terapeucie. Warto również znaleźć czas na relaksację i działania, które przynoszą radość i odprężenie.

  • Planowanie transportu

W niektórych przypadkach terapia radiacyjna może wymagać codziennego dojeżdżania do ośrodka radioterapii przez kilka tygodni. Ważne jest wcześniejsze zaplanowanie transportu, szczególnie jeśli pacjent nie jest w stanie prowadzić samochodu. Może to obejmować korzystanie z usług taksówki, transportu publicznego lub uzyskanie wsparcia od rodziny lub przyjaciół.

Jeśli cierpisz z powodu choroby nowotworowej lub jesteś w grupie ryzyka zachorowania, pewnie zależy Ci na szybkim i łatwym dostępie do lekarzy i badań. Jeśli tak, kup prywatne ubezpieczenie zdrowotne, którego ofertę można zamówić na Welbi. W ramach pakietu OCHRONA GOLD od 239 zł miesięcznie będziesz mieć możliwość:

  • Konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu w ciągu 24 godzin,

  • Konsultacji z 39 specjalistami bez skierowania, z czasem oczekiwania przeważnie w granicach 3 dni roboczych, w tym z onkologiem (czas oczekiwania na konsultację z onkologiem wynosi do 5 dni roboczych),

  • Wykonania badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych w krótkim czasie, w tym badań krwi pozwalających na monitorowanie stanu organizmu podcza leczenia onkologicznego, USG czy tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego; łącznie dostęp do blisko 300 różnych badań,

  • Poddania się drobnym zabiegom ambulatoryjnym z listy dostępnych w danym pakiecie (sprawdź w katalogu Świadczeń),

  • Umówienia 4 wizyt domowych w roku,

  • 2 konsultacji z psychologiem lub psychiatrą w roku,

  • Wykonania profilaktycznego przeglądu zdrowia raz do roku, który w wersji dla kobiet obejmuje wizytę u ginekologa, badanie cytologiczne i USG piersi lub mammografię, a w wersji dla mężczyzn konsultację kardiologiczną, lipidogram i EKG.

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych i na jakich zasadach można korzystać w ramach tego prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego. Dowiedz się, jak Polisa Zdrowie Welbi może wesprzeć Twoje działania w powrocie do zdrowia.

Źródła
  1. K. Bujko, Podstawy radioterapii, „Gastroenterologia Kliniczna” 2010, t. 2, nr 4, s. 121–126.
  2. W. Leppert , E. Nowakowska, Rola radioterapii w leczeniu chorych na nowotwory w opiece paliatywnej,  Medycyna Paliatywna” 2012, nr 3, s. 122–136.
  3. M. Rucińska, Kojarzenie radioterapii i chemioterapii, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Onkologicznego NOWOTWORY” 2022, t. 7, nr 5, s. 366–372.
  4. Ł. Michalecki, B. Nowacka, Radioterapia. Broszura informacyjna dla chorych w trakcie leczenia promieniami i ich opiekunów, Zakład Radioterapii Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Oddział w Gliwicach, Gliwice 2013.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
jakie-sa-rodzaje-nowotworow-co-warto-wiedziec
Zdrowie
2 min.
Rodzaje nowotworów łagodnych i złośliwych
14.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.