Spirometria – co to za badanie? Jakie są wskazania i przygotowania do niego?

Olga Dąbska

19.05.2021

Aktualizacja: 09.08.2021

Spirometria to badanie układu oddechowego, które ocenia pojemność płuc i szybkość przepływu powietrza. Jest wiele wskazań do jego przeprowadzenia. Używa się go zwłaszcza przy POCHP i astmie. Aby badanie spirometryczne dało wiarygodne efekty, trzeba się do niego odpowiednio przygotować.


spirometria-co-to-jest-na-czym-polega-badanie
pixabay.com

Co to jest spirometria?

Spirometria to badanie czynnościowe układu oddechowego. Polega na pomiarze maksymalnej ilości powietrza, które jesteś w stanie nabrać do płuc i wypuścić. Wykorzystuje się je też do pomiaru szybkości przepływu powietrza przez drogi oddechowe. Spirometria jest wykonywana za pomocą specjalnego urządzenia, zwanego spirometrem.Badanie spirometryczne pozwala na ocenę takich parametrów, jak:

  • VC – pojemność życiowa,

  • FVC – natężona pojemność życiowa,

  • FEV1 – natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa,

  • IC – pojemność wdechowa,

  • FEV1/VC – stosunek natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej do pojemności życiowej,

  • TV – objętość oddechowa,

  • IRV – wdechowa objętość zapasowa,

  • ERV – wydechowa objętość zapasowa.

Szczególnym rodzajem spirometrii jest ta po inhalacji leku rozkurczającego oskrzela. Inaczej nazywana jest spirometrią z oceną odwracalności obturacji. To spirometria rozszerzona o wykonanie próby rozkurczowej.

Jakie są wskazania do wykonywania spirometrii?

Choroby układu oddechowego są w Polsce dość mocno rozpowszechnione. Do najczęściej występujących zalicza się: zapalenie płuc, grypę

Badania spirometryczne – przeciwwskazania

Badania spirometryczne mimo bardzo dużego znaczenia diagnostycznego nie mogą być przeprowadzone u wszystkich osób. Wśród przeciwwskazań do ich wykonania wymienia się m.in.:

  • odmę opłucną,

  • niekontrolowane nadciśnienie tętnicze,

  • zwiększone ciśnienie wewnątrzczaszkowego,

  • tętniaki aorty większe niż 6 cm i tętnic mózgowych,

  • masywne krwioplucie o niewyjaśnionej przyczynie,

  • niestabilną dławicę piersiową,

  • uporczywy kaszel,

  • hospitalizację z powodu udaru mózgu.

Badanie spirometryczne nie powinno być przeprowadzane przez co najmniej miesiąc po zawale mięśnia sercowego, półtora miesiąca po operacjach mózgowia, 2 miesiące po leczeniu operacyjnym odwarstwienia (oddzielenia) siatkówki czy zabiegów na tzw. szklistku (ciele szklistym), a w przypadku zabiegów w części przedniej oka nawet przez 6 miesięcy. Spirometria w ciąży jest też niewskazana.

Jak przygotować się do spirometrii? Jak przebiega badanie?

Na badanie zgłoś się w dobrym stanie ogólnym. W razie wystąpienia dolegliwości, przez które nie byłbyś w stanie wykonać badania, lepiej przenieś je inny termin. Jeżeli palisz papierosy, to na 24 godziny przed badaniem powstrzymaj się od tego. Jeśli stanowi to dla Ciebie dużą trudność, zrezygnuj z palenia na co najmniej 2 godziny przed spirometrią. Średnio przez 2 godziny, zanim przystąpisz do badania, nie spożywaj obfitych posiłków, kawy, mocnej herbaty, coca-coli. Na 30 minut przed badaniem nie podejmuj intensywnej aktywności ruchowej. W przypadku spirometrii duże znaczenie ma ubiór. Najlepiej załóż ubranie, które nie będzie krępowało ruchów klatki piersiowej. Postaw na luźny strój. Ważne jest też ustalenie z lekarzem kwestii przyjmowania leków w dniu badania.Spirometria przeprowadzana jest na siedząco z wyprostowanymi plecami. Podczas badania będziesz oddychać przez ustnik połączony rurką ze spirometrem. Na ten czas na nos zostanie Ci założony zacisk (klips). Badanie spirometryczne wymaga dokładnego wykonywania poleceń kierowanych przez przeprowadzającą je osobę. Przed rozpoczęciem go zostaniesz poproszony o wzięcie kilku głębokich wdechów. W czasie ostatniego z nich będziesz musiał przyłożyć ustnik. Twoim zadaniem będzie wdmuchanie do niego powietrza znajdującego się w płucach. Wydech powinien trwać nie krócej niż 6 sekund. Następne oddechy będą określane przez osobę przeprowadzającą badanie. Badanie spirometryczne powtarza się zazwyczaj trzykrotnie. Trwa z reguły kilka minut. Wyniki spirometrii przedstawiane są w postaci liczbowej i za pomocą wykresów. Z interpretacją udaj się do lekarza.

Źródła
  1. P. Boros, Badania czynnościowe układu oddechowego, [w:] P. Gajewski, A. Szczeklik (red.), Interna Szczeklika 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019, s. 649–662.

  2. W. Tomalak, P. Boros, Badanie czynności układu oddechowego, [w:] A. Antczak (red.), Pulmonologia, cz. 1, Medical Tribune Polska, Warszawa 2010, s. 100–112.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Zdrowie
Ad

Najchętniej czytane

gdzie-udac-sie-do-lekarza-podczas-urlopu
Zdrowie
1 min.
Gdzie udać się do lekarza podczas urlopu?
20.08.2021
poznaj-5-sposobow-na-dobry-sen
Zdrowie
1 min.
Poznaj 5 sposobów na dobry sen
20.08.2021
jak-sobie-poradzic-z-alergia-poznaj-5-sprawdzonych-sposobow
Zdrowie
1 min.
Jak sobie radzić z alergią? 5 sprawdzonych sposobów
31.08.2021
dlaczego-sniadanie-jest-wazne-i-nie-powinno-sie-go-pomijac
OdżywianieZdrowie
1 min.
Dlaczego śniadanie jest ważne i nie powinno się go pomijać?
30.08.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.