account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
SeksZdrowie seksualne 1 min.

Wirus HPV – jak zapobiegać zakażeniu i jak je leczyć?

Katarzyna Grzyś-Kurka28.06.2023Aktualizacja: 28.02.2024

Tylko kilka typów wirusa HPV jest wysokoonkogennych i może wywołać nowotwór. Większość ma charakter niskoonkogenny i daje o sobie znać brodawkami na skórze czy kłykcinami kończystymi na błonach śluzowych. Najczęściej jednak nie ujawnia się w ogóle. Dlatego tak ważna jest profilaktyka. Przestrzegać jej powinni zarówno mężczyźni, jak i kobiety. W obu przypadkach zakażenie może być tak samo groźne.


wirus-hpv-na-czym-polega-i-jak-wyglada-leczenie
Pixabay.com

Polecane

jak-poprawic-erekcje-domowym-sposobem
Seks
2 min.
Jak poprawić erekcję domowym sposobem?
24.01.2022
niedobor-progesteronu-jakie-sa-przyczyny-i-objawy
Seks
1 min.
Niedobór progesteronu - jakie są przyczyny i objawy?
21.01.2022
jaki-jest-sklad-spermy-co-warto-o-niej-wiedziec
Seks
1 min.
Jaki jest skład spermy? Co warto o niej wiedzieć?
24.01.2022
ile-trwa-okres-jakie-sa-normy-co-warto-wiedziec
Seks
2 min.
Ile trwa okres? Jakie są normy? Co warto wiedzieć?
21.01.2022
Spis treści
  1. Czym jest wirus HPV?
  2. Jak można się zarazić wirusem HPV?
  3. Kto jest szczególnie narażony na zakażenie wirusem HPV?
  4. Jakie są objawy zarażenia wirusem HPV?
  5. Jak przebiega diagnostyka HPV
  6. Jak leczyć wirusa HPV?

Czym jest wirus HPV?

Wirus HPV (ang. Human Papilloma Virus) został odkryty przez Haralda zur Hausena. Było to na tyle przełomowe dokonanie, że naukowiec otrzymał za nie Nagrodę Nobla. Opisał bowiem, jaka jest rola HPV w rozwoju raka szyjki macicy, a także brał udział w opracowaniu szczepionki przeciwko tej groźnej chorobie.

Wirus HPV (inaczej wirus brodawczaka ludzkiego) to grupa patogenów rodziny Papillomaviridae. Ponad 100 z nich wywołuje zakażenia skóry i błon śluzowych, natomiast 40 odpowiada za zakażenia układu moczowo-płciowego. Większość wirusów HPV jest niegroźna.

Zagrożeniem zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn są wirusy onkogenne:

  • HPV wysokoonkogenne – spośród około 13 typów to wirusy HPV-16 i HPV-18 odpowiadają w 73% za rozwój raka szyjki macicy, a także nowotworu odbytu, prącia, sromu, jamy ustnej i krtani,

  • HPV niskoonkogenne – odpowiadają za powstawanie brodawek w układzie moczowo-płciowym (kłykciny kończyste wywołane przez typ wirusa HPV-6 i HPV-11).

Jak można się zarazić wirusem HPV?

Do zakażenia układu moczowo-płciowego wirusem HPV dochodzi zwykle w drodze kontaktu seksualnego. Dlatego też szczyt zachorowań przypada pomiędzy 20. a 29. rokiem życia. Warto przy tym dodać, że kontakt płciowy, którego konsekwencją bywa zakażenie HPV, może mieć postać waginalną, oralną, a także analną.

Do transmisji wirusa HPV może też dojść:

  • w czasie porodu (przy rzadkim zainfekowaniu niskoonkogennymi brodawczakami może rozwinąć się nawracająca brodawczakowatość układu oddechowego u noworodka),

  • poprzez kontakt z płynami ustrojowymi osoby zakażonej (np. ze śliną czy krwią),

  • w wyniku kontaktu ze zmianami brodawkowymi na skórze lub błonach śluzowych.

Kto jest szczególnie narażony na zakażenie wirusem HPV?

Wśród podstawowych czynników podwyższających ryzyko zakażenia wirusem HPV należy wymienić:

  • wczesne rozpoczęcie aktywności seksualnej,

  • dużą liczbę partnerów seksualnych,

  • praktykowanie seksu analnego,

  • zakażenie innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową,

  • palenie tytoniu,

  • stosowanie antykoncepcji hormonalnej,

  • obniżenie odporności.

Jakie są objawy zarażenia wirusem HPV?

W większości przypadków objawy zakażenia wirusem HPV u mężczyzn i kobiet w ogóle nie występują. Bywa, że nie pojawiają się nawet brodawki mogące sugerować infekcję. To wynik niskiej immunogenności HPV, czyli zdolności wirusa do prowokowania odpowiedzi układu odpornościowego. Nawet jeśli zakażenie ustąpi samoistnie, to i tak nie pozostawia po sobie w organizmie wytworzonych przeciwciał.

W nielicznych przypadkach, gdy występują objawy zarażenia wirusem HPV, ich postać zależna jest od lokalizacji i zaawansowania infekcji. Mogą pojawić się m.in.:

  • zmiany na skórze (np. brodawki, kaszaki),

  • zmiany na błonach śluzowych jamy ustnej, dróg oddechowych i moczowych, a także narządów płciowych i odbytu (np. kłykciny kończyste),

  • neoplazja śródnabłonkowa szyjki macicy (komórki, które namnażają się w sposób niekontrolowany i mogą przekształcić się w nowotwór),

  • krwawienia międzymiesiączkowe (plamienia),

  • zmiany nowotworowe sromu, prącia i odbytu.

Jak przebiega diagnostyka HPV

O zakażeniu wirusem HPV mogą świadczyć brodawki czy kłykciny kończyste na skórze i błonach śluzowych. Jeśli lekarz zaobserwuje takie zmiany, może zalecić dalszą diagnostykę w celu zweryfikowania, jaki typ wirusa je wywołał.

Ponieważ najczęściej objawy nie występują, przez to podstawowymi elementami diagnostyki są:

  • badanie cytologiczne wykonywane u kobiet,

  • test HPV przeprowadzany na podstawie próbki wymazu pobranego z narządów płciowych (pochwy lub penisa).

Jak leczyć wirusa HPV?

Leczenie zakażenia wirusem HPV nie jest niestety wciąż jeszcze możliwe. Nie ma leków mogących wyeliminować tę grupę patogenów. Na szczęście można zwalczać objawy, które wywołują. Dlatego też w razie wystąpienia neoplazji wykonywana jest konizacja chirurgiczna lub laserowa, a przy kłykcinach kończystych stosuje się m.in. elektrokoagulację i laseroterapię.

Najlepszym sposobem redukcji ryzyka rozwoju choroby jest profilaktyka. Ta natomiast skupia się na ograniczeniu przygodnych kontaktów seksualnych i stosowaniu zabezpieczenia w postaci prezerwatyw. Najbardziej skuteczną formą przeciwdziałania zakażeniu HPV jest zastosowanie szczepienia ochronnego skierowanego przeciw najbardziej onkogennym typom wirusa: 16 i 18. Szczepienie może zostać podane chłopcom i dziewczętom po ukończeniu 9. roku życia. 

Wedle stanowiska Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego z 2009 r. dzięki upowszechnieniu szczepień, możliwe miało być zredukowanie umieralności na raka szyjki macicy o aż 70% za 15–20 lat. Aktualne dane przyniosły jednak znacznie bardziej optymistyczne wiadomości. Okazuje się, że dzięki dekadzie szczepień zredukowano liczbę infekcji i zapadalności na brodawki narządów płciowych o 90%, a liczba występowania najbardziej niebezpiecznych patologii (w tym raka) zmniejszyła się o aż 85%.

A co w przypadku osób już zakażonych wirusem HPV? W żadnym wypadku iniekcja nie usunie już bytującego w organizmie wirusa. Może jednak zabezpieczyć przed zakażeniem wirusami innego typu.

Miej na uwadze, że zakażenie niskoonkogennym typem HPV może zostać pokonane przez organizm samodzielnie. Trwa to czasami zaledwie kilka miesięcy, choć bywa, że układ immunologiczny potrzebuje na walkę nawet 2 lat.

Źródła
  1. J. Broniarczyk, M. Koczorowska i in., Struktura i właściwości wirusa brodawczaka ludzkiego, „Biotechnologia” 2010, nr 3 (90), s. 126–145.
  2. B. Sokołowska, M. Zasadzka, Ocena stanu wiedzy na temat zakażeń HPV wśród mieszkańców powiatu bialskiego i parczewskiego, „Forum Medycyny Rodzinnej” 2015, t. 9, nr 3, s. 200–202.
  3. Profilaktyka zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) w ramach programów polityki zdrowotnej, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji Wydział Oceny Technologii Medycznych, Warszawa 2019, https://bipold.aotm.gov.pl/assets/files/ppz/2019/RPT/19.07.24_raport_zalec_techn_art_48aa_profilaktyka_hpv.pdf, dostęp: 3.04.2023 r.
  4. Rekomendacje Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące szczepienia przeciwko zakażeniom HPV, „Ginekologia Polska” 2009, nr 80, s. 139–146.
  5. Interpelacja nr 33315 do ministra zdrowia w sprawie wprowadzenia obowiązku szczepień przeciwko HPV dla dziewcząt i młodych kobiet oraz chłopców i młodych mężczyzn, https://www.sejm.gov.pl/sejm9.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=CEADGG, dostęp: 22.05.2023 r.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

stres-a-okres-jak-stres-wplywa-na-miesiaczke
Seks
1 min.
Stres a miesiączka – jak zdenerwowanie wpływa na cykl menstruacyjny?
31.05.2022
bol-piersi-przed-okresem-jakie-sa-przyczyny
Seks
1 min.
Ból piersi przed okresem - jakie są przyczyny?
24.01.2022
temperatura-przed-okresem-jaka-jest-prawidlowa
Seks
2 min.
Temperatura przed okresem - jaka jest prawidłowa?
24.01.2022
stan-podgoraczkowy-przed-okresem-czy-to-norma
Seks
1 min.
Stan podgorączkowy przed okresem - czy to norma?
24.01.2022
Popularne w kategorii Seks
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.