Статті для українців які можуть допомогти

Побачити більше

безкоштовні лікарі для України

Звернутися до лікарів
Zweryfikowane przez eksperta

Choroby jelit – rodzaje, leczenie, objawy

Olga Dąbska

lek. Agnieszka Żędzian

10.05.2022

Aktualizacja: 19.05.2022

Choroby jelit stanowią powszechną przyczynę zgłaszania się na konsultację lekarską. Wśród jednych z częstszych wymienia się raka jelita, zespół jelita drażliwego, kolkę jelitową, nieswoiste zapalenia jelit. Sprawdź, jakie objawy dają te schorzenia i co odpowiada za ich powstanie.


choroby-jelit-rodzaje-leczenie-objawy
pexels

Choroby jelit – jaki lekarz?

Choroby jelit stanowią stosunkowo częsty problem zdrowotny. To mocno zróżnicowana grupa schorzeń, których leczeniem zajmuje się gastroenterolog. To specjalista z zakresu układu pokarmowego – zajmuje się zaburzeniami funkcjonowania przełyku, żołądka, dróg żółciowych, jelit czy gruczołów trawiennych (wątroby i trzustki).

Jakie są choroby jelit?

Niżej znajdziesz najważniejsze informacje na temat jednych z bardziej rozpowszechnionych chorób jelit.

Kolka jelitowa

Kolka jelitowa to napad nagłego, ostrego, skurczowego bólu, który powoduje intensywne obkurczenie się mięśni gładkich. Kolka jelitowa może towarzyszyć innym schorzeniom układu pokarmowego, w tym m.in. refluksowi żołądkowo-przełykowemu, alergii pokarmowej, zespołowi jelita drażliwego. Za jej powstanie odpowiadać mogą zalegające masy kałowe, nieprawidłowy sposób odżywiania się czy niedrożność jelit z powodu skrętu jelit czy nowotworu. 

Objawy kolki jelitowej to oprócz bólu: wzdęcia, wymioty, nudności, napięcie brzucha, zaburzenia łaknienia, oddawanie większej ilości gazów. W kolce jelitowej z reguły stosuje się leczenie zachowawcze – dietę, leki rozkurczające, rozgrzewające okłady, probiotyki. W ciężkich przypadkach prowadzi się leczenie operacyjne. Nierzadko napady kolki ustępują samoistnie.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

Znaną chorobą jelita grubego jest zapalenie wrzodziejące. Stan zapalny z reguły rozwija się w jego końcowym odcinku – odbytnicy. Wśród najbardziej prawdopodobnych przyczyn powstania tej choroby wymienia się: uwarunkowania genetyczne (występowanie rodzinne, geny sprzyjające chorobie – NF186, OTUD3, PLA2G2E, IFNG, IL26, IL22), czynniki immunologiczne oraz środowiskowe (np. zaburzona flora bakteryjna przewodu pokarmowego, przyjmowanie niektórych leków, prowadzenie niezdrowego stylu życia).

Typowym objawem tej nieswoistej choroby jelit jest krwista biegunka. U chorych wystąpić mogą m.in.: kurczowe bóle brzucha, tkliwość powłok brzucha, gwałtowne uczucie parcia na stolec, nocne wypróżnienia, krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, osłabienie, spadek masy ciała. W cięższych przypadkach mogą wystąpić dolegliwości pozajelitowe. 

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego leczy się odpowiednio dobraną farmakoterapią – używa się m.in. preparatów kwasu 5-aminosalicylowego, glikokortykosteroidów, leków immunosupresyjnych. Ważna jest dietoterapia. Leczenie operacyjne stosuje się w skrajnych przypadkach.

Choroba nowotworowa jelit

Kolejne schorzenia jelita to nowotwory. W obrębie jelita cienkiego występują dość rzadko, częściej rozwijając się w jelicie grubym. Zdecydowana większość spośród nich to gruczolakoraki. Stanowią drugą przyczynę zgonów z przyczyn nowotworowych. Wzrost ryzyka zachorowania na raka jelita dotyczy przede wszystkim osób z obciążonym wywiadem rodzinnym, zmagających się z nieswoistymi chorobami jelit, palących papierosy, z nadmierną masą ciała.

Początkowo ta choroba może nie dawać żadnych objawów. Z czasem pojawiają się takie dolegliwości, jak m.in.: krwawienie z odbytnicy, ból i skurcze brzucha, obecność krwi w stolcu, daremne parcie na stolec, uporczywe biegunki i/lub zaparcia, zmiana w kształcie i rozmiarach stolca. Wraz z zaawansowaniem choroby rozwinąć się mogą anemia, wyniszczenie czy szybka męczliwość.

Optymalnym leczeniem jest resekcja (usunięcie metodami endoskopowymi albo operacyjne) zmiany. W zależności od zaawansowania nowotworu stosuje się  chemioterapię - przed zabiegiem resekcji i/lub po nim. W pierwszym przypadku przyczynić się może do zmniejszenia guza, a w drugim zniszczyć pozostałe w organizmie komórki nowotworowe. Podobne znaczenie ma radioterapia. Jako uzupełnienie podanych metod wykorzystywana bywa terapia ukierunkowana molekularnie.

Zespół jelita drażliwego

Choroba jelita drażliwego to przewlekła choroba jelita cienkiego i grubego. To rodzaj zaburzenia czynnościowego jelit. Nie jest do końca znana przyczyna jej powstania. Wśród możliwych czynników sprawczych wymienia się: nadmierny rozrost mikrobiomu jelitowego (SIBO), zmiany w sferze psychicznej, dietę ubogoresztkową, infekcję jelitową. 

Objawy tej choroby to m.in.: skurczowe bóle brzucha (zlokalizowane głównie w podbrzuszu), biegunka i/lub zaparcia (możliwa postać biegunkowa, zaparciowa, mieszana), wzdęcia, nudności i wymioty, odbijanie, gazy, uczucie zmęczenia, przelewanie w brzuchu.

Leczenie schorzenia jelit, jakim jest zespół jelita drażliwego, polega przede wszystkim na łagodzeniu objawów. Jednym z głównych elementów terapii jest dieta bogata w błonnik, a uboga w węglowodany ciężkostrawne (FODMAP). Chorzy powinni unikać stresu. Farmakoterapia odgrywa rolę wspomagającą.

Choroba Crohna

Choroba Crohna to nieswoiste zapalenie jelita grubego. Zmiany chorobowe mogą być umiejscowione na każdym etapie przewodu pokarmowego, choć najczęściej rozwijają się w końcowej części jelita cienkiego i początkowej jelita grubego. Za rozwój choroby odpowiadać mogą uwarunkowania genetyczne, czynniki środowiskowe i immunologiczne. 

Objawy choroby Crohna to przede wszystkim: ból brzucha (nasila się po jedzeniu i wypróżnieniu), biegunka tłuszczowa, guz w prawym dolnym kwadrancie jamy brzusznej, zaburzenia elektrolitowe, niedokrwistość, niedobór witaminy B12, podwyższona temperatura ciała, ogólne osłabienie. W przypadku lokalizacji zmian w okolicy odbytu mogą się rozwinąć owrzodzenia, ropnie, przetoki.

Nie ma przyczynowego leczenia choroby Crohna. W łagodzeniu objawów stosuje się leczenie farmakologiczne. Główne środki, jakie są stosowane, to kwas 5-aminosalicylowy i jego pochodne, leki biologiczne, leki immunosupresyjne, glikokortykosteroidy. W ciężkich przypadkach prowadzone jest leczenie operacyjne. W miarę możliwości chorzy powinni unikać stresu i prowadzić dietę z ograniczeniem potraw bogatych w tłuszcze i cukry.

Źródła
  1. S. Glinkowski, D. Marcinkowska, Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – ocena aktywności choroby na podstawie współcześnie stosowanych skal, „Nowa Medycyna” 2018, t. 25, nr 3, s. 123–137.

  2. A. Szczeklik, P. Gajewski, Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2020/2021, Medycyna Praktyczna, Kraków 2020.

  3. S. Wojtuń, J. Gil, Ł. Szwedo i wsp., Podstawowe objawy i różnicowanie nieswoistych chorób zapalnych jelit, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2014, t. 10, nr 1, s. 61–66.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Telekonsultacja z lekarzem
już w ciągu godziny!
Umów się
Uzyskaj odpowiedź
dzięki konsultacji
online
  • specjalistyczna porada
  • przedłużenie recepty
  • skierowanie na badania
Umów się

Najchętniej czytane

owsiki-u-doroslego-jakie-sa-objawy-jak-leczyc
Zdrowie
2 min.
Owsiki u dorosłego - jakie są objawy? Jak leczyć?
31.10.2021
zaburzenia-hormonalne-a-bole-glowy
Zdrowie
1 min.
Zaburzenia hormonalne a bóle głowy - jak przebiega migrena hormonalna
30.11.2021
domowe-sposoby-na-grzybice-paznokci-skory-jezyka
Zdrowie
2 min.
Domowe sposoby na grzybicę paznokci, skóry, języka
24.01.2022
jakie-sa-domowe-sposoby-na-owsiki
Zdrowie
1 min.
Jakie są domowe sposoby na owsiki?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.