account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Makrofagi – co to takiego i jaką rolę odgrywają w organizmie człowieka?

Marta Drzazga

lek. Agnieszka Żędzian

11.01.2024

Aktualizacja: 11.01.2024

Makrofagi to komórki, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego człowieka. Dzięki zdolności do fagocytozy pochłaniają i niszczą drobnoustroje, uszkodzone lub wadliwe komórki. Ich rola polega również na inicjowaniu regeneracji tkanek oraz regulowaniu procesu zapalnego w organizmie. Wywodzą się one z monocytów, które są składnikiem krwi, a ich specyfika zależy od miejsca występowania. Sprawdź, co jeszcze warto o nich wiedzieć.


czym-sa-makrofagi-jakie-pelnia-funkcje-w-organizmie
Pixabay.com

Polecane

jak-dbac-o-uklad-oddechowy-co-jest-wazne
Zdrowie
1 min.
Jak należy dbać o układ oddechowy? Zasady profilaktyki
14.05.2021
jak-dbac-o-uklad-krwionosny-co-jest-wazne
Zdrowie
1 min.
Jak należy dbać o układ krwionośny? Zasady profilaktyki
14.05.2021
jak-obnizyc-cisnienie-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie
2 min.
Jak obniżyć ciśnienie? Sprawdź domowe sposoby walki z nadciśnieniem
19.05.2021
brak-magnezu-jakie-sa-charakterystyczne-objawy
Zdrowie
1 min.
Charakterystyczne objawy braku magnezu
02.06.2022
Spis treści
  1. Co to są makrofagi?
  2. W jaki sposób dochodzi do aktywacji makrofagów?
  3. Jakie funkcje w organizmie człowieka pełnią makrofagi?
  4. Makrofagi a układ odpornościowy
  5. Jak zbadać poziom makrofagów?

Co to są makrofagi?

Makrofagi to komórki, które są elementem układu odpornościowego i wywodzą się z monocytów. W literaturze fachowej nazywa się je także komórkami żernymi, ponieważ mają zdolność do fagocytozy, czyli pochłaniania i niszczenia różnego rodzaju drobnoustrojów oraz uszkodzonych czy nieprawidłowych komórek (np. nowotworowych). 

Makrofagi powstają w szpiku kostnym, ale występują w różnych tkankach i narządach ciała. Wyróżnia się dwa główne rodzaje tych komórek:

  • makrofagi wędrujące – czyli takie, które nie są przypisane do jednego miejsca i migrują tam, gdzie akurat pojawił się stan zapalny;

  • makrofagi spoczynkowe – znajdują się w różnych tkankach i narządach ciała, a szczególnie w tych, które są narażone na pojawienie się patogenu. 

Komórki te mają wiele różnych nazw, które są ściśle związane z miejscem ich występowania, np. komórki Browicza-Kupffera to makrofagi występujące w wątrobie, histiocyty to makrofagi tkanki łącznej, osteoklasty to makrofagi tkanki kostnej, komórki mikrogleju znajdujące się w ośrodkowym układzie nerwowym (mózgu) czy synowiocyty osiadłe w błonach maziowych.

W jaki sposób dochodzi do aktywacji makrofagów?

Aby zdolności żerne makrofagów mogły się zwiększyć, konieczna jest aktywacja tych komórek. To właśnie wówczas stają się one bardziej cytotoksyczne, czyli zdolne do niszczenia, uszkadzania czy zaburzenia funkcjonowania niechcianych komórek. Rosną również ich właściwości bakteriobójcze.

Do aktywacji makrofagów dochodzi za sprawą czynników fizjologicznych pochodzących z organizmu i patologicznych, za które odpowiadają drobnoustroje. Patologicznym aktywatorem są np. endotoksyny produkowane przez bakterie. Aktywowane makrofagi otrzymują sygnał, aby rozpocząć fagocytozę i zlikwidować intruza – np. bakterię – który pojawił się w organizmie.

Jakie funkcje w organizmie człowieka pełnią makrofagi?

Główne zadania makrofagów to likwidowanie drobnoustrojów oraz niszczenie wadliwych i uszkodzonych komórek. Co ważne, te dobroczynne komórki inicjują również proces regeneracji tkanek, dzięki któremu organizm może wrócić do równowagi. Rozpoczynają i regulują procesy zapalne w organizmie. Oprócz tego:

  • w istotny sposób wspierają pracę układu odpornościowego i biorą udział w kluczowych procesach dla odporności wrodzonej i nabytej;

  • pochłaniają grzyby i inne drobnoustroje;

  • zwalczają komórki nowotworowe;

  • eliminują martwe tkanki z organizmu;

  • biorą udział w rozkładzie erytrocytów;

  • wspierają proces gojenia się ran – również tych, których nie widać gołym okiem, bo powstały np. po zawale mięśnia sercowego.

Makrofagi a układ odpornościowy

Makrofagi mają kluczowe znaczenie dla odporności. Gdy dochodzi do aktywacji komórek, nie tylko pochłaniają one drobnoustroje, ale wydzielają cytokiny prozapalne, a na ich powierzchni prezentowane są antygeny zniszczonych intruzów. To dzięki temu komórki układu immunologicznego takie jak limfocyty B mogą je rozpoznać i rozpocząć wytwarzanie odpowiednich przeciwciał. Pożądanym efektem tego procesu jest wzrost odporności organizmu.

Jak zbadać poziom makrofagów?

Zwiększona ilość i aktywność makrofagów w organizmie świadczy zazwyczaj o rozwijającej się infekcji. Może wskazywać także na różne inne choroby, np. zwiększona ilość makrofagów pęcherzykowych i śródmiąższowych, które występują w płucach, bywa objawem przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jaki jest poziom makrofagów w Twoim organizmie, wykonaj pełną morfologię krwi i zwróć uwagę na poziom białych krwinek, a dokładniej monocytów. Wynik powyżej normy może oznaczać stan zapalny lub infekcję, jednak jego interpretacja to zadanie lekarza. Pamiętaj, że wyniki badań możesz skonsultować na wizycie stacjonarnej lub podczas szybkiej i wygodnej teleporady. Jeśli zajdzie taka potrzeba, otrzymasz skierowanie do specjalisty lub na dalsze badania.

Źródła
  1. L. Ursinus, Co mówi Twoja krew, Wydawnictwo Vital, Białystok 2015.
  2. K. Pasternak, Biochemia, Podręcznik dla studentów studiów licencjackich, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2009.
  3. M. Pac, Wrodzone błędy odporności w praktyce lekarza pediatry, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2022.
  4. J. Kopeć-Szlęzak, Makrofagi i ich rola w układzie krwiotwórczym, „Journal of Transfusion Medicine” 2014, nr 7 (3), s.84–92.
  5. J. Kołodziejczyk, Makrofagi – migrujące i fagocytujące komórki układu obronnego, https://kosmos.ptpk.org/index.php/Kosmos/article/view/1728/1706 [dost. 11.08.2023].

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
majeranek-na-kaszel-napar-herbata-syrop
Zdrowie
1 min.
Majeranek na kaszel – sposoby wykorzystania i działanie
30.05.2022
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.