account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Demencja starcza – na czym polega? Jak ją diagnozować i leczyć?

Alicja Skibińska

05.06.2023

Aktualizacja: 16.10.2023

Demencja to jedna z najczęściej występujących chorób wieku podeszłego. Cierpiące na nią osoby doświadczają problemów z pamięcią i koncentracją, stopniowo tracąc samodzielność. Na czym polega otępienie starcze, jak je rozpoznać i w jaki sposób leczyć?


demencja-starcza-objawy-rokowania-leczenie
pixabay.com

Polecane

czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
afta-w-gardle-jakie-sa-objawy-jak-wyglada-leczenie
Zdrowie
2 min.
Afta w gardle - jakie są objawy? Jak wygląda leczenie?
24.01.2022
jak-wyleczyc-zoladek-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak wyleczyć żołądek po antybiotyku i jak go chronić przed niekorzystnym działaniem antybiotykoterapii?
30.05.2022
grzybica-po-antybiotyku-jak-jej-uniknac-objawy
Zdrowie
1 min.
Jak uniknąć grzybicy po antybiotyku?
30.05.2022
Spis treści
  1. Czym jest demencja?
  2. Wczesne objawy demencji starczej
  3. Fazy rozwoju demencji starczej
  4. Rodzaje chorób otępiennych
  5. Choroba Alzheimera (demencja typu Alzheimera)
  6. Otępienie naczyniowe
  7. Otępienie z ciałami Levy’ego
  8. Jak diagnozować i jak leczyć demencję starczą?

Czym jest demencja?

Demencja to zbiorcze określenie grupy objawów procesów neurodegeneracyjnych związanych z podeszłym wiekiem. Oczywiście nie każdy senior się z nimi mierzy, a niewielkie zmiany w zachowaniu i funkcjach poznawczych nie muszą być powodem do niepokoju. Normalny proces starzenia zwykle wiąże się z pewnym obniżeniem zdolności umysłowych oraz ograniczeniem aktywności, jednak u zdrowych osób zmiany te są umiarkowane i nie zakłócają codziennego funkcjonowania w znaczący sposób – w przeciwieństwie do zaburzeń w przebiegu chorób otępiennych.

Wczesne objawy demencji starczej

Nie wszystkie sygnały informujące o starzeniu się mózgu muszą świadczyć o chorobie. Pewnie zastanawiasz się więc, jak odróżnić procesy mieszczące się w normie od zaburzeń. 

Jakie sytuacje świadczą o normalnych procesach związanych ze starzeniem? Są to:

  • zapominanie imion nowo poznanych osób,

  • pogorszenie wzroku,

  • wchodzenie do pomieszczenia i zapominanie, po co się do niego weszło,

  • niezbyt częste gubienie przedmiotów (i znajdowanie ich później),

  • zapominanie czyjejś wypowiedzi,

  • sporadyczne podejmowanie niewłaściwych decyzji.

Natomiast pierwsze objawy demencji to:

  • zapominanie imion członków rodziny lub bliskich przyjaciół,

  • widzenie rzeczy, których inni nie widzą, problemy z oceną odległości lub tego, czy określony obiekt jest w ruchu,

  • gubienie się w dobrze znanych miejscach,

  • odkładanie rzeczy w nietypowe miejsca (np. wkładanie portfela do piekarnika czy kartonu mleka do szafy),

  • nieustanne zadawanie tych samych pytań,

  • nietypowe podejmowanie ryzyka lub dokonywanie dziwnych, niepasujących do danej osoby wyborów.

Fazy rozwoju demencji starczej

Przebieg demencji jest opisywany jako postępujący, co oznacza, że początkowo objawy są subtelne, a z czasem stają się coraz bardziej widoczne dla otoczenia, często prowadząc do utraty samodzielności. Bardzo ważne jest wówczas wsparcie bliskich, którzy zadbają o bezpieczeństwo, a także fizyczny i psychiczny dobrostan chorego.

W pierwszej fazie otępienia można zauważyć już lekkie problemy z pamięcią i koncentracją, które często bywają bagatelizowane przez seniora i jego otoczenie. Chory zaczyna powtarzać te same wypowiedzi i czynności, ma trudności z dokończeniem rozpoczętego opowiadania (np. o fabule książki czy filmu), ma potrzebę sprawdzania już wykonanych zadań, zostawia przedmioty w niewłaściwych miejscach i trudno mu je znaleźć, a także doświadcza problemów z zapamiętywaniem nowych informacji.

Druga faza wiąże się z pogłębieniem zaburzeń pamięci, co skutkuje trudnością z przypominaniem sobie znanych nazw („Mam to na końcu języka”) oraz pogorszoną orientacją w terenie. Mogą pojawić się urojenia (np. prześladowcze lub związane z niewiernością małżeńską), odwrócenie rytmu sen – czuwanie, a także zmiany w osobowości i inne psychiczne objawy demencji (np. agresja, częste wpadanie w złość).

Na trzecim etapie rozwoju otępienia chory nie jest już w stanie funkcjonować samodzielnie. Ma kiepską orientację w czasie i przestrzeni, może utracić zdolność skutecznego porozumiewania się mową (niektórzy chorzy ciągle powtarzają to samo słowo lub zdanie) oraz zachowuje się nieadekwatnie do sytuacji (np. wychodzi z domu w nocy, gdy wszyscy śpią, lub zostawia otwarte drzwi do mieszkania).

Rodzaje chorób otępiennych

Wiele osób mylnie utożsamia każde otępienie z chorobą Alzheimera (jeśli należysz do tej grupy, sprawdź, jakie są różnice między alzheimerem a demencją). Tymczasem jest to najczęściej występujący, ale nie jedyny rodzaj chorób neurodegeneracyjnych. Jakie schorzenia są zaliczane do tej grupy?

Choroba Alzheimera (demencja typu Alzheimera)

Jest to najczęściej występująca choroba otępienna – szacuje się, że ponad połowa pacjentów z demencją cierpi na to schorzenie. Aby rozpoznać chorobę Alzheimera, należy stwierdzić jednoczesne występowanie dwóch symptomów:

  • upośledzenia pamięci,

  • jednego z takich zaburzeń poznawczych, jak: apraksja (problemy z wykonywaniem znanych czynności), afazja (zaburzenie mowy), agnozja (kłopoty z rozpoznawaniem lub identyfikacją przedmiotów) czy zaburzenie organizowania, planowania, abstrahowania i sekwencjonowania.

Charakterystyczne jest stopniowe pojawianie się i rozwój zaburzeń, które stanowią znaczne pogorszenie w stosunku do poprzedniego stanu i utrudniają funkcjonowanie społeczne oraz zawodowe.

Otępienie naczyniowe

Symptomy otępienia naczyniowego są podobne do tych występujących w chorobie Alzheimera. Oba schorzenia różnią się przede wszystkim mechanizmami powstawania. Przyczyną tego rodzaju demencji jest ograniczony dopływ krwi do mózgu, spowodowany zablokowaniem układu naczyniowego (np. w wyniku udaru). Czasem zablokowanie przepływu krwi bywa przejściowe, jednak uszkodzenie znacznej liczby komórek mózgowych prowadzi do rozwinięcia objawów otępiennych.

Otępienie z ciałami Levy’ego

Choroba zwykle zaczyna się od problemów z poruszaniem się, spowodowanych sztywnością mięśni, chodem szurającym oraz drżeniem. Wśród objawów pojawiają się też omamy, trudności w podejmowaniu wysiłku umysłowego i zaburzenia snu. Procesy pamięciowe nie ulegają dużej zmianie. Niestety na początku otępienie z ciałami Levy’ego często mylone jest z chorobą Parkinsona, co prowadzi do podawania niewłaściwych leków i zaostrzenia objawów.

Oczywiście to nie wszystkie występujące choroby otępienne. Aby mieć pewność, co dolega bliskiej Ci osobie, nie próbuj diagnozować jej samodzielnie, ale zwróć się po profesjonalne wsparcie.

Jak diagnozować i jak leczyć demencję starczą?

Jeśli zauważasz niepokojące zmiany w zakresie funkcjonowania poznawczego u bliskiej Ci osoby, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty, który przeprowadzi odpowiednie badania pozwalające na odróżnienie demencji od naturalnego procesu starzenia się mózgu. Diagnostykę mogą przeprowadzać neuropsycholog, psychiatra lub neurolog. W procesie tym wykorzystuje się takie metody, jak: wywiad kliniczny, badanie funkcji poznawczych, badania laboratoryjne i neuroobrazowanie ośrodkowego układu nerwowego

Niestety nie istnieje żadna metoda terapii, która prowadziłaby do wyleczenia demencji. Można jednak opóźnić występowanie niektórych symptomów, złagodzić zaburzenia i objawy współwystępujące (takie jak: lęk, niepokój, depresja czy problemy ze snem). W tym celu stosuje się m.in.: psychoterapię, ćwiczenia ruchowe, sensoryczne i percepcyjne oraz farmakoterapię.

Źródła
  1. Parnowski T. (red.), Choroba Alzheimera, Wydawnictwo lekarskie PZWL, Warszawa 2010.
  2. Seligman M., Walker E., Rosenhan D., Psychopatologia, tłum. J. Gilewicz, A. Wojciechowski, Zysk i S-ka, Poznań 2001.
  3. Weatherill G., Demencja. Profesjonalny przewodnik dla opiekunów, tłum. K. Liszyk Wydawnictwo Vital, Białystok 2021.
Author Alicja Skibińska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.