account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieBadania 1 min.

Gazometria krwi – co to jest? Jak interpretować wyniki?

lek. Agnieszka Żędzian19.02.2024Aktualizacja: 19.02.2024

Gazometria jest badaniem, które wykonuje się najczęściej w próbce krwi pobranej z tętnicy. Jest wykonywana w warunkach szpitalnych, a krew do oznaczeń pobiera w tym wypadku lekarz. Wynik badania jest niezbędny do oceny poziomu gazów oddechowych i równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Ma to istotne znaczenie w chorobach układu oddechowego i w zaburzeniach metabolicznych, np. w przebiegu cukrzycy. Dowiedz się, jakie parametry wchodzą w skład badania gazometrycznego i jak interpretować wyniki.


gazometria-krwi-co-jest-jak-interpretowac-wyniki
Pixabay.com

Polecane

badanie-rtg-co-to-jest-na-czym-polega
Zdrowie
2 min.
Badanie RTG - co to jest? Na czym polega?
31.10.2021
jakie-badania-na-watrobe-warto-wykonac
Zdrowie
2 min.
Jakie badania na wątrobę warto wykonać?
31.10.2021
jak-sprawdzic-niedobory-witamin-co-powodują
Zdrowie
1 min.
Jak sprawdzić niedobory witamin? Co powodują?
19.11.2021
nieprawidlowe-cisnienie-kiedy-udac-sie-do-lekarza
Zdrowie
1 min.
Zbyt niskie lub zbyt wysokie ciśnienie – kiedy udać się do lekarza?
20.10.2021
Spis treści
  1. Gazometria – co to jest?
  2. Przebieg badania gazometrii
  3. Gazometria – interpretacja wyników
  4. Co oznacza niskie pO2?
  5. Obniżone pH w gazometrii
  6. Podwyższone pH w gazometrii

Gazometria – co to jest?

Gazometria to badanie krwi, które pozwala na ocenę poziomu gazów oddechowych i równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Jej wynik umożliwia wykrycie groźnych schorzeń i ocenę procesu ich leczenia. Dzięki sprawdzeniu pH, ciśnienia parcjalnego tlenu i dwutlenku węgla oraz poziomu wodorowęglanów we krwi lekarz może zdiagnozować m.in. kwasicę i zasadowicę. Na podstawie objawów i parametrów gazometrii jest również w stanie wysunąć podejrzenie co do przyczyny występujących nieprawidłowości. Jakie parametry są oceniane w gazometrii? Jakie są ich normy?

W gazometrii oceniane są następujące parametry:

  • pH – stopień kwasowości lub zasadowości krwi (norma: 7,35–7,45),

  • PaO2 – ciśnienie parcjalne tlenu we krwi (norma: 75–100 mmHg),

  • PaCO2 – ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi (norma: 35–45 mmHg),

  • HCO3 – poziom wodorowęglanów we krwi (norma: 22–26 meq/L),

  • niedobór/nadmiar zasad – ich ocena pozwala na różnicowanie zaburzeń oddechowych i metabolicznych (norma: -4 do +2)

  • SaO2 – saturacja, czyli poziom natlenowania krwi (norma: 95–100%) [1].

Kto pobiera krew do gazometrii? Ponieważ najczęściej badanie jest wykonywane w próbce krwi tętniczej, jej pobraniem zajmuje się lekarz.

Przebieg badania gazometrii

Gazometria powinna zostać oznaczona w próbce krwi tętniczej. Tylko gazometria krwi tętniczej umożliwia właściwą interpretację wyniku badania i to do niej odnoszone są normy. Bywa, iż lekarz zleca gazometrię krwi włośniczkowej (gazometrię z palca) lub gazometrię krwi żylnej. Zdarza się to szczególnie w przypadku dzieci, których współpraca podczas zabiegów medycznych bywa znacznie ograniczona. Pobranie krwi tętniczej u niespokojnego, pobudzonego ruchowo dziecka zwiększa ryzyko uszkodzenia naczynia tętniczego.

Krew jest najczęściej pobierana z tętnicy promieniowej, czyli z dużego naczynia tętniczego, przebiegającego w okolicy zgięciowej nadgarstka. Przed przystąpieniem do procedury pobierania krwi lekarz zapyta Cię o zgodę na jej wykonanie. Wcześniej poinformuje Cię o możliwych powikłaniach. Należą do nich: krwiak, nadmierne krwawienie, rozwarstwienie ściany naczynia, zakrzepica, a nawet zator.

Przed pobraniem krwi lekarz sprawdzi ukrwienie ręki, przeprowadzając test Allena. Jest to badanie całkowicie bezbolesne i nieinwazyjne. Specjalista poprosi Cię o zaciśnięcie pięści na pół minuty, a następnie uciśnie tętnice doprowadzające krew do dłoni – tętnicę łokciową i promieniową. Skóra na dłoni zblednie wówczas, ale nie martw się – jest to całkowicie normalne. W dalszej kolejności lekarz zwolni ucisk na jednej z tętnic, aby sprawdzić, czy dłoń przybiera z powrotem prawidłowy kolor. Następnie powtórzy cały test, zwalniając ucisk na drugiej tętnicy. Jeżeli powrót zabarwienia był prawidłowy (trwał < 5 sekund), lekarz przystąpi do pobrania krwi. Jeśli nie, wykona prawdopodobnie pobranie krwi z tętnicy udowej.

Samo pobranie krwi tętniczej nie różni się znacząco od pobierania krwi żylnej. Procedura wymaga założenia przez lekarza rękawiczek i odkażenia miejsca wkłucia. Krew pobierze do specjalnie do tego przeznaczonej probówki. Istotną różnicą jest natomiast czas ucisku naczynia po pobraniu krwi – z uwagi na wysokie ryzyko krwawienia powinien on wynosić > 5 minut w przypadku nakłucia tętnicy promieniowej. Jeżeli lekarz nakłuje tętnicę udową, ucisk powinien trwać nawet 15 minut.

Gazometria – interpretacja wyników

Wynik gazometrii, w tym równowagi kwasowo-zasadowej, wymaga interpretacji przez lekarza, który szczegółowo zna całokształt Twojego obrazu klinicznego. Właściwa ocena nie jest możliwa bez odpowiedniej wiedzy i doświadczenia. Prawidłowa gazometria nie zawsze świadczy o dobrym stanie zdrowia. Wynik odbiegający od normy może natomiast towarzyszyć wielu chorobom, których rozpoznanie i leczenie jest często bardzo trudne. Odniesienie wyników gazometrii do Twoich objawów, np. gorączki i kaszlu, które mogą sugerować infekcję, jest kluczem do ich prawidłowej interpretacji. Ogromne znaczenie ma także ocena tego, czy Twój oddech jest prawidłowy. Sprawdź, co mogą oznaczać najczęstsze odchylenia w gazometrii.

Co oznacza niskie pO2?

Obniżone poniżej 60 mmHg ciśnienie parcjalne tlenu jest najczęściej objawem niewydolności oddechowej, np. w przypadku zapalenia płuc, zaostrzenia astmy lub przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Może wystąpić również, jeśli zmagasz się z zatorowością płuc. Najczęściej zgłaszanymi objawami u osób z obniżonym pO2 są: duszność, osłabienie i zmniejszona tolerancja wysiłku.

Obniżone pH w gazometrii

Obniżone pH (< 7,35) w gazometrii krwi świadczy o kwasicy. Może wynikać ona z zaburzeń zarówno oddechowych, jak i metabolicznych. Na kwasicę metaboliczną jesteś szczególnie narażony, jeśli chorujesz na cukrzycę. Może wówczas rozwinąć się u Ciebie kwasica mleczanowa lub ketonowa. Kwasica metaboliczna może być również konsekwencją zatrucia alkoholem etylowym, metylowym, glikolem etylenowym i niektórymi lekami (np. salicylanami).

Podwyższone pH w gazometrii

Podwyższenie pH krwi > 7,45 oznacza, iż zmagasz się z zasadowicą. Podobnie jak w przypadku kwasicy, również zasadowica może mieć charakter metaboliczny lub oddechowy (najczęściej w wyniku hiperwentylacji, czyli zbyt szybkiego i głębokiego oddechu). Zasadowica metaboliczna może wystąpić m.in. w wyniku stosowania niektórych leków (diuretyków, leków przeczyszczających) czy długotrwałych wymiotów.

Źródła
  1. Castro D., Patil S., Keenaghan M., Arterial Blood Gas, “StatPearls”, 2022, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536919/.
  2. Sood P., Paul G., Puri S., Interpretation of arterial blood gas, “Indian Journal of Critical Care Medicine”, 2010, dostęp online: czerwiec 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2936733/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
bilans-szesciolatka-kiedy-nalezy-go-wykonac
Zdrowie
1 min.
Bilans sześciolatka – kiedy jest przeprowadzany i co obejmuje?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.