account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieCiąża i poród 1 min.

Diagnostyka w kierunku dysrafii – wad cewy nerwowej u płodu

Magdalena Drąg26.02.2024Aktualizacja: 26.02.2024

Dysrafie, czyli wady rozszczepowe układu nerwowego u płodu, mogą przybierać postać rozszczepu kręgosłupa, przepuklin rdzeniowych czy mózgowo-rdzeniowych. Diagnostyka opiera się głównie na ultrasonografii.


jak-mozna-wykryc-wady-cewy-nerwowej-u-plodu
Pixabay.com

Polecane

sluz-w-ciazy-jaki-ma-kolor-jak-wyglada
Zdrowie
1 min.
Śluz w ciąży – jak wygląda fizjologiczna wydzielina z pochwy, a kiedy powinna niepokoić?
10.05.2022
miesiaczka-po-porodzie-kiedy-wraca-ile-trwa
Zdrowie
1 min.
Kiedy wraca miesiączka po porodzie? Co warto wiedzieć?
31.05.2022
mdlosci-w-ciazy-kiedy-sie-pojawiaja-jak-dlugo-trwaja
Zdrowie
2 min.
Mdłości w ciąży - kiedy się pojawiają? Jak długo trwają?
30.07.2021
imbir-w-ciazy-jakie-ma-dzialanie-jak-stosowac
Zdrowie
1 min.
Jak stosować imbir w ciąży? Jakie jest jego działanie?
17.09.2021
Spis treści
  1. Wady cewy nerwowej
  2. Podział wad cewy nerwowej
  3. Diagnostyka wad cewy nerwowej
  4. Leczenie rozszczepów kręgosłupa

Wady cewy nerwowej

Układ nerwowy powstaje z listka zarodkowego zwanego ektodermą. Ektoderma rozdziela się w różne tkanki, w tym w płytę nerwową, która wydłuża się i jest na początku płaska. Następnie na jej środku tworzy się wgłębienie, a ta płytka zwija się i jej brzegi powinny się ze sobą połączyć, zamknąć. W ten sposób, w okolicy 30. dnia ciąży, powstaje cewa nerwowa – długa rurka, z której rozwinie się układ nerwowy. Jeżeli zaistnieją przeszkody pozwalające na prawidłowy rozwój embriologiczny, może dojść do niepełnego zamknięcia się cewy nerwowej, co objawia się występowaniem wad dysraficznych.

Objawy i skutki wystąpienia rozszczepu kręgosłupa różnią się w zależności od stopnia i lokalizacji wady. Niekiedy ograniczają się do łagodnych bólów lub trudności w ruchu związanych z osłabieniem mięśni i zaburzeniami unerwienia. W zaawansowanych przypadkach pojawia się nawet porażenie mięśni prowadzące do trudności w poruszaniu się. Wraz ze wzrostem poziomu zaawansowania rozszczepu kręgosłupa, czyli obecnością przepuklin, występują inne powikłania neurologiczne, a nawet trudności z oddawaniem kału i moczu.

Podział wad cewy nerwowej

Wady pokrywy kości czaszki i mózgu możemy podzielić na:

  • Bezczaszkowie (acrania), czyli niewykształcenie się kości czaszki u płodu to wada letalna. Dziecko nie ma szans na przeżycie, a w wybranych przypadkach śmierć następuje już wewnątrzmacicznie.

  • Bezmózgowie (anencephalia), które jest skutkiem bezczaszkowia, wiąże się z brakiem wykształcenia struktur czaszki i mózgowia.

  • Wynicowanie mózgu (exencephalia) – wada, w której wykształcony mózg znajduje się w worku oponowym i skórze poza czaszką płodu.

Rozszczepy kręgosłupa mogą występować w wielu formach, np. rozszczep jedynie tylnej części kręgu kręgosłupa – który często nie daje żadnych objawów i jest trudny w rozpoznaniu – albo pełny rozszczep kręgosłupa z wystąpieniem przepukliny ośrodkowego układu nerwowego. Bez względu na to, czy powierzchnia przepukliny jest przykryta tkanką skórną czy nie, wyróżniamy rozszczepy kręgosłupa:

  • Otwarte – kiedy worek przepuklinowy nie jest pokryty skórą, a tkanki układu nerwowego mają kontakt z płynem owodniowym. Płyn owodniowy i jego składniki działają toksycznie na te struktury, dlatego ten rodzaj rozszczepu kręgosłupa rokuje gorzej.

  • Zamknięte – tkanki są pokryte skórą, nie mają kontaktu z płynem owodniowym.

Przepukliny układu nerwowego możemy podzielić ze względu na odcinek kręgosłupa, w którym występują. Wtedy rozróżniamy przepukliny mózgowe, rdzeniowe czy mózgowo-rdzeniowe.

Można dzielić je też ze względu na rodzaj tkanki, która znajduje się w worku przepuklinowym. Wyróżniamy przepukliny:

  • Oponowe (meningocele), w których worek przepuklinowy zbudowany jest z opony i wypełniony płynem mózgowo-rdzeniowym, w 80% przypadków występują w lędźwiowym odcinku kręgosłupa, a w 90% przypadków tej wadzie towarzyszy wodogłowie.

  • Oponowo-rdzeniowe (myelomeningocele), które zawierają płyn mózgowo-rdzeniowy i rdzeń kręgowy oraz nerwy rdzeniowe.

  • Oponowo-mózgowe, występujące przy rozszczepie czaszki, worek przepuklinowy zawiera płyn mózgowo-rdzeniowy i tkanki mózgu.

Diagnostyka wad cewy nerwowej

Podczas badań ultrasonograficznych w ciąży ocenia się anatomię płodu, w tym również anatomię kręgosłupa i układu nerwowego. Lekarz zwraca uwagę na ciągłość struktury kręgów kręgosłupa i obecność jakichkolwiek zmian grzbietu czy czaszki. Takie wady wykrywa się już podczas badania ultrasonograficznego w pierwszym trymestrze przeprowadzanym od 11. do 13. tygodnia ciąży. W drugim trymestrze szczegółowo ocenia się grzbiet płodu w kierunku wad cewy nerwowej. Rozpoznanie przepukliny daje szansę na wyleczenie płodu.

Leczenie rozszczepów kręgosłupa

Kobiety ciężarne ze zdiagnozowaną przepukliną oponowo-rdzeniową u płodu mogą przejść kwalifikację do zabiegu wewnątrzmacicznego zaopatrzenia przepukliny.

Do jamy macicy wchodzi się przez skórę brzucha. Dzieje się to poprzez otworzenie powłok jamy brzusznej albo laparoskopowo. Przepuklinę pokrywa się skórą, po to aby nie miała kontaktu z płynem owodniowym. To daje szansę na lepszy rozwój malucha w przyszłości. 

Zabiegi fetoskopowe z powodzeniem przeprowadzane są w Polsce. Wiodącym ośrodkiem jest Śląskie Centrum Perinatologii, Ginekologii i Chirurgii Płodu w Bytomiu.

Chcesz mieć dostęp do nawet 39 specjalistów (w pakiecie OCHRONA GOLD) i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej? Zamów ofertę prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego od TU Zdrowie. Zyskaj możliwość konsultacji z lekarzami, wykonania wielu badań laboratoryjnych i obrazowych i skróć czas oczekiwania na wizytę. Polisa Zdrowie Welbi zapewni Ci:

  • wizyty u specjalistów bez skierowania,

  • wykonanie diagnostyki obrazowej, takiej jak ultrasonografia, badanie rezonansu magnetycznego, tomografia komputerowa czy klasyczne zdjęcia rentgenowskie,

  • szeroki panel badań laboratoryjnych (nawet 152 badania w pakiecie OCHRONA GOLD),

  • dostęp do corocznego programu profilaktycznego przeglądu stanu zdrowia (w wybranych pakietach),

  • inne usługi zależne od wybranego pakietu, np. 4 wizyty domowe w roku czy 2 konsultacje z psychologiem lub psychiatrą rocznie oraz zabiegi rehabilitacyjne po złamaniach i zwichnięciach w pakiecie OCHRONA GOLD.

Wypełnij formularz i porozmawiaj z konsultantem – dowiedz się, jakie korzyści przyniesie Ci prywatna opieka medyczna od TU Zdrowie. Wybierz pakiet, który zaspokoi Twoje potrzeby zdrowotne.

Źródła
  1. G.H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
  2. V. Berghelli, Położnictwo według zasad EBM, Medycyna Praktyczna, Warszawa 2023.
  3. W. Kawalec, Pediatria, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018.
  4. A. Feldstein, M. Norton, L. Scoutt, Callen Ultrasonografia w położnictwie i ginekologii, Edra Urban & Partner, Wrocław 2018.
  5. M. Pietryga, Ultrasonografia w ginekologii i położnictwie, Exemplum, Warszawa 2020.
  6. R. Chaoui, K.S. Heling, 3D Ultrasound in Prenatal Diagnosis: A Practical Approach, Berlin 2016.
Author Magdalena Drąg picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
aloes-na-rany-jak-go-stosowac-co-warto-wiedziec
Zdrowie
1 min.
Aloes na rany - jak go stosować? Co warto wiedzieć?
30.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.