account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Samobadanie piersi – jak prawidłowo wykonywać to rutynowe badanie?

Katarzyna Grzyś-Kurkalek. Magdalena Drąg-Drogoń25.07.2023Aktualizacja: 25.07.2023

Sądzisz, że to rak szyjki macicy zbiera czarne żniwo? Stanowi on 4,1% wszystkich diagnozowanych nowotworów. Rak piersi natomiast 22,8%. Z jego powodu umiera corocznie około 13% chorych. Tymczasem zmiany wykryte na wczesnym etapie są niemal zawsze wyleczalne. Nie bagatelizuj wagi samobadania piersi. Możesz w ten sposób rozpoznać guzki o średnicy 1–2 cm. Wówczas terapia jest zwykle szybka i pozwala zachować pierś. Kwadrans w miesiącu – tyle potrzebujesz na samokontrolę, która może uratować Ci życie.


jak-prawidlowo-wykonac-samobadanie-piersi
Pixabay.com

Polecane

wszy-skad-sie-biora-wyglad-objawy
Zdrowie
1 min.
Wszy – skąd się biorą, jak wyglądają i jak się nimi zarazić?
31.05.2022
przeciwciala-czym-sa-co-je-wytwarza
Zdrowie
2 min.
Przeciwciała - czym są? Co je wytwarza?
31.10.2021
jakie-jest-polozenie-serca-w-klatce-piersiowej
Zdrowie
2 min.
Jakie jest położenie serca w klatce piersiowej?
31.10.2021
zab-madrosci-kiedy-i-jak-dlugo-rosnie
Zdrowie
1 min.
Ząb mądrości – czy trzeba go usuwać? Objawy i powikłania
19.05.2021
Spis treści
  1. Samobadanie piersi a wykrywalność nowotworu – co mówią statystyki?
  2. Jak samodzielnie badać piersi?
  3. Samobadanie piersi – kiedy i jak często je wykonywać?
  4. Co może Cię zaniepokoić podczas samokontroli piersi?

Samobadanie piersi a wykrywalność nowotworu – co mówią statystyki?

Rak piersi jest jedną z najczęściej występujących postaci nowotworów u kobiet. Spotyka aż 22,8% pacjentek onkologicznych. Problem jest bardzo poważny. W ciągu minionych trzech dekad liczba zdiagnozowanych chorych wzrosła ponad dwukrotnie. Warto jednak podkreślić, że ten akurat trend ma pozytywny wydźwięk. Oznacza on, że więcej kobiet regularnie się bada. Stąd też większość nowotworów wykrywanych jest we wczesnym stadium, gdy szanse na wyleczenie są bardzo duże.

Najczęściej chorobę diagnozuje się w okresie menopauzalnym, a zatem u pacjentek w wieku 50–69 lat. Nie bez powodu tak szeroko propaguje się regularną mammografię u seniorek. 

Niestety wciąż wiele kobiet bagatelizuje problem – wszystko w myśl zasady, że lepiej nie wiedzieć. Takie fałszywe przekonanie może mieć opłakane skutki. Każdego roku przekonuje się o tym 13,4% kobiet, dla których za późno jest na terapię raka piersi lub gdy rozpoczęta ona została nie w porę.

Samobadanie piersi i regularne badania kontrolne znacznie podwyższają szanse na wyleczenie choroby w razie jej wystąpienia. Niestety Polska wypada źle na tle innych krajów Europy. Jesteśmy na końcu listy uwzględniającej szanse przeżycia kobiet ze zdiagnozowanym rakiem piersi. Gorzej wypadają tylko Litwa i Łotwa.

Jak samodzielnie badać piersi?

Umiejętnie i regularnie wykonywane samobadanie piesi oraz cykliczne badania profilaktyczne (USG piersi i mammografia) zwiększają szanse na wykrycie zmian we wczesnym stadium. Mało tego! Pozwalają obniżyć wskaźnik umieralności o około 25%. Im wcześniej zostanie wykryty rak piersi, tym większa jest też szansa na usunięcie zmiany z minimalnym tylko zapasem zdrowej tkanki.

Samobadanie piersi zacznij od dokładnego przyjrzenia się im. Zwróć uwagę na niewystępujące dotychczas zmiany, takie jak:

  • wgłębienie,

  • pomarszczenia skóry,

  • zmiana kształtu i wielkości piersi.

  • zaczerwienienie 

Sprawdź przy tym wygląd piersi, podczas gdy ręce swobodnie zwisają wzdłuż ciała oraz po uniesieniu ramion do góry aż wreszcie po oparciu dłoni na biodrach. Oceń też wygląd piersi z boku oraz w pochyleniu tułowia.

Kolejny krok samobadania piersi to kontrola brodawek sutkowych. Ściśnij delikatnie każdą z nich, aby ocenić, czy nie wydobywa się z nich niepokojąca wydzielina (np. zabarwiona krwią).

Przejdź do głównej części badania, połączonej. Uciskaj tkankę jedną z trzech metod:

  • koliście wokół brodawki sutkowej, kierując się ku brzegom piersi,

  • promieniście od brodawki sutkowej ku brzegom piersi,

  • pionowymi ruchami od góry ku dołowi i odwrotnie - poziomo od części piersi przy mostku ku jej brzegom.

Badanie w pozycji stojącej najlepiej wykonać pod prysznicem. Po naniesieniu na skórę żelu czy mydła ruchy będą bardziej płynne. Nie będziesz w ten sposób naciągać skóry i łatwiej wyczujesz niepokojące zmiany.

Na tym nie koniec! Samobadanie piersi przeprowadź też w pozycji leżącej na boku z ręką przeciwną do badanej piersi pod głową. Wykonuj koliste ruchy płasko przyłożonymi do skóry palcami. Nie zapomnij zbadać części piersi biegnącej ku dołom pachowym. Nierzadko to właśnie tam lokalizują się guzy.

Samobadanie piersi – kiedy i jak często je wykonywać?

Wedle zaleceń lekarzy ginekologów i onkologów samobadanie piersi warto zacząć regularnie wykonywać już od 20. roku życia. Najlepiej przeprowadzić je kilka dni po ustąpieniu miesiączki (pomiędzy 5. a 10. dniem cyklu). Wówczas piersi przestają być tak tkliwe i napięte, przez co samokontrola będzie dokładniejsza i komfortowa.

W przypadku kobiet, które nie miesiączkują (w okresie menopauzy lub w ciąży), badanie wykonywane powinno być w jeden wyznaczony dzień miesiąca. Stały termin pozwoli wyrobić rutynę, dzięki której kobieta nie zapomni o ratującej jej życie samokontroli.

Badanie wykonuj co miesiąc! Dzięki temu będziesz w stanie szybko zainterweniować. Wykryjesz zmianę, jeszcze zanim nadejdzie termin profilaktycznej mammografii, którą zaleca się wykonywać co 2 lata kobietom po 50. roku życia, lub USG piersi, które powinny wykonywać corocznie kobiety między 30. a 50. rokiem życia.

Co może Cię zaniepokoić podczas samokontroli piersi?

Samokontrola piersi pozwala wykryć zmiany we wczesnym stadium (także te łagodne). Na tym etapie szanse na szybki powrót do zdrowia są bardzo duże. Twoją czujność powinny wzbudzić zaobserwowane podczas badania:

  • wyciek z brodawki sutkowej,

  • wyczuwalne pod skórą zgrubienie,

  • miejscowe obrzęki i zaczerwienienia,

  • wgłębienie lub pofałdowanie skóry,

  • nietypowy ból w piersi.

Pamiętaj, że nie każdy wykryty guz jednoznacznie wskazuje na nowotwór! Niektóre twarde struktury napotkane pod palcami mogą być objawem zmian hormonalnych. Często diagnozowane u kobiet w grupie wiekowej 20–49 lat są też niegroźne włókniaki, torbiele czy rozrosty gruczołów.

Każda zmiana wyglądu piersi powinna zostać skonsultowana ze specjalistą. Mogą zostać zlecone dodatkowe badania, takie jak mammografia lub USG piersi. Nawet jeśli okaże się, że to nowotwór, to wiedz, że zmiany o średnicy około 1–2 cm są lepiej wyleczalne (i to bez konieczności wykonywania mastektomii). Im wcześniej wykryjesz nieprawidłowości i im wcześniej rozpoczniesz leczenie, tym szybciej wrócisz do codzienności w pełni zdrowa.

Źródła
  1. A. Smaga, M. Mikułowska i in. Rak piersi w Polsce – leczenie to inwestycja, Warszawa 2014.
  2. R. Roemer-Ślimak, J. Ślimak i in., Wiedza i praktyka w zakresie samobadania piersi, „Family Medicine & Primary Care Review” 2014, nr 16, 3, s. 285–286.
Author Katarzyna Grzyś-Kurka picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
oslabienie-po-antybiotyku-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Dlaczego pojawia się osłabienie po antybiotyku i jak sobie z nim radzić?
30.05.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
bol-plecow-przed-okresem-krzyza-kregoslupa
Seks
1 min.
Jak złagodzić ból pleców przed okresem?
03.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.