account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieChoroby 1 min.

Jaskra a zaćma – co je odróżnia? Objawy, rozpoznanie i leczenie

Emilia Kruszewska23.04.2024Aktualizacja: 23.04.2024

Zaćma i jaskra to dwie choroby oczu, które nieleczone prowadzą do ślepoty. Przyczyny ich rozwoju są złożone i zależą od wielu czynników. W obu przypadkach kluczowa jest regularna kontrola wzroku u lekarza okulisty. Wcześnie wykryte choroby oczu pozwalają na skuteczne leczenie w przypadku zaćmy i skuteczne hamowanie choroby w przypadku jaskry.


jaska-a-zacma-jaka-jest-roznica-porownanie
Pixabay.com

Polecane

skurcze-szyi-jakie-sa-przyczyny-co-robic
Zdrowie
2 min.
Skurcze szyi - jakie są przyczyny? Co robić?
24.01.2022
toczen-na-rekach-co-to-za-choroba
Zdrowie
1 min.
Toczeń na rękach – dowiedz się, czym jest ta choroba
10.05.2022
czy-zwapnienie-kosci-mozna-wyleczyc
Zdrowie
1 min.
Czym jest zwapnienie kości? Przyczyny, objawy, leczenie
09.05.2022
kwasny-zapach-potu-jakie-sa-przyczny
Zdrowie
1 min.
O czym świadczy kwaśny zapach potu? Prawdopodobne przyczyny
02.06.2022
Spis treści
  1. Jaskra – co to za choroba?
  2. Zaćma – co to za choroba?
  3. Co przyczynia się do rozwoju chorób oczu?
  4. Jaskra i zaćma – niepokojące objawy
  5. Leczenie zaćmy i jaskry

Jaskra – co to za choroba?

Jaskra to choroba polegająca na postępującym uszkodzeniu nerwu wzrokowego. Nieleczona prowadzi do zaniku komórek siatkówki i ubytków w polu widzenia, czego konsekwencją jest utrata wzroku. Jaskra jest jedną z głównych przyczyn nieodwracalnej ślepoty. Według danych WHO z jej powodu ponad 4,5 mln ludzi na świecie straciło wzrok [1]. 

Wyróżnia się cztery postacie jaskry:

  • pierwotna – stanowi 85% wszystkich przypadków jaskry. Nie jest znana jednoznaczna przyczyna choroby. Niemożliwe jest również prognozowanie rozwoju zdiagnozowanej jaskry pierwotnej; 

  • wtórna – stanowi około 10% zachorowań na jaskrę. Rozwija się jako powikłanie chorób narządu wzroku, np. chorób siatkówki, nowotworów, powikłań pooperacyjnych i chorób ogólnoustrojowych takich jak cukrzyca;

  • wrodzona – rozwija się w okresie życia płodowego na skutek zaburzeń rozwojowych w obrębie oka;

  • dziecięca – jaskra u dzieci rozwija się w pierwszych latach życia.

Jednoznaczne przyczyny choroby nie są znane. Jaskra przez wiele lat rozwija się bezobjawowo, stopniowo prowadząc do degeneracji neuronów pola widzenia. Niekiedy jaskra manifestuje się nieswoistymi dolegliwościami w postaci przewlekłego zmęczenia oczu, bólu głowy w godzinach porannych czy nawracającymi objawami wskazującymi na zapalenie spojówek. 

Eksperci wskazują na grupę czynników zwiększających ryzyko rozwoju jaskry. Znajdują się w niej: 

  • osoby powyżej 65. r.ż., 

  • chorujący na cukrzycę lub zespół naczynioskurczowy, 

  • mający nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze, 

  • cierpiący na zaburzenia gospodarki lipidowej, 

  • narażeni na przewlekły stres. 

Eksperci wskazują również grupę czynników miejscowych. Są to: zaburzenia krążenia w gałce ocznej i wada wzroku powyżej -4,0 dioptrii. 

Za główny czynnik przyczynowy i objaw jaskry wskazuje się podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe. Jak wskazują badania, nieleczone nadciśnienie oka w 4,5% przypadków prowadzi do rozwoju jaskry [1]. 

Zaćma – co to za choroba?

Zaćma to choroba prowadząca do zmętnienia soczewki oka. Chociaż częściej dotyka osoby starsze, rozwija się również w okresie dziecięcym lub młodzieńczym. Jako czynniki zwiększające ryzyko rozwoju zaćmy eksperci wskazują: podeszły wiek, uwarunkowania genetyczne, powikłania chorób gałki ocznej, choroby ogólnoustrojowe. 

Wyróżnia się kilka postaci zaćmy: 

  • wrodzona – w jej rozwoju znaczenie mają czynniki genetyczne. Jest rozpoznawana w momencie urodzin. Przyczyną zaćmy wrodzonej bywają również choroby matki w pierwszym trymestrze ciąży – wysoce ryzykowne są grypa i różyczka. Ryzyko rozwoju zaćmy wrodzonej zwiększa również nieleczona cukrzyca ciężarnej; 

  • starcza – rozwija się na skutek starzenia oka i degeneracji torebki soczewki; 

  • pourazowa – odrębna postać zaćmy, powstaje na skutek urazu lub chorób oka; 

  • toksyczna – rozwija się w związku z długotrwałą sterydoterapią. W grupie ryzyka znajdują się chorzy z reumatoidalnym zapaleniem stawów i osoby przyjmujące sterydy drogą wziewną. 

W zależności od postaci, zaćma rozwija się bardzo szybko, w zaledwie kilku dni, lub powoli, przez wiele miesięcy. 

Co przyczynia się do rozwoju chorób oczu?

Wpływ na pogorszenie kondycji wzroku ma wiele czynników związanych ze stylem życia. Ich wieloletnie oddziaływanie wpływa na stopniowe osłabianie narządu wzroku, a to zwiększa ryzyko rozwoju chorób oczu. Należą do nich: 

  • sięganie po używki (papierosy i alkohol upośledzają funkcje narządu wzroku), 

  • zaburzona higiena snu, 

  • praca w szkodliwych warunkach, 

  • choroby przewlekłe (szczególnie cukrzyca i otyłość), 

  • nadciśnienie tętnicze i duże stężenie cholesterolu w krwi, 

  • długotrwały i silny stres, 

  • przewlekłe przyjmowanie niektórych leków. 

Ogromne znaczenie ma dieta. Niezbędne dla zachowania zachowania funkcji narządu wzroku są witamina A, E i kwasy omega-3. 

Jaskra i zaćma – niepokojące objawy

Niepokojące objawy, które powinny skłonić do pilnej wizyty u lekarza okulisty, to m.in.:

  • światłowstręt lub problemy z widzeniem w jasnym świetle, 

  • rozdwojenie obrazu, 

  • problemy z oceną odległości, 

  • narastająca krótkowzroczność,

  • zamglenie wzroku,

  • bóle oczu i głowy,

  • częste zaczerwienienie oczu,

  • bielenie źrenic. 

Pamiętaj, że objawy te są alarmujące i pojawiają się najczęściej na skutek zaniedbania kontrolnych badań wzroku. Profilaktyka w wielu przypadkach pozwala na wykrycie chorób oczu, zanim pojawią się odczuwalne objawy. Na konsultację u okulisty zgłaszaj się minimum raz w roku. O regularnych kontrolach szczególnie powinny pamiętać osoby z wadą wzroku lub osoby znające przypadki jaskry lub zaćmy w rodzinie. 

Możesz uzyskać łatwy dostęp do lekarzy i badań, wybierając jeden z pakietów prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego, których ofertę można zamówić na Welbi.  

Już od 69 zł miesięcznie możesz mieć dostęp do e-konsultacji z 14 specjalistami i e-konsultacji oraz wizyt stacjonarnych u lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, a od 119 zł miesięcznie – do wizyt w gabinecie również u specjalistów (a liczba specjalizacji do wyboru rośnie do 29!). Jeśli z kolei chcesz mieć możliwość konsultacji z 39 specjalistami, wybierz pakiet OCHRONA GOLD, od 239 zł miesięcznie.

Oprócz dostępu do lekarzy prywatna opieka medyczna w ramach Polisy Zdrowie Welbi to także badania laboratoryjne, obrazowe i czynnościowe (nawet blisko 300 z pakiecie OCHRONA GOLD), szczepienie ochronne przeciwko grypie sezonowej i inne usługi, w zależności od wybranego pakietu.

Zamów ofertę – na stronie https://www.welbi.pl/prywatne-ubezpieczenie-zdrowotne/ kliknij „Chcę obliczyć składkę” i wypełnij formularz. Dowiedz się, co możesz zyskać, wybierając jeden z dostępnych pakietów.

Leczenie zaćmy i jaskry

Rozpoznanie opiera się na wywiadzie z pacjentem i badaniach oka. Obecny poziom badań diagnostycznych pozwala na wykrycie jaskry i zaćmy na bardzo wczesnym etapie, co zwiększa powodzenie ich leczenia. W przypadku zaćmy jedynym sposobem usunięcia choroby jest operacja. Zabieg jest prosty i skuteczny. Polega na wszczepieniu sztucznych soczewek umożliwiających poprawne widzenie. Jaskra co prawda nie jest chorobą całkowicie wyleczalną, ale można skutecznie hamować jej postępowanie. Leczenie trwa do końca życia chorego. Stosowane jest leczenie zachowawcze (farmakologiczne), laserowe i chirurgiczne.

Źródła
  1. I. Grabska-Liberek, i in., Jaskra pierwotna otwartego kąta i zwyrodnienie plamki związane z wiekiem jako główne przyczyny nieodwracalnej utraty wzroku we współczesnym świecie. Nowe możliwości diagnostyki i terapii, „Postępy Nauk Medycznych”, 2019, XXXII (1), s.42–48.
  2. T. Pierzchalska-Mudyna, H. Malik, R. Adamek, Jakość życia pacjentów z jaskrą, Wyższa Szkoła Gospodarki Krajowej, 2018, s.1–56.
  3. B. Iwaszkiewicz-Bilikiewicz, Zaćma (cataracta), „Geriatria”, 2008, 2, s.252–254.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
czym-przemywac-oczy-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Czym przemywać oczy? Domowe sposoby na skuteczne zwalczanie problemów z oczami
02.06.2022
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.