Jakie właściwości ma karczoch zwyczajny i jak można go przyrządzić?

Marta Wielgosz

30.07.2021

Aktualizacja: 09.08.2021

Jeśli chcesz urozmaicić swoją dietę i dodatkowo zadbać o zdrowie, powinieneś wprowadzić do jadłospisu karczochy oraz ekstrakty na ich bazie. Produkty te zawierają bowiem cenne substancje, które wykazują pozytywny wpływ na organizm człowieka. Co to jest karczoch i jak możesz go wykorzystać?


karczoch-co-to-jest-jak-wyglada-na-co-pomaga
pexels.com

Karczochy – co to takiego?

Karczoch zwyczajny (łacińska nazwa Cynara scolymus) to wieloletnia roślina, która należy do rodziny astrowatych. Oryginalnie występuje w rejonie basenu Morza Śródziemnego. Obecnie uprawia się ją również w innych zakątkach świata – przede wszystkim w Ameryce Północnej oraz w całej Europie.

Co istotne, karczochy są roślinami jadalnymi i zalicza się je do warzyw. Wyróżniają się bardzo charakterystyczną budową. Jak wygląda karczoch? Jego łodyga jest dość masywna, jednak przy tym mało rozgałęziona. Na jej końcu wyrastają purpurowe kwiaty, które są skupione w kuliste kwiatostany. Otacza je kilka warstw liści o mięsistej strukturze, które na pierwszy rzut oka przypominają łuski. Są one ułożone w kształt rozety. Liście karczocha stanowią najbardziej charakterystyczny element tego warzywa.

Co ważne, omawiana roślina ma kilka części jadalnych. W kuchni możesz wykorzystać takie elementy karczocha zwyczajnego, jak główkę kwiatostanu (bez wyjątkowo stwardniałych liści), mięsiste liście oraz końcówkę łodygi. Pamiętaj przy tym, że warzywo wyróżnia się charakterystycznym smakiem. Jest lekko orzechowe, a przy tym delikatnie cierpkie i gorzkie.

Karczochy wykorzystuje się nie tylko w kuchni. Roślina ta cieszy się dużą popularnością w ziołolecznictwie. Surowcem zielarskim, na którego bazie przygotowuje się np. wyciąg, są liście. W takiej postaci karczoch może stanowić ciekawy suplement diety. Co ciekawe, bez trudu dostaniesz także karczochy w tabletkach.

Jakie wartości odżywcze mają karczochy?

Dania z karczocha są bardzo smaczne, a przy tym zdrowe. Zawierają bowiem szereg cennych substancji odżywczych. W 100 g surowego produktu znajduje się jedynie 47 kcal i sporo błonnika – aż 5,4 g. Oprócz tego roślina zawiera nieco białka (trochę ponad 3 g), węglowodanów (10,5 g) i znikome ilości tłuszczu. Karczochy są źródłem kwasu foliowego oraz witamin A, E, K, C i z grupy B. W omawianym warzywie znajduje się też szereg korzystnych dla zdrowia minerałów, w tym wapń, potas, sód, magnez, fosfor, żelazo i cynk.

Najbardziej cenna część karczocha, czyli liść, zawiera flawonoidy – substancje o działaniu przeciwzapalnym i antyoksydacyjnym. Wyjątkowo ważnymi składnikami warzywa są inulina, cynaryna oraz kwas chlorogenowy. To właśnie one w dużej mierze odpowiadają za prozdrowotne właściwości rośliny.

Na co pomaga karczoch zwyczajny? Właściwości prozdrowotne

Ze względu na zawartość wielu cennych składników, zarówno potrawy, jak i wyciąg z karczocha mają korzystny wpływ na zdrowie. Przede wszystkim wykazują właściwości hepatoprotekcyjne, czyli wspomagające funkcjonowanie wątroby. Karczoch zwyczajny może m.in. łagodzić stany zapalne i zaburzenia metabolizmu tego organu. Dzięki niemu możliwa jest też lepsza regeneracja wątroby. Warto również podkreślić, że zawarte w nim składniki pobudzają produkcję żółci i ułatwiają jej przepływ przez drogi żółciowe. Można go więc stosować w przypadku zapalenia pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych. Karczoch na wątrobę oczyszcza również organizm z nadmiaru toksyn.

Warzywo pobudza produkcję soków trawiennych. Często stosuje się więc karczoch na trawienie. Oprócz tego jego spożywanie pozytywnie wpływa na perystaltykę jelit. Jeśli zmagasz się z dolegliwościami pokarmowymi, wyciąg z karczocha pomoże Ci m.in. w pozbyciu się wzdęć, zaparć i nudności. Możesz też stosować to warzywo na odchudzanie. Jest niskokaloryczne i zawiera dużo błonnika, dlatego stanowi cenny składnik diety redukcyjnej.Pamiętaj, że karczoch zwyczajny doskonale obniża zły cholesterol LDL oraz pomaga unormować poziom trójglicerydów. Oprócz tego roślina pomoże Ci zachować odpowiednie stężenie glukozy we krwi. Możesz więc jeść ją nawet wtedy, gdy zauważysz u siebie pierwsze objawy cukrzycy. Warzywo ma niski indeks glikemiczny i dodatkowo pozwala obniżyć wchłanianie cukrów w obrębie przewodu pokarmowego.

Karczochy wykazują działanie przeciwnowotworowe, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Mają też właściwości przeciwstarzeniowe. Dzięki przygotowanym na ich bazie wyciągom możesz zadbać o swoją skórę, zwłaszcza jeśli zmagasz się z jej schorzeniami. Takie preparaty wspomogą m.in. ekologiczne i naturalne leczenie egzemy oraz łuszczycy.

Mimo wielu prozdrowotnych właściwości nie każdy może jeść karczochy. Dużą ostrożność powinny zachować przyszłe mamy oraz osoby, które zmagają się z kamicą żółciową lub niedrożnością dróg żółciowych. Jeśli więc zastanawiasz się, czy możesz przyjmować karczochy w ciąży, zawsze skonsultuj się najpierw z lekarzem.

Karczoch – jak jeść i przygotowywać to warzywo?

Wiesz już, co to są karczochy i dlaczego warto włączyć je do swojej diety. Jak jednak należy je jeść? Ich przygotowanie nie jest trudne. Zanim zabierzesz się do zrobienia konkretnej potrawy, warzywo zawsze musisz oprawić. Jak przygotować karczochy? W pierwszej kolejności odetnij łodygę warzywa wraz z twardymi liśćmi. Następnie obetnij kwiatostan, przetnij karczoch na pół i usuń jego wewnętrzną część. Potem przejdź do przyrządzenia warzywa wedle własnych preferencji. Możesz przygotować:

Jak widzisz, karczoch zwyczajny jest niezwykle wdzięcznym i uniwersalnym warzywem. Na pewno stanowi ciekawe urozmaicenie codziennego jadłospisu.

Źródła
  1. D. Tetrycz, M. Michalak-Majewska, Karczoch zwyczajna (Cynara scolymus) – innowacyjny surowiec o bogatych właściwościach leczniczych, „Zeszyty Problemowe Postępów Nauk Rolniczych” 2018, nr 593.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Popularne w kategorii Odżywianie
Ad

Najchętniej czytane

igly-sosny-jakie-maja-wlasciwosci-i-zastosowanie
Odżywianie
1 min.
Igły sosny - jakie mają właściwości i zastosowanie?
30.07.2021
czystek-na-co-pomaga-jakie-ma-wlasciwosci-i-dzialanie
Odżywianie
2 min.
Czystek - na co pomaga? Jakie ma właściwości i działanie?
27.07.2021
awocado-jakie-ma-witaminy-i-wlasciwosci-zdrowotne
Odżywianie
2 min.
Ile kalorii i jakie wartości odżywcze ma awokado?
27.07.2021
imbir-w-ciazy-jakie-ma-dzialanie-jak-stosowac
Odżywianie
1 min.
Jak stosować imbir w ciąży? Jakie jest jego działanie?
17.09.2021

© 2021 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.