account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.
Zweryfikowane przez eksperta

Lobotomia – najbardziej kontrowersyjny zabieg neurochirurgiczny i jego historia

Marta Drzazgalek. Agnieszka Żędzian06.05.2024Aktualizacja: 06.05.2024

Lobotomia – zwana również leukotomią – to kontrowersyjny zabieg neurochirurgiczny, który w przeszłości stosowano jako metodę leczenia zaburzeń psychicznych, takich jak depresja i schizofrenia. Procedura ta – mimo wyróżnienia nagrodą Nobla – niosła ze sobą poważne skutki uboczne, w tym kalectwo i śmierć pacjentów. Dowiedz się, na czym dokładnie polegała ta specyficzna operacja mózgu i dlaczego zabieg ten wzbudzał tak wiele kontrowersji.


lobotomia-historia-skutki
Pixabay.com

Polecane

oczyszczanie-i-regeneracja-watroby-sposoby-na-zdrowy-detoks.jpg
Zdrowie
1 min.
Jak oczyścić wątrobę? Jakie są domowe sposoby?
02.06.2022
jaki-jest-wplyw-aktywnosci-fizycznej-na-zdrowie
Zdrowie
1 min.
Wpływ aktywności fizycznej na zdrowie
17.05.2021
jaka-jest-prawidlowa-temperatura-ciala-czlowieka
Zdrowie
1 min.
Jaka jest prawidłowa temperatura ciała człowieka?
30.10.2021
jak-dbac-o-uklad-krwionosny-co-jest-wazne
Zdrowie
1 min.
Jak należy dbać o układ krwionośny? Zasady profilaktyki
14.05.2021
Spis treści
  1. Czym była lobotomia? Historia 
  2. Na czym polegała lobotomia?
  3. Skutki uboczne lobotomii
  4. Lobotomia w Polsce
  5. Bezpieczne leczenie chorób psychicznych

Czym była lobotomia? Historia 

Za twórcę koncepcji lobotomii uważa się Waltera Freemana, który zajmował się psychochirurgią, a dokładniej inwazyjnym leczeniem schorzeń psychicznych. Podczas II Międzynarodowego Kongresu Neurologicznego, który odbył się w 1935 r. w Londynie, Freeman zainspirował się wykładem o szympansach, które zmieniały swoje zachowanie na skutek usunięcia fragmentów płatów czołowych mózgu. W 1936 r. Walter Freeman i neurochirurg James Watts dokonali pierwszej lobotomii przedczołowej.

Zabieg lobotomii zyskał na popularności w latach 40. i 50. XX wieku. Metodę tę opracował portugalski neurolog Egas Moniz, który za swoje osiągnięcia otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyny w 1949 roku. Początkowo lobotomia była przeprowadzana poprzez wywiercanie otworów w czaszce pacjenta i wprowadzanie narzędzi do mózgu. Później, amerykańscy lekarze trochę ją udoskonalili, wprowadzając narzędzie przez górną część oczodołu.

  • Dowiedz się także, czym jest leukokoria i z jakimi schorzeniami może mieć związek. 

Na czym polegała lobotomia?

Lobotomia była procedurą, podczas której chirurg wprowadzał narzędzie przypominające szpikulec do kruszenia lodu do mózgu pacjenta. Poprzez to narzędzie, chirurg przerwał ciągłość dróg łączących korę czołową z innymi częściami mózgu, uszkadzając m.in. istotę białą mózgu. Lekarz przebijał się przez oczodół pacjenta do mózgu, przerywając włókna nerwowe między płatem czołowym mózgu a międzymózgowiem.

Operacja pozostawia po sobie nie tylko blizny, ale również zmiany w zachowaniu i postrzeganiu świata. Na tej podstawie wierzono, że zabieg łagodzi objawy depresji, agresji czy manii. Metoda ta miała być pomocna także w leczeniu schizofrenii, stanów lękowych, psychozy, halucynacji, nadpobudliwości oraz innych schorzeń natury psychicznej i zachowań uznawanych za odbiegające od normy. Lekarze nie stosowali jej u psychopatów i przestępców przebywających w zakładach zamkniętych, ponieważ obawiali się, że w ich przypadku operacja może spowodować zaostrzenie patologicznych zachowań.

  • Sprawdź również, czym jest gorączka mózgowa i jak postępować w przypadku wystąpienia jej objawów. 

Skutki uboczne lobotomii

Niestety, lobotomia – mimo domniemanej skuteczności w leczeniu zaburzeń psychicznych – miała poważne skutki uboczne, które często prowadziły do trwałego kalectwa pacjentów. Do poważnych powikłań, a nawet śmierci, mogło dojść już w trakcie nieumiejętnie przeprowadzonej operacji.

Ponadto uszkodzenie kory czołowej sprawiało, że pacjenci tracili:

  • umiejętność przewidywania konsekwencji swoich działań;

  • zdolność podejmowania decyzji;

  • umiejętność funkcjonowania i odpowiedniego zachowania się w społeczeństwie;

  • zdolność do prawidłowej oceny sytuacji;

  • zdolność twórczego, abstrakcyjnego myślenia;

  • umiejętność koncentracji.

U pacjentów po zabiegu lobotomii często dochodziło do zmiany osobowości i utraty zdolności do samodzielnego funkcjonowania. Stawali się apatyczni i otępiali. Część pacjentów traciła również zdolności intelektualne, kontrolę nad swoimi emocjami, a u niektórych pojawiały się napady padaczkowe i udar mózgu.

W niektórych przypadkach zabieg lobotomii kończył się nawet śmiercią. Nic więc dziwnego, że już w latach 60. XX stulecia nastąpił upadek lobotomii i w większości krajów – w tym również w Polsce – zakazano jej stosowania. Tę kontrowersyjną metodę zastąpiły leki psychotropowe, które okazały się bardziej skuteczne w leczeniu chorób psychicznych. Do tego wzrosła świadomość poważnych powikłań lobotomii, a krytyka ze strony psychiatrów i innych specjalistów była zbyt duża, aby kontynuować ten wątpliwy moralnie proceder.

Lobotomia w Polsce

Lobotomia w Polsce była stosowana jako metoda leczenia w niektórych szpitalach psychiatrycznych. Jednym z najbardziej znanych lekarzy stosujących lobotomię w Polsce był dr Antoni Kępiński. Używał tej metody, aby leczyć schizofrenię i depresję, jednak po pewnym czasie sam zrezygnował z tej procedury, uznając ją za nieskuteczną i niebezpieczną dla pacjentów.

Współczesna medycyna nie stosuje już lobotomii jako metody leczenia zaburzeń psychicznych. Dziś stosuje się znacznie bardziej zaawansowane i bezpieczniejsze metody terapeutyczne, takie jak terapia farmakologiczna i behawioralna. Lobotomia jest obecnie uważana za przestarzałą i kontrowersyjną procedurę, która powodowała więcej szkód niż korzyści.

Bezpieczne leczenie chorób psychicznych

Choroby psychiczne przestają być tematem tabu i powodem do wstydu. Współczesna psychiatria dysponuje środkami farmakologicznymi, których skuteczność – w połączeniu z psychoterapią – jest bardzo duża. W przeciwieństwie do lobotomii metody te są całkowicie odwracalne. Jeśli dany środek psychotropowy okaże się nieskuteczny, pacjent w porozumieniu z lekarzem może przerwać terapię bez ponoszenia zbyt dużych kosztów zdrowotnych.

Jeśli chcesz móc skonsultować się z psychologiem lub psychiatrą w stosunkowo niedługim czasie, np. w sytuacjach awaryjnych, rozważ zakup Polisy Zdrowie Welbi. W ramach pakietu OCHRONA GOLD od 239 zł miesięcznie możesz mieć dostęp do 2 konsultacji z psychologiem lub psychiatrą w roku, ale także:

  • konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu w ciągu 24 godzin od rezerwacji wizyty,

  • konsultacji z 39 specjalistami zwykle w ciągu 3 dni roboczych, bez skierowania,

  • blisko 300 badań laboratoryjnych, obrazowych i czynnościowych,

  • 4 wizyt domowych w ciągu roku,

  • profilaktycznego przeglądu stanu zdrowia raz do roku w wersji dla kobiet lub dla mężczyzn,

  • szczepienia ochronnego przeciwko grypie sezonowej.

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, jak to prywatne ubezpieczenie zdrowotne może pomóc Ci szybko uzyskać pomoc, jakiej potrzebujesz.

Źródła
  1. G. Wallner i in., Chirurgia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2021.
  2. D. Alderson, Choroby chirurgiczne – diagnoza i leczenie, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2014.  
  3. T. Brzeziński, Historia medycyny, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2014.
  4. P. Young i in., Neuroanatomia kliniczna, Wydawnictwo Edra Urban&Partner, Wrocław 2016.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
ocet-na-stluczenia-jak-przygotowac-oklad
Zdrowie
1 min.
Ocet na stłuczenia - jak przygotować okład?
24.01.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
jakie-sa-rodzaje-nowotworow-co-warto-wiedziec
Zdrowie
2 min.
Rodzaje nowotworów łagodnych i złośliwych
14.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.