account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieCiąża i poród 1 min.

Czy cholina jest potrzebna ciężarnej?

Magdalena Drąg

15.12.2023

Aktualizacja: 15.12.2023

Warto stosować dietę bogatą w cholinę. Suplementacja choliny w ciąży poprawia rozwój układu nerwowego płodu, wspiera pracę wątroby ciężarnej i zmniejsza ryzyko stanu przedrzucawkowego i wad rozszczepowych kręgosłupa.


na-co-wplywa-cholina-w-ciazy-jakie-ma-wlasciwosci
Pixabay.com

Polecane

imbir-w-ciazy-jakie-ma-dzialanie-jak-stosowac
Zdrowie
1 min.
Jak stosować imbir w ciąży? Jakie jest jego działanie?
17.09.2021
jakie-sa-objawy-ciazy-kiedy-sie-pojawiaja
Zdrowie
3 min.
Jakie są objawy ciąży? Kiedy się pojawiają?
30.10.2021
miesiaczka-po-porodzie-kiedy-wraca-ile-trwa
Zdrowie
1 min.
Kiedy wraca miesiączka po porodzie? Co warto wiedzieć?
31.05.2022
brzuch-po-ciazy-jak-wyglada-jak-go-zgubic
Zdrowie
2 min.
Brzuch po ciąży - jak wygląda? Jak go zgubić?
30.10.2021
Spis treści
  1. Czym jest cholina?
  2. Jak działa cholina? Do czego jest potrzebna?
  3. Jakie zapotrzebowanie na cholinę mają ciężarne?
  4. Jakie produkty są bogate w cholinę?

Czym jest cholina?

Kobiety, które planują zajść w ciążę lub już w niej są, powinny zbilansować dietę w taki sposób, by zawierała wszystkie witaminy zalecane przez Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników. Jeszcze kilka miesięcy przed staraniem się o dziecko warto przyjmować kwas foliowy.

Jedną z dodatkowych substancji zalecanych w ciąży jest także cholina, czyli witamina B4. Jest uznawana za niezbędną substancję odżywczą dla każdego człowieka, a szczególnie ważna jest dla rozwoju płodu.

Cholina to związek chemiczny, który naturalnie występuje w żywych organizmach. Buduje błony komórkowe, stabilizując ich budowę. W przypadku niedoboru choliny, błony komórkowe stają się niestabilne, co bywa przyczyną różnorakich zaburzeń, na przykład zaburzenia w procesie naprawy wadliwego DNA lub zmniejszenie neutralizacji wolnych rodników. Cholina zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory dzięki kontrolowaniu procesu naprawy uszkodzonego DNA i regulowaniu poziomu aktywności genów.

Cholina jest donorem grup metylowych, przez co ma dużą rolę w epigenetycznej modyfikacji ekspresji genów. Epigenetyka to dział genetyki zajmujący się badaniem dziedziczenia pozagenowego, na które wpływa w dużej mierze środowisko. Cholina może mieć wpływ na wyłączenie (ekspresję) bądź włączenie danych genów w materiale genetycznym dziecka. 

Jak działa cholina? Do czego jest potrzebna?

Cholina buduje błony komórkowe, jest składową fosfolipidów, takich jak lecytyna i sfingomielina. Te związki mają ogromne znaczenie dla prawidłowego działania układu nerwowego. Osłonki mielinowe nerwów oraz ośrodkowy układ nerwowy jest w dużej mierze zbudowany ze wspomnianych związków. 

Cholina jest niezbędna w procesie wytwarzania neuroprzekaźników, jest prekursorem acetylocholiny. Wspomaga rozwój układu nerwowego płodu, szczególnie hipokampa, czyli struktury odpowiadającej za pamięć wzrokową i orientację przestrzenną. Polepsza pamięć długotrwałą i zmniejsza ryzyko wystąpienia demencji starczej.

Witamina B4 działa korzystnie na pracę wątroby i gospodarkę lipidową zarówno u płodu, jak i u matki. Dzięki wspieraniu prawidłowej implantacji i rozwoju układu krwionośnego i łożyska zmniejsza ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego. Cholina warunkuje prawidłowy transport substancji odżywczych przez łożysko. Dzieci kobiety stosujących dietę z dużymi dawkami choliny w ciąży rzadziej zapadają na cukrzycę i nadciśnienie tętnicze w dorosłym życiu.

Witamina B4 obniża stężenie homocysteiny, związku, który ma wpływ na powstawanie wad wrodzonych cewy nerwowej u płodu. Niedobór choliny wynikający ze wzrostu zapotrzebowania lub małych ilości choliny w diecie aktywuje reakcję produkcji fosfatydylocholiny de novo w wątrobie ciężarnej. Produktami ubocznymi tej reakcji są cząsteczki homocysteiny. Przyjmowanie choliny zmniejsza czterokrotnie ryzyko wystąpienia wad rozszczepowych układu nerwowego u płodu. Niedobór choliny obserwowano statystycznie częściej u matek, które urodziły dzieci z zespołem Downa.

Jakie zapotrzebowanie na cholinę mają ciężarne?

Według Instytutu Żywienia i Żywności oraz Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności w diecie ciężarnych powinno się znaleźć 450 mg choliny dziennie, a matki karmiące piersią powinny codziennie przyjmować 550 mg choliny. W ciąży zapotrzebowanie na cholinę gwałtownie wzrasta, a w okresie laktacji jest jeszcze większe. Zaobserwowano, że w porównaniu do stężenia choliny w osoczu matki, osocze noworodka zawiera 6 razy więcej choliny, a płyn owodniowy nawet 10 razy więcej choliny. 

Badania dotyczące spożycia choliny przez Polki pokazują, że przeciętna dieta nie jest w stanie dostarczyć zalecanej ilości choliny kobietom ciężarnym i karmiącym. Do odpowiedniego metabolizmu choliny potrzebne są również inozytol, kwas foliowy, witamina A i witamina B12. Cholina jest niszczona przez obróbkę w wysokiej temperaturze, przyjmowanie w diecie dużej ilości cukru, spożywanie alkoholu i kawy.

Jakie produkty są bogate w cholinę?

Zwiększenie zawartości choliny w diecie jest bardzo ważne, warto więc wiedzieć, jakie produkty są jej źródłem. Najwięcej choliny znajdziemy w żółtku jaja kurzego. Całkiem duże stężenie choliny mają również inne produkty zwierzęce, takie jak mleko, wołowina, kurczak, ryby, podroby. Rośliny strączkowe (fasola, groszek, soja) i zielone (kapusta, szpinak), orzechy, pszenica również zawierają cholinę, jednak zdecydowanie mniej niż produkty odzwierzęce. 

Mleko kobiece jest bogate w cholinę, co poprawia funkcje poznawcze i pamięć dziecka podczas karmienia. Zaleca się, by ciężarne, oprócz zwiększenia podaży choliny w diecie, przyjmowały dodatkowo suplementy diety zawierające odpowiednie dawki tej witaminy. Przy wyborze preparatu należy zwrócić uwagę zarówno na dawkę choliny, jak i na to, czy jest to wyrób medyczny i czy jego skład został odpowiednio przebadany. Zwykle zalecane dawki choliny są zawarte w kompleksach witamin dla ciężarnych. Warto być czujnym i sprawdzać, czy kupowane preparaty są bezpieczne i rzeczywiście zawierają deklarowane dawki składników.

Źródła
  1. G.H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
  2. R. Dębski, Endokrynologia ginekologiczna – w gabinecie lekarza specjalisty. Ginekologia i położnictwo, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2018.
  3. V. Berghelli, Położnictwo według zasad EBM, Medycyna Praktyczna, Warszawa 2023.
Author Magdalena Drąg picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
jak-odgrzybic-organizm-domowymi-sposobami
Zdrowie
2 min.
Jak odgrzybić organizm domowymi sposobami?
24.01.2022
uczulenie-na-plyn-do-plukania-jak-wyglada
Zdrowie
2 min.
Uczulenie na płyn do płukania - jak wygląda?
28.10.2021
grzybica-paznokci-jakie-sa-domowe-sposoby
Zdrowie
2 min.
Grzybica paznokci - jakie są domowe sposoby?
31.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
owsiki-w-ciazy-czym-leczyc-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Owsiki w ciąży - czym leczyć? Domowe sposoby
31.10.2021
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
    Pakiety medyczne

    Kim jesteśmy

    Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.