account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
Zdrowie psychiczneZaburzenia psychiczne 1 min.

Osobowość histrioniczna – co to znaczy? Przyczyny powstania i objawy

Olga Dąbska23.02.2023Aktualizacja: 23.02.2023

Osobowość histrioniczna to zaburzenie osobowości, dla którego typowe są takie cechy jak tendencja do teatralizacji, sugestywność, dążenie do bycia w centrum uwagi oraz płytka i chwiejna uczuciowość. Zaburzenie to nierzadko przedstawiane jest w sztuce. Z histrionicznym zaburzeniem osobowości zmagały się m.in. Scarlett O'Hara z „Przeminęło z wiatrem” czy Blanche DuBois z „Tramwaju zwanego pożądaniem”. Poznaj kryteria diagnostyczne osobowości histrionicznej i sprawdź, w jaki sposób jest ona leczona.


osobowosc-histrioniczna-przyczyny-objawy-leczenie
unsplash.com

Polecane

hipnoza-co-to-jest-jak-dziala-jakie-sa-techniki
Zdrowie psychiczne
2 min.
Hipnoza - co to jest? Jak działa? Jakie są techniki?
30.07.2021
gynofobia-lek-przed-kobietami-przyczyny-leczenie
Zdrowie psychiczne
2 min.
Gynofobia (lęk przed kobietami) - przyczyny, leczenie
04.11.2021
leki-czym-sa-jakie-sa-rodzaje-jak-je-pokonac
Zdrowie psychiczne
2 min.
Lęki - czym są? Jakie są rodzaje? Jak je pokonać?
30.07.2021
hafefobia-lek-przed-dotykiem-przyczyny-objawy-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Hafefobia (lęk przed dotykiem) - przyczyny, objawy, leczenie
30.07.2021
Spis treści
  1. Osobowość histrioniczna – co to znaczy?
  2. Przyczyny histrionicznego zaburzenia osobowości
  3. Osobowość histrioniczna – kryteria rozpoznania
  4. Osobowość histrioniczna – jak postępować?

Osobowość histrioniczna – co to znaczy?

Osobowość histrioniczna, określana również jako histrioniczne zaburzenie osobowości, charakteryzuje się teatralnością zachowań, prowokacyjną seksualnością, nadmierną emocjonalnością i próbami zwrócenia na siebie uwagi. Objawy osobowości histrionicznej dają o sobie znać z reguły we wczesnej dorosłości. Millon i Davis wyróżnili kilka typów osobowości histrionicznej, podkreślając, że w obecnym świecie rzadkością jest występowanie „czystego” zaburzenia – przeważnie są to mieszaniny cech różnego rodzaju. Wyodrębnili oni następujące rodzaje histrionicznego zaburzenia osobowości:

  • osobowość histrioniczna z domieszką cech osobowości antyspołecznej – nazwana „nieszczerą”,

  • osobowość histrioniczna z domieszką cech osobowości narcystycznej – nazwana „pełną życia”,

  • osobowość histrioniczna z elementami właściwymi dla osobowości zależnej i kompulsywnej – nazwana „zjednującą”,

  • odmiana wzorca z niewielką liczbą aspektów innych typów osobowości – nazwana „teatralną”,

  • osobowość histrioniczna z domieszką cech osobowości z pogranicza, jednakże przekładającą się na inny obraz od podtypu „infantylnego” – nazwana „wzburzoną”,

  • osobowość histrioniczna z domieszką cech osobowości z pogranicza – nazwana „infantylną”.

Zapoznaj się z opisami innych zaburzeń osobowości przygotowanych przez naszych ekspertów. Dowiedz się więcej na temat m.in. osobowości paranoicznej, osobowości schizotypowej, osobowości chwiejnej emocjonalnie i osobowości anankastycznej.

Przyczyny histrionicznego zaburzenia osobowości

Specjaliści nie podają dokładnej przyczyny powstania histrionicznego zaburzenia osobowości. Podejrzewają, że stanowi ono wypadkową czynników genetycznych i środowiskowych. Do rozwoju osobowości histrionicznej predestynują m.in. obciążony wywiad rodzinny (przypadki histrionicznego zaburzenia osobowości wśród najbliższych członków rodziny), brak dyscypliny, pozytywne wzmocnienie dramatycznych zachowań w dzieciństwie, obojętność ze strony rodziców i ignorowanie potrzeb dziecka skutkujące jego niskim poczuciem własnej wartości, nadmierna wrażliwość układu noradrenergicznego i nieprawidłowe działanie neuroprzekaźników – katecholamin.

Osobowość histrioniczna – kryteria rozpoznania

W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 przedstawione zostały takie kryteria histrionicznego zaburzenia osobowości:

  • dramatyzowanie siebie, przesadny wyraz emocjonalny, teatralność, 

  • stałe poszukiwanie podniet oraz działań, dzięki którym osoba jest w centrum uwagi,

  • niestosownie uwodzicielski wygląd lub zachowanie,

  • sugestywność (łatwe uleganie wpływom innych osób lub okoliczności),

  • powierzchowna i chwiejna uczuciowość,

  • nadmierna koncentracja na atrakcyjności fizycznej.

Aby można było mówić o zaburzeniu, pacjent powinien wykazywać co najmniej cztery z powyższych kryteriów ICD-10.

Kryteria diagnostyczne histrionicznego typu osobowości zawarte zostały również w DSM-V, czyli klasyfikacji zaburzeń psychicznych. Przedstawiają się one następująco:

  • doświadczenie cierpienia, gdy osoba nie znajduje się w centrum uwagi,

  • szybka zmiana doświadczanych emocji, które są bardzo powierzchowne,

  • często nieodpowiednie zachowanie w kontaktach z innymi ludźmi, próby uwodzenia, prowokowanie seksualne,

  • wykorzystywanie wyglądu zewnętrznego do skupienia na sobie uwagi,

  • dramatyzowanie siebie i swojej sytuacji, wyrażanie emocji w przesadzony sposób,

  • wypowiadanie się w sposób nadmiernie impresjonistyczny, pozbawiony szczegółów,

  • wyolbrzymianie relacji z innymi ludźmi, upatrywanie silniejszej więzi niż w rzeczywistości występuje.

Aby można było rozpoznać histrioniczne zaburzenie osobowości, osoba powinna spełniać co najmniej pięć z kryteriów DSM-V.

W celu ustalenia, czy osoba cierpi na ten rodzaj zaburzenia osobowości, specjaliści posiłkują się szeregiem narzędzi diagnostycznych, z których najczęściej wybierane są: SCID II, Międzynarodowy Inwentarz Kliniczny Zaburzeń Osobowości, skala samooceny PSSI lub VDS i test SABS.

Osobowość histrioniczna – jak postępować?

Leczenie osobowości histrionicznej polega głównie na psychoterapii, która jest dobrana adekwatnie do potrzeb danego pacjenta. Zastosowanie znajdują zwłaszcza:

  • terapia poznawczo-behawioralna – nauka nowych, funkcjonalnych zachowań, kwestionowanie negatywnych schematów działania i przekształcanie ich na odpowiednie wzorce; 

  • terapia psychodynamiczna – odnajdywanie przyczyn konfliktów, pracowanie nad ich rozwiązaniem, pomoc w odzyskiwaniu poczucia sprawstwa i autonomii oraz rozwój inteligencji emocjonalnej, czyli zdolności do rozpoznawania własnych stanów emocjonalnych;

  • terapia grupowa – praca z innymi ludźmi, którzy mają podobne problemy ze zdrowiem psychicznym, nauka budowania bardziej satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi i związków;

  • poradnictwo rodzinne – wskazane jest, gdy histrioniczne zaburzenie zachowania oddziałuje na bliskie osoby chorego; jego celem jest poprawa jakości życia rodzinnego i relacji w rodzinach; w ramach poradnictwa bliscy osoby chorej mogą dowiedzieć się więcej na temat zaburzenia i sposobach oferowania im wsparcia; 

  • trening uważności – pomoc w zarządzaniu emocjami i nauka unikania określonych zachowań.

Nie istnieją żadne leki na osobowość histrioniczną. Leczenie farmakologiczne stosowane jest w przypadku jednoczesnego występowania u osoby z histrionicznym zaburzeniem osobowości objawów innych chorób psychicznych, przykładowo depresji czy zaburzeń lękowych.

Źródła
  1. L. Cierpiałkowska, E. Soroko, Zaburzenia osobowości. Problemy diagnozy klinicznej, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2014.
  2. B. K. Puri, I. H. Treasaden, Psychiatria. Podręcznik dla studentów, Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2014. 
  3. A. Reber, Słownik psychologii, Wydawnictwo Scholar Sp. z o.o., Warszawa 2002.
  4. S. Sulz, Histeria I: osobowość histrioniczna. Wyzwanie dla psychoterapii, „Nervenarzt” 2010, nr 81, s. 879–888.
  5. S. Tykarski, Zaburzenie osobowości przyczyną konfliktów w małżeństwie, „Studia nad Rodziną” 2009, t. 13, nr 1–2, s. 281–298.
Author Olga Dąbska picture

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

mowienie-przez-sen-jakie-sa-przyczyny-jak-przestac
Zdrowie psychiczne
1 min.
Mówienie przez sen - jakie są przyczyny? Jak przestać?
27.07.2021
choleryk-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-i-z-nim-zyc
Zdrowie psychiczne
1 min.
Choleryk - kto to jest? Jak go rozpoznać i z nim żyć?
28.10.2021
sangwinik-kto-to-jest-jak-go-rozpoznac-cechy-osobowosci
Zdrowie psychiczne
2 min.
Sangwinik - kto to jest? Jak go rozpoznać? Cechy osobowości
28.10.2021
zespol-aspergera-u-doroslych-objay-leczenie
Zdrowie psychiczne
1 min.
Zespół Aspergera u dorosłych – jakie są jego objawy i leczenie?
29.07.2022
Popularne w kategorii Zdrowie psychiczne
osobowosc-schizotypowa-czym-sie-charakteryzuje
Zdrowie psychiczne
1 min.
Na czym polega osobowość schizotypowa i jak sobie z nią radzić?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.