account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.

PrEP – Profilaktyka HIV: Co to jest i jak działa?

Marta Drzazga07.05.2024Aktualizacja: 07.05.2024

W dzisiejszych czasach, HIV jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych – wystarczy wspomnieć, że według aktualnych danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) liczba nosicieli wirusa wynosi ok. 38 mln w skali globalnej. Osoby, które są szczególnie narażone na zakażenie, mają do dyspozycji metody profilaktyczne. Jedną z nich jest PrEP, czyli profilaktyka przedekspozycyjna. Sprawdź, jak to działa i w jakich sytuacjach warto po nią sięgnąć.


prep-profilaktyka-hiv
Pixabay.com

Polecane

jak-obnizyc-cisnienie-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie
2 min.
Jak obniżyć ciśnienie? Sprawdź domowe sposoby walki z nadciśnieniem
19.05.2021
wzmocnienie-organizmu-po-antybiotyku
Zdrowie
1 min.
Jak możesz wzmocnić swój organizm po antybiotyku?
30.05.2022
jak-wzmocnic-serce-domowe-sposoby
Zdrowie
1 min.
Jak wzmocnić serce po chemioterapii, przy arytmii, po zawale? Dieta, ćwiczenia, naturalne sposoby
19.05.2021
sluch-absolutny-co-to-jest-jak-sprawdzic
Zdrowie
1 min.
Słuch absolutny - co to jest? Jak sprawdzić?
24.01.2022
Spis treści
  1. HIV – czym jest i jak się objawia?
  2. Metody zapobiegania HIV
  3. Czym jest PrEP – profilaktyka przedekspozycyjna HIV – i jak działa?
  4. Jak rozpocząć terapię PrEP?
  5. Jakie są skutki uboczne PrEP?
  6. Czy PrEP zastępuje stosowanie prezerwatyw w profilaktyce HIV?

HIV – czym jest i jak się objawia?

HIV – czyli ludzki wirus niedoboru odporności (ang. Human Immunodeficiency Virus) – to patogen, który atakuje komórki układu immunologicznego człowieka. Z czasem komórki te zostają zniszczone przez wirusa, a efektem jest zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS). 

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2021 roku na świecie żyło około 38 milionów osób z HIV. Wśród nich:

  • 25,6 miliona (67%) mieszkańców Afryki;

  • 7,7 miliona (20%) mieszkańców Azji Południowo-Wschodniej.

  • 2,1 miliona (5%) mieszkańców Ameryk;

  • 2,0 miliony (5%) mieszkańców Europy;

  • 0,6 miliona (2%) mieszkańców regionu zachodniego Pacyfiku.

Liczba osób żyjących z HIV stale rośnie, jednak tempo wzrostu zakażeń spadło. W 2021 roku liczba nowych zakażeń HIV była o 38% niższa niż w 2000 roku.

Objawy HIV różnią się w zależności od fazy zakażenia. Na wczesnym etapie, czyli ok. 2– 4 tygodnie po zakażeniu występują symptomy takie jak: gorączka, powiększone węzły chłonne, ból gardła, zmęczenie, bóle mięśni i stawów, wysypka, biegunka i nocne poty. 

Symptomy pojawiające się w stadium przewlekłym zakażenia (bez leczenia i przed rozwinięciem AIDS) to m.in.:

  • nawracające infekcje, np. zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, grzybica

  • chroniczne zmęczenie,

  • utrata wagi;

  • przewlekła gorączka;

  • przewlekła biegunka;

  • zmiany neurologiczne (uszkodzenie nerwów obwodowych).

Metody zapobiegania HIV

Do zakażenia wirusem HIV dochodzi najczęściej poprzez stosunek seksualny z nosicielem lub kontakt z krwią osoby zakażonej. Najbardziej skuteczną metodą zapobiegawczą jest więc stosowanie prezerwatyw za każdym razem podczas stosunku pochwowego, analnego lub oralnego. Prezerwatywy lateksowe są najskuteczniejszą metodą zapobiegania HIV i innym chorobom przenoszonym drogą płciową. Ograniczenie liczby partnerów seksualnych zmniejsza ryzyko zakażenia wirusem HIV. W przypadku osób, które współżyją z jednym, zdrowym partnerem ryzyko zakażenia drogą kontaktów seksualnych nie występuje. 

Ponieważ HIV przenosi się poprzez kontakt z krwią, nigdy nie używaj strzykawek lub igieł, które mogły być wcześniej używane przez inne osoby. Jeśli musisz zrobić zastrzyk, zawsze wykonuj go w sterylnych warunkach i używaj jednorazowego zestawu.

Czym jest PrEP – profilaktyka przedekspozycyjna HIV – i jak działa?

PrEP, czyli przedekspozycyjna profilaktyka HIV, to metoda polegająca na regularnym przyjmowaniu leków antywirusowych w celu zapobiegania zakażeniu wirusem HIV. PrEP jest skutecznym narzędziem, które może zmniejszyć ryzyko zakażenia HIV nawet o 90% u osób narażonych na zakażenie. Dotyczy ono w szczególności ludzi, którzy nie stosują prezerwatyw w przypadkowych kontaktach seksualnych, są w związku z nosicielem lub nosicielką wirusa HIV lub wstrzykują sobie narkotyki. 

PrEP działa poprzez dostarczanie organizmowi substancji antywirusowych, które blokują replikację wirusa HIV. Najczęściej stosowane leki w terapii PrEP to tenofowir i emtrycytabina. Hamują one rozwój wirusa i zmniejszają ryzyko zakażenia organizmu. 

Jak rozpocząć terapię PrEP?

Jeśli wydaje Ci się, że możesz być narażony/a na zakażenie wirusem HIV, skonsultuj się z lekarzem, który  przeprowadzi dokładną ocenę ryzyka zakażenia HIV i stwierdzi, czy w Twoim przypadku terapia PrEP będzie konieczna. Po badaniach diagnostycznych (również na obecność HIV) i ocenie stanu zdrowia, lekarz udzieli konkretnych zaleceń na temat stosowania przedekspozycyjnej profilaktyki HIV. 

Terapia polega na przyjmowaniu jednej tabletki dziennie zawierającej połączenie dwóch leków przeciwretrowirusowych: fumaranu dizoproksylu tenofowiru (TDF) i emtrycytabiny (FTC). Leczenie powinno być rozpoczęte i monitorowane przez lekarza chorób zakaźnych lub innego przeszkolonego pracownika służby zdrowia. Podczas stosowania PrEP regularnie – zwykle co 3 miesiące – wykonuje się testy na obecność HIV i innych chorób przenoszonych drogą płciową.

Pamiętaj, że PrEP nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Dlatego ważne jest dalsze stosowanie prezerwatyw w celu zmniejszenia ryzyka zakażenia innymi chorobami.

Jakie są skutki uboczne PrEP?

PrEP – podobnie jak większość leków – może mieć pewne skutki uboczne. DO najczęstszych działań niepożądanych należą problemy żołądkowe, bóle głowy, zmęczenie, wysypka, bóle mięśni i zmiany nastroju.

Skutki uboczne są zazwyczaj łagodne i ustępują w ciągu pierwszych kilku tygodni stosowania leku. Poważniejsze działania niepożądane takie jak zapalenie wątroby czy zaburzenia czynności nerek pojawiają się dość rzadko. 

Czy PrEP zastępuje stosowanie prezerwatyw w profilaktyce HIV?

PrEP nie zastępuje stosowania prezerwatyw, ale stanowi dodatkową formę ochrony przed zakażeniem wirusem HIV. Połączenie tych dwóch elementów daje największą skuteczność w zapobieganiu zakażeniu

W Polsce, PrEP jest dostępny na receptę. Osoby zainteresowane rozpoczęciem terapii PrEP powinny skonsultować się z lekarzem, który przeprowadzi ocenę ryzyka i zleci niezbędne badania diagnostyczne. Leki PrEP można zakupić w aptekach na podstawie prawidłowo wystawionej przez lekarza recepty.

Chcesz skonsultować się z lekarzem specjalistą, ale nie chcesz czekać długich kolejkach? Zamów na Welbi ofertę prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego od TU Zdrowie. W cenie miesięcznej składki możesz zyskać dostęp do lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i nawet 39 specjalistów z krótkim czasem oczekiwania na konsultację. Na konsultację ze specjalistą będziesz czekać zwykle nie dłużej niż 3 dni robocze. Co więcej, nie potrzebujesz skierowania.

Oprócz tego w krótkim czasie będziesz w stanie zrobić badania laboratoryjne, obrazowe i czynnościowe z listy dostępnych w danym pakiecie (nawet blisko 300 różnych badań w pakiecie OCHRONA GOLD).

Zamów na Welbi ofertę i sprawdź, z jakich usług medycznych i na jakich zasadach można korzystać w ramach tego prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Źródła
  1. H. Jaeger, Pierwotne zakażenie HIV. Patologia, Diagnoza, Leczenie, Wydawnictwo MedPharm, Wrocław 2008.
  2. A. Grzeszczuk, HIV/Aids, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2017.
  3. M. Wróblewska i in., Choroby wirusowe w praktyce klinicznej, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2017.
  4. N. Czekalska i in., Masz to we krwi. Choroby autoimmunologiczne. Objawy, wskazówki, diety, Wydawnictwo Publicat, Warszawa 2022.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
oklady-z-octu-na-opuchlizne-stluczenia-jak-zrobic
Zdrowie
1 min.
Okłady z octu - na opuchliznę, stłuczenia. Jak zrobić?
24.01.2022
polip-hiperplastyczny-co-to-jest
Zdrowie
1 min.
Co to jest polip hiperplastyczny? Czy jest groźny?
14.03.2022
szalwia-na-gardlo-jak-ja-stosowac-pic-czy-plukac
Zdrowie
2 min.
Szałwia na gardło - jak ją stosować? Pić czy płukać?
28.10.2021
Popularne w kategorii Zdrowie
rumien-nagly-jakie-sa-objawy-u-dzieci-i-doroslych
Zdrowie
1 min.
Czym jest rumień nagły i jakie są jego objawy?
19.05.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.