account-icon
Obliczanie ubezpieczenia
Umów teleporadę
Welbi
ZdrowieProfilaktyka 1 min.

Szczepienia dzieci – na co warto zaszczepić swoje dziecko?

lek. Agnieszka Żędzian01.08.2023Aktualizacja: 01.08.2023

Informacje na temat obowiązkowych i zalecanych szczepień u dzieci są co roku publikowane w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w Programie Szczepień Ochronnych. Sprawdź, jakie szczepienia można podawać noworodkom, niemowlętom i starszym dzieciom.


szczepienia-dzieci
Pixabay.com

Polecane

zab-madrosci-kiedy-i-jak-dlugo-rosnie
Zdrowie
1 min.
Ząb mądrości – czy trzeba go usuwać? Objawy i powikłania
19.05.2021
przeciwciala-czym-sa-co-je-wytwarza
Zdrowie
2 min.
Przeciwciała - czym są? Co je wytwarza?
31.10.2021
wszy-skad-sie-biora-wyglad-objawy
Zdrowie
1 min.
Wszy – skąd się biorą, jak wyglądają i jak się nimi zarazić?
31.05.2022
jak-obnizyc-cisnienie-jakie-sa-skuteczne-sposoby
Zdrowie
2 min.
Jak obniżyć ciśnienie? Sprawdź domowe sposoby walki z nadciśnieniem
19.05.2021
Spis treści
  1. Na czym polegają szczepienia dzieci? Kiedy należy je wykonywać?
  2. Kalendarz szczepień dzieci
  3. Szczepienia noworodka
  4. Szczepienia niemowlaka
  5. Szczepienia u starszych dzieci
  6. Szczepionka na grypę u dziecka
  7. Jaka szczepionka – skojarzona czy zwykła?

Na czym polegają szczepienia dzieci? Kiedy należy je wykonywać?

Szczepienia dzieci i osób dorosłych są podstawową metodą profilaktyki wybranych chorób zakaźnych. Jak działa szczepionka? Jej podanie ma na celu pobudzenie układu immunologicznego do wytwarzania odporności (poprzez produkcję swoistych przeciwciał i limfocytów) przeciwko określonym patogenom. Szczepienia u dzieci są najczęściej podawane domięśniowo w formie iniekcji (wstrzyknięcia), rzadziej doustnie czy donosowo. Pierwsze szczepienie u zdrowego, donoszonego noworodka wykonuje się już w ciągu pierwszych 24 godzin życia. Kolejne obowiązkowe szczepienia są podawane według wytycznych Programu Szczepień Ochronnych.

Kalendarz szczepień dzieci

Kalendarz szczepień dzieci jest dokumentem stanowiącym wytyczne stosowania szczepień obowiązkowych u noworodków, niemowląt i starszych dzieci w zależności od ich wieku. Obowiązkiem rodzica jest zgłaszanie się z dzieckiem na wizytę do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w terminie podania kolejnych szczepień. Dokładną datę i godzinę wizyty ustala zwykle pielęgniarka odpowiadająca za szczepienia ochronne pacjentów poradni. W przypadku stwierdzenia czasowych lub stałych przeciwwskazań do określonego szczepienia schemat szczepień dla danego dziecka jest odpowiednio modyfikowany, tak aby w bezpieczny sposób zapewnić małemu pacjentowi jak najlepszy poziom odporności.

Szczepienia noworodka

Według Programu Szczepień Ochronnych pierwsze szczepienia powinny być podane w pierwszej dobie życia dziecka, jeszcze podczas pobytu w szpitalu – mowa tu o szczepieniu przeciwko gruźlicy i o pierwszej dawce szczepienia podstawowego przeciwko WZW typu B (wirusowemu zapaleniu wątroby typu B). U wcześniaków, których urodzeniowa masa ciała nie przekracza 2000 g, konieczne jest odroczenie szczepienia przeciwko gruźlicy do czasu osiągnięcia masy 2000 g. Szczepienie przeciwko WZW typu B należy podać, a cykl szczepień tą szczepionką odpowiednio zmodyfikować.

Szczepienia niemowlaka

W okresie niemowlęcym (po 28. dobie życia i przed ukończeniem 12 miesięcy) kalendarz szczepień przewiduje podanie największej ilości obowiązkowych szczepień ochronnych:

  • po ukończeniu 6. tygodnia życia – szczepienie przeciwko WZW typu B, rotawirusom (szczepionka doustna), błonicy, tężcowi i krztuścowi, Haemophilus influenzae typu B, Streptococcus pneumoniae,

  • w 4. miesiącu życia – szczepienie przeciwko rotawirusom, błonicy, tężcowi i krztuścowi, Haemophilus influenzae typu B, Streptococcus pneumoniae, polio,

  • w 5.–6. miesiącu życia – szczepienie przeciwko rotawirusom, błonicy, tężcowi i krztuścowi, Haemophilus influenzae typu B, polio,

  • w 7. miesiącu życia – szczepienie przeciwko WZW typu B.

Warto pamiętać, iż są dostępne na rynku szczepionki skojarzone, które pozwalają na jednoczesne uodpornienie przeciwko kilku chorobom. Zmniejsza to ilość koniecznych do wykonania wkłuć u dziecka, co ogranicza ryzyko wystąpienia miejscowych odczynów poszczepiennych.

W wieku niemowlęcym można również podać niektóre ze szczepień zalecanych, m.in. przeciwko groźnej bakterii Neisseria meningitidis (od ukończenia 6. lub 8. tygodnia życia, w zależności od rodzaju szczepionki), przeciw grypie (po 6. miesiącu życia) i szczepionkę na ospę (po 9. miesiącu życia).

Szczepienia u starszych dzieci

Po pierwszych urodzinach dziecka należy kontynuować realizację obowiązkowego kalendarza szczepień ochronnych, w miarę możliwości uzupełniając go o szczepienia zalecane. W kolejnych miesiącach i latach życia podaje się:

  • między 13. a 15. miesiącem życia – szczepionkę przeciwko odrze, śwince i różyczce oraz szczepionkę przeciwko Streptococcus pneumoniae,

  • między 16. a 18. miesiącem życia – szczepionkę przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, Haemophilus influenzae typu B i polio,

  • szczepienie w 6. roku życia – przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi, polio i szczepionka odra, świnka, różyczka,

  • w 14. roku życia – szczepionkę przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi,

  • w 19. roku życia – szczepionkę przeciwko błonicy i tężcowi.

Pamiętaj, iż po 9. roku życia można podawać również szczepionkę przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego, będącego przyczyną kłykcin kończystych oraz nowotworów, w tym raka szyjki macicy.

Szczepionka na grypę u dziecka

Szczepienie przeciwko grypie można wykonać już po 6. miesiącu (w formie wkłucia) lub po 2. roku życia (w formie donosowej). Jest ono zalecane wszystkim dzieciom spełniającym kryterium wieku i niemającym przeciwwskazań do podania szczepionki. Do grupy szczególnie narażonej na ciężki przebieg grypy należą dzieci z zaburzeniami odporności, chore przewlekle oraz z wadami wrodzonymi serca. Szczepienie na grypę powinno się wykonywać co roku.

Jaka szczepionka – skojarzona czy zwykła?

Szczepienia ochronne dzieci mogą być wykonywane „zwykłymi” szczepionkami lub skojarzonymi (poliwalentnymi), które w składzie zawierają większą ilość antygenów drobnoustrojów. W praktyce oznacza to, iż dzieci szczepione skojarzonymi szczepionkami otrzymują mniej wkłuć niż pacjenci uodporniani szczepionkami zwykłymi. Jest to zalecane nie tylko z uwagi na mniejszy stres malucha, ale przede wszystkim zredukowaną liczbę koniecznych do wykonania iniekcji (a przez to mniejsze ryzyko wystąpienia miejscowych odczynów poszczepiennych – bólu, zaczerwienienia, obrzęku w miejscu wkłucia). Oznacza to także, iż podane zostaje mniej substancji pomocniczych zawartych w szczepionce, które u niektórych dzieci mogą być przyczyną wystąpienia reakcji alergicznej. Wadą szczepionek wysoko skojarzonych jest ich cena, która wynosi około 200 zł za jedną dawkę.

lek. Agnieszka Żędzian

Źródła
  1. Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 października 2022 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2023, dostęp: kwiecień 2023, https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2022/113/oryginal/akt.pdf. 
  2. S. Kalarikkal, G. Jaishankar, Influenza Vaccine, “StatPearls”, 2023, dostęp: kwiecień 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537197/.
  3. A. Vaillant, M. Grella, Vaccine (Vaccination), “StatPearls”, 2022, dostęp: kwiecień 2023, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK532895/.
Author lek. Agnieszka Żędzian picture
Lekarz, absolwentka Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie zdobywała, pracując w Klinice Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitalu Klinicznego w Białymstoku. Systematycznie podnosi swoje kwalifikacje, biorąc udział w licznych szkoleniach i konferencjach naukowych.

Powyższy materiał ma wyłącznie charakter edukacyjno-informacyjny, nie jest poradą lekarską i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem się do wskazówek lub informacji o charakterze specjalistycznym zawartych w Welbi należy skonsultować ich treść z lekarzem. Welbi dokłada najwyższych starań, aby treść publikowanych materiałów był najlepszej jakości, ale nie ponosi odpowiedzialności za ich zastosowanie bez konsultacji z lekarzem.

Najchętniej czytane

oklady-z-zywokostu-na-stawy-ostrogi-jak-zrobic
Zdrowie
2 min.
Okłady z żywokostu - na stawy, ostrogi. Jak zrobić?
24.01.2022
jak-dziala-woda-z-octem-jablkowym-pita-na-czczo
Zdrowie
2 min.
Jak działa woda z octem jabłkowym pita na czczo?
24.01.2022
gesty-sluz-w-ciazy-co-oznacza
Zdrowie
1 min.
Gęsty śluz w ciąży. Kiedy się pojawia i na co wskazuje?
09.05.2022
ugryzienie-szerszenia-jak-wyglada-jakie-sa-objawy
Zdrowie
1 min.
Ugryzienie szerszenia - jak wygląda? Jakie są objawy?
24.01.2022
Popularne w kategorii Zdrowie
rozgrzewka-dla-dzieci-jak-powinna-wygladac
Fitness
2 min.
Rozgrzewka dla dzieci - jak powinna wyglądać?
30.07.2021
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Prywatne ubezpieczenie zdrowotne
Pakiety medyczne
Konsultacja lekarska online
Alergolog onlineChirurg onlineDermatolog onlineDiabetolog onlineEndokrynolog onlineGastrolog online
arrow-link
Zobacz więcej

Kim jesteśmy

Artykuły o zdrowiu

ul. Topiel 12, 00-342, Warszawa
Redakcja WelbiSara Łątkowska - redaktor naczelnyredakcja@welbi.pl

© 2024 Welbi. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Regulamin serwisuPolityka prywatnościPolityka cookies

Social media

  • facebook logo
  • instagram logo

Serwis welbi.pl ma charakter edukacyjny, nie stanowi i nie zastępuje porady lekarskiej. Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie, jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu, który nie prowadzi działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych w rozumieniu art. 3 ust 1 ustawy o działalności leczniczej.